Davos: World Economic Forum Under the Shadow of Trump and Threats to Greenland

Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ πραγματοποίησε και φέτος όπως κάθε χρόνο τη συνάντηση του στο Νταβός της Ελβετίας από 19 έως 23 Ιανουαρίου. Από την ίδρυσή του το 1971, το Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός έγινε σταδιακά μια από τις πιο σημαντικές συναντήσεις της παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής ελίτ. Τον Ιανουάριο κάθε χρόνο, για μια εβδομάδα όλα τα μάτια είναι στραμμένα σε αυτό το ελβετικό θέρετρο που οποιαδήποτε άλλη εποχή του χρόνου δεν έχει κάτι αξιοσημείωτο, εκτός του ότι είναι ένα δημοφιλές χιονοδρομικό κέντρο. Οι ελίτ από όλο τον κόσμο συζητούν τη μελλοντική κατεύθυνση της ζωής στον πλανήτη μας και τα επείγοντα ζητήματα της εποχής. Τα τελευταία χρόνια και ειδικά φέτος, το Φόρουμ από οικονομικό μετατράπηκε περισσότερο σε πολιτικό βήμα.
Φυσικάτο Νταβός, μετατρέπεται ταυτόχρονα για λίγες μέρες κάθε χρόνο σε πρωτεύουσα της αφρόκρεμας του καπιταλισμού,όπου οι οικονομικές ελίτ βουλεύονται για επενδύσεις και κέρδη, για τους δείκτες της οικονομίας, για το μέλλον του συστήματος, ακόμη και κάτω από τη σκιά των πολιτικών συζητήσεων.
Το Φόρουμ του Νταβός ιδρύθηκε το 1971 από τον καθηγητή διοίκησης του Πανεπιστημίου της Γενεύης Κλάους Σιουάμπ (Claus Schwab) και είχε σαν στόχο την εποχή εκείνη να κάνει γνωστές στους Ευρωπαίους και ειδικότερα στο διευθυντικό προσωπικό των επιχειρήσεων τις αμερικάνικες μεθόδους διοίκησης. Με την πάροδο του χρόνου όμως οι στόχοι του άλλαξαν και έγινε ο τόπος συνάντησης κάθε χρόνο των εκπροσώπων της παγκόσμιας οικονομικής ελίτ αλλά και των πολιτικών που συζητούν για το μέλλον του κόσμου και την κατάσταση της οικονομίας. Με την ίδια ευκαιρία κλείνονται συμφωνίες εκατομμυρίων-δισεκατομμυρίων δολαρίων για επενδύσεις και κάθε είδουςσυναλλαγές. Στις συναντήσεις των τελευταίων χρόνων συμμετέχουν κατά κανόνα πέραν των δύο χιλιάδων εκπροσώπων της διεθνούς οικονομικής ελίτ, μερικές δεκάδες αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων ή εκπρόσωποί τους, πολιτικοί, διπλωμάτες, οικονομολόγοι, και συντηρητικοί διανοούμενοι. Το καινούργιο σ’αυτές τις συναντήσεις είναι η συμμετοχή δειλά-δειλά εκπροσώπων του πολιτισμού και της τέχνης.
Η συνάντηση του Νταβός μοιάζει με μια μεγάλη εμποροπανήγυρη όπου συνάπτονται εκατοντάδες εμπορικές και οικονομικές συμφωνίες για επενδύσεις και κάθε είδους συναλλαγές. Τα τελευταία όμως χρόνια το Φόρουμ απέκτησε και μια σημαντική πολιτική χροιά. Αν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων και οι δεκάδες υπουργοί και πολιτικές προσωπικότητες παρευρίσκονται στη σύναξη του Νταβός με κύρια επιδίωξη να ελκύσουν επενδύσεις στις χώρες τους από τις πολυεθνικές εταιρείες, δεν αποκλείονται και οι πολιτικές συζητήσεις.Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που δύσκολα πολιτικά προβλήματα και διαφορές ανάμεσα σε κράτη συζητήθηκαν στο Νταβός και κάποτε οι συζητήσεις αυτές ήταν η απαρχή εξεύρεσης λύσεων τους.
Παράτην ονομασία του ως «Παγκόσμιο», το Φόρουμ του Νταβός είναι δυτικοκεντρικό και αγγλόφωνο και κυριαρχείται από τα δυτικά συμφέροντα, οικονομικά, πολιτικά και πολιτιστικά. Η Αφρική, η Ασία αλλά και η Λατινική Αμερική έχουν συνήθως περιορισμένη εκπροσώπηση, μολονότι η Κίνα έχει τα τελευταία χρόνια ενδυναμώσει την παρουσία της.
Μπορεί το Νταβός να είναι ένας τόπος για να μιλήσουν για δουλειές οι πλούσιοι και ισχυροί του κόσμου, όμως σταδιακά έγινε και τόπος πολιτικών συζητήσεων και αντιπαραθέσεων σε παγκόσμια κλίμακα και έχει να επιδείξει επιτεύγματα και σε αυτό τον τομέα.
Έτσι, αν και η ελληνική συμμετοχή ήταν κατά κανόνα πάντα περιορισμένη και αθόρυβη, η δε κυπριακή σχεδόν ανύπαρκτη, το 1988 υπογράφηκε εκεί μια συμφωνία Ελλάδας-Τουρκίας (1η Φεβρουαρίου 1988) στη συνάντηση που είχεο Ανδρέας Παπανδρέου με τον Τουργκούτ Οζάλ, γνωστή ως Διακήρυξη του Νταβός, που προέβλεπε εξομάλυνση των σχέσεων των δύο χωρών και αποφυγή μιας ένοπλης σύγκρουσης ανάμεσα τους. Η συμφωνία αυτή επικρίθηκε έντονα επειδή έβαζε στο περιθώριο το Κυπριακό. Στο «ράφι», είχε πει ο ίδιος ο Παπανδρέου.Στις 6 Ιουνίου του ίδιου έτους όμως, σε συζήτηση στη Βουλή των Ελλήνων,ο Παπανδρέουείπε το “Mea culpa” για το Κυπριακό, παραδεχόμενος το λάθος του και δηλώνοντας ότι παρέμενε πάντα το πρώτο εθνικό θέμα για την Ελλάδα.
Βέβαια από τότε και άλλοι Έλληνες πρωθυπουργοί πήγαν στο Νταβός, από τον Αλέξη Τσίπρα ως τον Κυριάκο Μητσοτάκη, όπου είχαν πολιτικές συζητήσεις και προσπάθησαν να ελκύσουν επενδυτές.
Να θυμηθούμε εδώ και μια κυπριακή συμμετοχή στο Νταβός, όταν ύστερα από πρόσκληση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Μπαν Κι Μουν συναντήθηκαν εκεί μαζί του στις 21 Ιανουαρίου 2016 ο Νίκος Αναστασιάδης και ο Μουσταφά Ακιντζί. Ο Αναστασιάδης είχε στο Νταβός και άλλες συναντήσεις με διάφορους οικονομικούς και πολιτικούς παράγοντες, ανάμεσα στους οποίους και ο τότε Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν.
Η φετινή συνάντηση στο Νταβός έγινε κάτω από τη σκιά του Ντόναλντ Τραμπ, τις απειλές του για την Ιρλανδία, τις επιθέσεις του στους Ευρωπαίους και τον Καναδά, τους δασμούς που επέβαλε στις χώρες της Ευρώπης που έστειλαν συμβολικά κάποιους στρατιώτες στη Γροιλανδία και διάφορα άλλα τραμπικής κοπής ευτράπελα όπως οι ειρωνείες του για τον Μακρόν.Δεν παρέλειψε βέβαια να επιτεθεί και στην ευρωπαϊκή πράσινη ενεργειακή πολιτική λέγοντας ότι πρόκειται απάτη.
Στο θέμα της Γροιλανδίας έκανε μια υποχώρηση και δήλωσε ότι δεν θα χρησιμοποιήσει βία αλλά επέμεινε ότι του ανήκει και πρέπει να του δοθεί. Είπε ότι θέλει πλήρη δικαιώματα και τίτλο ιδιοκτησίας!
Αν και το σύνθημα του Φόρουμ ήταν φέτος «Το πνεύμα του διαλόγου», ο Τραμπ το μετέτρεψε μάλλον σε μονόλογο ή τουλάχιστον εν πολλοίς μονοθεματικό. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες απέφυγαν άλλωστε να τον συναντήσουν ή δεν μετέβησαν καθόλου στο Νταβός. Την ώρα που γράφονταν οι γραμμές αυτές αναμενόταν πάντως συνάντηση του με τον Ζελένσκι.
Το παράδοξο είναι ότι την ίδια μέρα ο Στιβ Γουίτκοφ, ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου, αναμενόταν στη Μόσχα για να συναντηθεί με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Τον Γουίτκοφ θα συνόδευε ο γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.
Στην ομιλία του στο Νταβός ο Αμερικανός Πρόεδρος εξήρε την οικονομική ανάπτυξη στις Ηνωμένες Πολιτείες, λέγοντας ότι «οι ΗΠΑ είναι η οικονομική μηχανή του πλανήτη», ενώ απέδωσε τα αποτελέσματα αυτά στην πολιτική των δασμών.
Για το ΝΑΤΟ είπε ότι δεν θα υπήρχε χωρίς αυτόν και ότι οι Ευρωπαίοι δεν εκτιμούν ό,τι κάνει για το καλό τους. «Αν δεν ήμασταν εμείς, είπε, τώρα θα μιλούσατε Γερμανικά και λίγα Ιαπωνέζικα».Αργότερα ανακοίνωσε ότι δεν θα επιβάλει τους δασμούς που επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου, επικαλούμενος μια «πολύ παραγωγική συνάντηση» στο Νταβός με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
Με όλες αυτές τις οβιδιακές μεταλλάξεις και τα παραληρήματα του Τραμπ κανείς δεν μπορεί βέβαια να ξέρει τι μπορεί να ξημερώσει αύριο.Εν αναμονή λοιπόν της επόμενης παράστασης του σουρρεαλιστικού τραμπικού θεάτρου. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα συνεχίσει να αποδομεί την Ευρώπη. Προτιμά και προωθεί τις διμερείς σχέσεις με τα ευρωπαϊκά κράτη, όχι τη θεσμική σχέση με την ΕΕ. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που στο Νταβός δεν υπήρξε συνάντηση με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Πάντως λίγη αμφιβολία υπάρχει ότι η εφετεινή συνάντηση του Νταβός θα μείνει στην ιστορία ως αυτή του Τραμπ. Το Νταβός στη σκιά του Τραμπ. ΄Η όπως ειπώθηκε από άλλους, το Φεστιβάλ Τραμπ στο Νταβός.