Cyprus: Turkey's Influence Remains a Key Obstacle to Resolution

Εάν τα βρουν οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι στο Κυπριακό μπορεί να επιτευχθεί λύση, εάν αυτό δεν το θέλει η κατοχική Τουρκία; Μπορεί να υπάρξει συμφωνία, εάν διαφωνεί η κατοχική δύναμη; Με αφορμή τον θάνατο του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας, Γιώργου Βασιλείου, έγιναν πολλές αναφορές για τις προσπάθειες λύσης του Κυπριακού και στο γνωστό αφήγημα για «χαμένες ευκαιρίες».
Οι εκάστοτε Πρόεδροι της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις και υιοθετώντας δική τους μεθοδολογία, είχαν κοινό στόχο την επίτευξη συμφωνίας στο Κυπριακό. Το γεγονός ότι δεν επιτεύχθηκε, αυτό οφείλεται στη μαξιμαλιστική πολιτική της επεκτατικής Τουρκίας και όχι στην ελληνοκυπριακή πλευρά. Λάθη από τη Λευκωσία έγιναν, κακοί υπολογισμοί και λανθασμένη αξιολόγηση των δεδομένων και του διεθνούς περιβάλλοντος υπήρξαν. Σε ό,τι αφορά τους Ελληνοκύπριους ηγέτες, αυτοί κρίνονται σε ό,τι αφορά τη διαχείριση, την τάση που είχαν κάποιοι εξ αυτών να υιοθετούν τακτική υποχωρήσεων, καθώς θεωρούσαν πως με αυτόν τον τρόπο θα ενεθάρρυναν την κατοχική δύναμη να συνεργασθεί. Αντί τούτου, όπως προκύπτει από το αποτέλεσμα, την πορεία του Κυπριακού, αυτή η τακτική άνοιγε την όρεξη της κατοχικής δύναμης για να ζητά περισσότερα. Κι άλλες υποχωρήσεις και διά των αξιώσεών της να εδραιώνει περισσότερο την κατοχική παρουσία της.
Ο Νίκος Κατσουρίδης είχε αναφέρει πολλές φορές πως ακόμη και να συμφωνήσουν Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι σε μια συμφωνία, εάν η Τουρκία δεν θέλει δεν θα ισχύσει ποτέ! Δεν θα υπάρχει συμφωνία! Κι αυτό φαίνεται και στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Για τα σημαντικότερα θέματα, για την ουσία του Κυπριακού, οι εκάστοτε ηγέτες του κατοχικού καθεστώτος, παρέπεμπαν και παραπέμπουν και σήμερα στην Άγκυρα για αποφάσεις. Ο Τουρκοκύπριος δημοσιογράφος, Σενέρ Λεβέντ, έγραψε (Αβρούπα, Πολίτης), για τους (Τουρκοκύπριους) ηγέτες, που θεωρούνταν υπέρ της λύσης και της ειρήνης ότι δεν είχαν ποτέ δική τους πρωτοβουλία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. «Πάντα οι κυβερνήσεις στην Άγκυρα καθόριζαν την πορεία. Κανένας τους δεν επέδειξε το θάρρος να ενεργήσει εκτός της βούλησης της Άγκυρας. Αν δεν ανακατευόταν η Άγκυρα και αποφάσιζε για τα πάντα η τουρκοκυπριακή ηγεσία, τι θα γινόταν; Θα ήταν διαφορετικά; Και για αυτό δεν είμαι βέβαιος». Αναφερόμενος δε στο σήμερα, σημείωσε πως «αυτή τη στιγμή υπάρχει ο Τουφάν Έρχιουρμαν. Σχεδόν συμπλήρωσε εκατό μέρες στο “προεδρικό”. Όμως, έγινε αντιληπτό από τώρα ότι θα περάσουν μάταια και τα επόμενα πέντε χρόνια. Είναι τόσο οπαδός της Τουρκίας τουλάχιστον όσο ο Ντενκτάς. Σε κάθε ευκαιρία επιτίθεται στην ελληνοκυπριακή πλευρά. Δεν υπερασπίζεται την ομοσπονδία, υπερασπίζεται τα δύο κράτη με συγκαλυμμένη…».
Υπενθυμίζεται συναφώς ότι ο κατοχικός ηγέτης, Μουσταφά Ακιντζί, όταν διένυε τις πρώτες ημέρες της θητείας του ανέφερε πως το καθεστώς των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και «ΤΔΒΚ» πρέπει να αλλάξει. Μόλις το ανέφερε, έφθασε με… ταχύτητα πυραύλου η απάντηση από τον Ερντογάν: «Τα αυτιά του ακούνε αυτά που λέγει» (27.4.2015). Κι αυτό καθόρισε και τη μετέπειτα στάση του Μουσταφά Ακιντζί, ο οποίος ειρήσθω εν παρόδω, ήταν ίσως ο μόνος που ήταν ειλικρινής στις προθέσεις του σε ό,τι αφορά το Κυπριακό.
Το ερώτημα είναι κατά πόσο υπάρχει η δυνατότητα απεγκλωβισμού των Τουρκοκυπρίων από την Τουρκία. Και αυτό αφορά περισσότερο την ελίτ. Η εξάρτηση είναι μεγάλη και τούτο λειτουργεί αποτρεπτικά. Κυρίως σε ό,τι αφορά τη λειτουργία της αποσχιστικής οντότητας.
Είναι προφανές ότι είναι κομβικής σημασίας η συνεργασία Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Γιατί τούτο θα διευκολύνει την εφαρμογή της λύσης που θα προκύψει. Σημασία έχει αυτή η συνεργασία να μην έχει επιρροές και να μην ελέγχεται από την κατοχική Τουρκία. Να μη θεωρεί η τουρκική πλευρά, οι Τουρκοκύπριοι πως όταν αναφερόμαστε σε συνεργασία αυτή να αφορά την «καλή γειτονία». Τη συνεργασία των «δυο οντοτήτων».
Η συνεργασία αφορά την απαλλαγή από την τουρκική κατοχή, την απελευθέρωση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η συνεργασία δεν μπορεί να έχει βάση τα αποτελέσματα της εισβολής και των επιπτώσεών της, τη συνεχιζόμενη κατοχή.