From Celebrations to Deep Concern: Nicosia Doesn't Yet Know How to Respond to Trump's Invitation

Ενώπιον ενός πολύ δύσκολου διπλωματικού διλήμματος βρίσκεται η Λευκωσία και αρκετές άλλες χώρες λόγω των αφόρητων πιέσεων που ασκεί ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για υπογραφή του Καταστατικού Χάρτη τού υπό σύσταση Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα, σε ειδική τελετή που θα πραγματοποιηθεί σήμερα το πρωί στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας. Πάντως μέχρι χθες η πληροφόρηση του «Π» ήταν ότι δεν θα παρευρεθεί η Κύπρος στη σημερινή τελετή υπογραφής της Χάρτας, ενώ τα ελλαδικά ΜΜΕ μετέδιδαν ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν είναι πρόθυμη να υπογράψει τα έγγραφα και να νομιμοποιήσει μια διαδικασία που οδηγεί σε υποβάθμιση και υπονόμευση του ΟΗΕ.
Αμηχανία
Η Λευκωσία παρέλαβε την πρόσκληση του Αμερικανού Προέδρου πριν μερικές ημέρες και η αρχική αντίδραση ήταν θετική. Μάλιστα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης δήλωσε δημόσια ότι η πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ συνιστά αναγνώριση του ρόλου της Κύπρου στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και μια επιβεβαίωση της σταθερής πορείας αναβάθμισης της διεθνούς θέσης της χώρας ως αξιόπιστου, σταθερού και υπεύθυνου παράγοντα ειρήνης και συνεργασίας. Ωστόσο, οι αρνητικές αντιδράσεις από ευρωπαϊκούς διπλωματικούς κύκλους προκάλεσαν αμηχανία στη Λευκωσία, αφού πλέον ήταν φανερό ότι πρόκειται για αρνητική εξέλιξη ως προς το μέλλον του ΟΗΕ και της διεθνούς έννομης τάξης.
Βέβαια, οι πληροφορίες του «Π» αναφέρουν ότι η πρόσκληση του Αμερικανού Προέδρου προβληματίζει έντονα την κυπριακή κυβέρνηση διότι συνοδεύεται από συνημμένα έγγραφα που αφορούν το περιεχόμενο του Καταστατικού Χάρτη, καθώς επίσης τον ρόλο και την αποστολή τού υπό σύσταση Συμβουλίου. Από τα συγκεκριμένα έγγραφα διαφαίνεται ότι το Συμβούλιο Ειρήνης δεν περιορίζεται στα πλαίσια της Γάζας, αλλά αποτελεί έναν νέο διεθνή θεσμό, ο οποίος θα λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τον ΟΗΕ και θα επιλαμβάνεται θεμάτων ασφάλειας και ειρήνης σε διάφορες γεωγραφικές περιοχές. Εγείρονται επίσης διάφορα ερωτηματικά για πολλά σημεία του Καταστατικού Χάρτη, όπως για παράδειγμα η πρόνοια που προβλέπει ότι θα προεδρεύει ο Ντόναλντ Τραμπ εφόρου ζωής ως άτομο και όχι ως Πρόεδρος των ΗΠΑ.
Πονοκέφαλος στο ΥΠΕΞ
Το θέμα διαχειρίζεται το Υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο μελετά ενδελεχώς το περιεχόμενο των εγγράφων ως προς τις νομικές και πολιτικές διαστάσεις που μπορεί να έχει ο νέος διεθνής θεσμός. Η Λευκωσία λαμβάνει υπόψη και διάφορους άλλους παράγοντες, όπως είναι το μικρό μέγεθος της χώρας και οι δυνατότητες που έχει να κινηθεί διπλωματικά, αλλά και η πιθανή αντίδραση του Αμερικανού Προέδρου σε μια αρνητική απάντηση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ήδη ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε έντονα στην άρνηση της Γαλλίας να ενταχθεί στο Συμβούλιο Ειρήνης και απείλησε με επιβολή δασμών 200% σε γαλλικά κρασιά και σαμπάνιες. Βέβαια, οι αρνητικές απαντήσεις και από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία, η Σουηδία και η Νορβηγία, διευκολύνουν τη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας σε περίπτωση που αποφασίσει να δώσει αρνητική απάντηση.
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
Οι πληροφορίες του «Π» αναφέρουν ότι η Κύπρος ως προεδρεύουσα χώρα του Συμβουλίου της ΕΕ βρίσκεται σε συντονισμό με τους Ευρωπαίους εταίρους για τη διαμόρφωση κοινής θέσης κατά το Έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί σήμερα. Μια κοινή αρνητική θέση των κρατών μελών θα απεγκλωβίσει τη Λευκωσία από τη διαδικασία και θα τη βγάλει από τη δύσκολη θέση. Ήδη οι σχέσεις των ΗΠΑ με την ΕΕ έχουν κλονιστεί λόγω του ζητήματος της Γροιλανδίας και των απειλών του Αμερικανού Προέδρου.
Εξάλλου, ο πρώην μόνιμος αντιπρόσωπος της Κύπρου στον ΟΗΕ και νυν μέλος της Επιτροπής Διεθνούς Δικαίου, Ανδρέας Μαυρογιάννης, δήλωσε χθες στο «Politis to the point» ότι θα ήταν καταστροφικό για την Κύπρο εάν ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αποφασίσει να αποδεχθεί την πρόσκληση του Αμερικανού Προέδρου. Σημείωσε δε ότι κανένα σοβαρό, δημοκρατικό κράτος δεν πρέπει να αποδεχθεί την πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ διότι ο νέος οργανισμός θα λειτουργήσει ανταγωνιστικά προς τον ΟΗΕ.
Θετική στάση
Το μόνο κράτος μέλος της ΕΕ που έχει αποδεχθεί την πρόσκληση είναι η Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν, μια χώρα που κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση από τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη. Η Τουρκία ανακοίνωσε χθες ότι στην τελετή θα συμμετάσχει ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και όχι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ ο Καναδάς διαμήνυσε ότι δεν προτίθεται να πληρώσει το ποσό του 1 δισεκατομμυρίου που απαιτείται ώστε να γίνει μια χώρα μόνιμο μέλος. Η Ουκρανία φαίνεται να απορρίπτει την πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ διότι στάλθηκε πρόσκληση και προς τη Ρωσία, ενώ η Κίνα επιβεβαίωσε ότι έλαβε πρόσκληση χωρίς να διευκρινίζει εάν θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο.
Αντιδράσεις
Η προσπάθεια του Αμερικανού Προέδρου να ιδρύσει έναν νέο διεθνή θεσμό έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις, με Ευρωπαίους διπλωμάτες να δηλώνουν ανώνυμα σε διεθνή πρακτορεία ειδήσεων ότι πρόκειται για ένα «μίνι ΟΗΕ» που υποσκάπτει και αποδυναμώνει τα Ηνωμένα Έθνη.
Κατ’ ακρίβεια, τα περισσότερα κράτη νιώθουν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος προσπαθεί να ξεγελάσει τη διεθνή κοινότητα διότι υπήρξε το ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για το Συμβούλιο Ειρήνης, το οποίο προβλέπει ότι θα αφορά τη Γάζα για συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Ωστόσο, το προσχέδιο του Καταστατικού Χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης που απεστάλη στα κράτη υπερβαίνει τις προβλέψεις του ψηφίσματος 2803 και αναφέρεται σε έναν διεθνή οργανισμό που δεν περιορίζεται μόνο στη Γάζα και η διάρκειά του παρατείνεται στο διηνεκές.