CT Analysis: Erhurman Takes a U-Turn and Gets a 'Ticket' to Ankara

Καθοριστικές οι επαφές της Ολγκίν στην Κύπρο την ερχόμενη εβδομάδα – Τελικά… είπε «ναι» για τριμερή ο Έρχιουμαν – Ενδείξεις ότι αλλάζει στάση και γέρνει προς την τουρκική λογική, αναιρώντας όσα δήλωνε μέχρι πριν από ένα μήνα
Το 2025 έκλεισε με νότα αισιοδοξίας στο Κυπριακό και με ενδείξεις ότι ήταν θέμα χρόνου να ξεπεραστούν οι δυσκολίες. Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ως προς το στόχο της επανέναρξης συνομιλιών στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας με πολιτική ισότητα, αναφορά που περιλήφθηκε στο ανακοινωθέν των Ηνωμένων Εθνών μετά την τριμερή της 11ης Δεκεμβρίου. Η εξέλιξη έφερε μια πολύ μεγάλη ικανοποίηση στην ελληνοκυπριακή πλευρά και η Γενική Γραμματεία του διεθνούς Οργανισμού άρχισε να βλέπει ουσιαστικά σημάδια προόδου, μετά από μια πενταετία οπισθοχώρησης.
Με τις τοποθετήσεις της εκείνες τις μέρες, η Προσωπική Απεσταλμένη έδωσε την εικόνα ότι κάτι αλλάζει στο Κυπριακό. Ότι η προσπάθεια για επανέναρξη των συνομιλιών άλλαξε πορεία και μπήκε σε τροχιά αποτελέσματος. Θέσεις τις οποίες υιοθέτησε και εξέφρασε ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας στις δύο εξαμηνιαίες εκθέσεις του για τις Καλές Υπηρεσίες και την Ειρηνευτική Δύναμη, γράφοντας πως «υπάρχει μια νέα στιγμή ευκαιρίας για να προχωρήσει το Κυπριακό». Ο Αντόνιο Γκουτέρες στάθηκε ιδιαίτερα στη συμφωνία των ηγετών για την επαναφορά του στόχου της επίτευξης λύσης με πολιτική ισότητα, όπως περιγράφεται στα ψηφίσματα. Σημειώνοντας πως ο Τουφάν Έρχιουρμαν ανήλθε στην «εξουσία» με αυτήν ακριβώς την ατζέντα.
Στη βάση αυτών των παραμέτρων θα διεξαγόταν ο νέος κύκλος επαφών της Μαρίας Άνχελα Ολγκίν στο νησί, που έχει προγραμματιστεί για την ερχόμενη εβδομάδα. Αν η προσπάθεια δεν εξελισσόταν σε φιάσκο, εξαιτίας της απότομης αλλαγής κατεύθυνσης από τον κατοχικό ηγέτη. Ενδεχομένως δεν αντιλήφθηκε τη σοβαρότητα της δέσμευσής του να αποδεχθεί ως σημείο αναφοράς το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης ή ίσως δέχθηκε παρεμβάσεις από την Άγκυρα για να αλλάξει δρόμο. Σημασία έχει ότι ο Έρχιουρμαν κατάφερε να αντιστρέψει το κλίμα, μιλώντας πλέον ανοιχτά για κυριαρχική ισότητα.
Παράλληλα φαίνεται πως εγκαινίασε μια νέα φάση πρόκλησης καθυστερήσεων στη διαδικασία, προσπαθώντας να κερδίσει χρόνο. Για αυτό και καθυστέρησε να δώσει τη συγκατάθεση του για την προσυμφωνημένη τριμερή, που θα γίνει εν τελεί την ερχόμενη Τέταρτη. Η κοινή συνάντηση κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να συνεχιστεί η συζήτηση που άρχισε τον Δεκέμβριο, σε πολύ καλό κλίμα, με στόχο να μπουν οι κατευθυντήριες γραμμές του πλαισίου επανέναρξης και να προγραμματιστεί η επόμενη πενταμερής. Ωστόσο ο κάτοικος ηγέτης απάντησε την τελευταία στιγμή και μετά τη δημόσια έκκληση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Είναι πλέον ξεκάθαρο πως ο Έρχιουρμαν παίρνει άλλο δρόμο, αυτόν που οδηγεί στην τουρκική σφαίρα της κυριαρχικής ισότητας. Εξάλλου η Άγκυρα δεν εγκατέλειψε ούτε στιγμή τη βάση των δύο κρατών, παρά τις δηλώσεις του Ερντογάν περί ανάγκης σεβασμού του «εκλογικού» αποτελέσματος στα κατεχόμενα. Αναφορές που για λίγο δημιούργησαν τη ψευδαίσθηση ότι υπήρχε μια μικρή πιθανότητα διαφοροποίησης της τουρκικής στάσης.
Μια προσπάθεια που ξεκίνησε ιδιαίτερα ελπιδοφόρα, επέστρεψε πολύ κοντά στο μηδέν. Προς αποφυγήν του τέλματος, ο Νίκος Χριστοδουλίδης επιχειρεί να σώσει την κατάσταση με μια διπλή κίνηση. Καταρχάς έβαλε στο τραπέζι τη νέα δέσμη μονομερών μέτρων για τους Τουρκοκύπριους, στους τομείς της οικονομίας και της υγείας. Κατά δεύτερο κατέστησε σαφές προς την τουρκοκυπριακή κοινότητα πως αποδέχεται την πολιτική ισότητα, όπως περιγράφεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, αρκεί να μην αποτελεί συγκεκαλυμμένη προώθηση κυριαρχίας.
Με το δεύτερο απαντά στην τουρκική θέση, την οποία υιοθέτησε και ο Έρχιουρμαν, ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά αρνείται να μοιραστεί την εξουσία και ευρύτερα το νησί. Κάτι που επίσης λειτουργεί προσχηματικά, ώστε να φαίνεται δίκαια η προσέγγιση για τα δύο κράτη.
Πλέον ο κατοχικός ηγέτης καλείται να ξεκαθαρίσει πού βρίσκεται, συγκριτικά με τα αποτελέσματα της συζήτησης που έγινε στις 11 Δεκεμβρίου. Ποια είναι η κατεύθυνση που πήρε και πού θέλει να φτάσει. Αν επιβεβαιωθεί ότι η στάση του έχει διαφοροποιηθεί, τότε πράγματι το τοπίο θα επιστρέψει στην ομίχλη.