A Critical Look at Cypriot Foreign Policy

Το ημερολόγιο έδειχνε 5 του Δεκέμβρη 2024, εσπερινός του Αγίου Νικολάου στον ομώνυμο ναό στον Λυκαβηττό. Πώς περνά ο καιρός, πάει ένας ολόκληρος χρόνος … Συνάμα με τες ευχές μου για την ονομαστική του εορτή ενεχειρώ στο Νίκο της διαρκούσης Προεδρίας ένα προσωπικό εμπιστευτικό υπόμνημα. Περί εξωτερικής πολιτικής. Αναφέρομαι σε ανέξοδους τρόπους ενίσχυσης του διεθνούς κύρους της κολοβής μας δημοκρατίας κτίζοντας σε διεθνείς πρωτοβουλίες της ανένταχτης – κομματικώς ομιλούντες – ταπεινότητας μου. Ένα κράτος κολοβό, όχι μόνο λόγω Τουρκικής κατοχής στον βορρά και Βρετανικής επικυριαρχίας στο νότο αλλά επιπροσθέτως από την αβελτηρία των ταγών αυτής. Ο Νίκος μού χαμογελά και ευχαριστεί.
Μια κουτσουλιά τόπος είμαστε. Πέντε μέρες αργότερα τον συναντώ εκ νέου στη νεκρή ζώνη της διχοτομημένης πρωτεύουσας. Δεξίωση της UNFICYP. Έχοντας γνώση της προτίμησης του στην αμεσότητα του ενικού και της πολύχρονης μας, αν και άκαρπης γνωριμίας – σίγουρα όχι λόγω δικής μου υπαιτιότητάς – χαιρετώ, ερωτώντας τον: «Νίκο τι θα πράξεις; Τα όσα σού προτείνω είναι προς δικό σου συμφέρον και του διεθνούς μας κύρους πάνω από όλα». Με ύφος απόλυτης σιγουριάς και εμπιστοσύνης μού απαντά κοφτά: «Είπα του Κόμπου να σε δει.»
Επιτρέψτε μου να συνεχίσω την αφήγηση σε ύφος λαϊκό, κατ’ εικόνα και ομοίωση του προεδρικού ύφους. Ο Κόμπος με… γκαστρώνει για ένα εννιάμηνο. Η συνάντηση μας ορίζεται τελικά στις 19 του Αυγούστου στο Υπουργείο. Παρατώ την επιστημοσύνη και την συγγραφή της Βρετανικής Βιβλιοθήκης (Λονδίνο, εννοείται) και επανακάμπτω στο νησί. Καταφθάνω στον ατημέλητο κήπο του κτιρίου του Υπουργείου. Ανεβαίνω, με βάση το πρωτόκολλο στο γραφείο Υπουργού με συνοδεία νεαρού διπλωμάτη.
Το αποτέλεσμα της πολυπόθητης συνάντησης; Σκέτο… ανεμογκάστρι!
Πέραν της γλαφυρότητας και της χαριτολογημένης αφήγησης, η ουσία είναι πραγματικά δύσπεπτη. Ο Κόμπος φτάνει στο χτένι. Δεν θα ήταν δυνατό να κρατώ μέσα μου αυτόν τον κόμπο. Για να έχω ήσυχη την συνείδηση μου απέναντι στους ενενηντάχρονους γονείς, που με ανάθρεψαν με ιδανικά και αξίες, με σεβασμό στην πολυετή πορεία μου στα διεθνή ιδρύματα, κρίνω ότι οφείλω να εκθέσω σοβαρότατα και εθνικά επιζήμια ατοπήματα στην άσκηση εξωτερικής πολιτικής. Εξηγούμαι:
Βιέννη, Δεκέμβρης 2024. ΟΑΣΕ: Οργανισμός για την Ασφάλεια και Συνεργασία στην Ευρώπη. Σύνοδος ΥΠΕΞ των συμμετεχόντων κρατών. Θέμα: Εκλογή νέου Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού. Βαρύτατη η ευθύνη του Κωνσταντίνου Κόμπου: συναίνεσε χωρίς ουσιαστικό αντάλλαγμα στην εκλογή του Τούρκου βετεράνου διπλωμάτη Σινιρλίογλου στην κορυφή της ηγετικής πυραμίδας του μοναδικού πολυμερούς Οργανισμού Ευρασιατικής Ασφάλειας. Για πρώτη φορά εκλέγεται Τούρκος διπλωμάτης στην ηγεσία ΟΑΣΕ. Κι αυτό για τριετή θητεία. Με την σύμφωνο γνώμη του Κόμπου (και του Γεραπετρίτη) ο Feridun Sinirlioglu στο πηδάλιο!
Χωρίς κανένα απολύτως αντάλλαγμα! Εκλογή του Τούρκου διπλωμάτη εν λευκώ!
Σε μια απέλπιδα προσπάθεια μου να λύσω τον επί χρόνια άλυτο κόμπο, υπέδειξα ότι είμαι εγκεκριμένος διαμεσολαβητής ΟΑΣΕ εδώ και μια δεκαετία, αποφοιτήσας δε της Διπλωματικής του Ακαδημίας προ εικοσαετίας (2003). Μολαταύτα ουδέποτε κλήθηκα σε αποστολήτου Οργανισμού. Το γεγονός αυτό και μόνο οφείλεται στην ανεπάρκεια και αναποτελεσματικότητα του Υπουργείου Εξωτερικών. Πού είναι το Γραφείο Προώθησης των Κυπρίων ειδημόνων/προσοντούχων για πρόσληψη στους διεθνείς οργανισμούς; Άλυτος κόμπος! Πόσο μακριά θα φτάσεις με τους έξι άξονες της εξωτερικής πολιτικής; Και δεκάξι να ΄χεις αν δεν έχεις τους ανθρώπους σου στους διεθνείς οργανισμούς, πώς θα ασκήσεις επιρροή; Εκατό τριάντα δύο εκατομμύρια ευρώ εγκρίνει η Βουλή για το ΥΠΕΞ ετησίως, σε χαλά να διαθέσεις δύο, να παλέψεις τον διορισμό Κυπρίων προσοντούχων σε διεθνείς πολυμερείς οργανισμούς;
Χρόνια πολλά, συσκέψεις επί συσκέψεων, συναντήσεις επί συναντήσεων. Αποτέλεσμα; Ανεμογκάστρι υπέβαλα στον Κωνσταντίνο Κόμπο ότι όφειλε στα πλαίσια της υπηρεσίας του προς αυτό το ημι-κατεχόμενο από την Τουρκία κράτος, να εξαργυρώσει τουλάχιστον την συναίνεση του στην εκλογή Σινιρλίογλου, με απτό αντάλλαγμα: την τοποθέτηση μου σε σημαίνουσα – τη βάσει προσόντων και φοίτησης στην Διπλωματική Ακαδημία Βιέννης – θέση στη Γραμματεία ΟΑΣΕ, σφήνα στον Τούρκο διπλωμάτη. Εφόσον η συναίνεση του ήτο μονόδρομος (ήτο πράγματι;), όπως διατεινόταν. Αυτό επέβαλλε η εξυπηρέτηση των κυπριακών συμφερόντων.
Αντ’ αυτού ο κύριος Κωνσταντίνος Κόμπος επέλεξε το αρνητικό για την Κύπρο αποτέλεσμα: Αρχές τρέχοντος, η Άγκυρα μπλόκαρε την υποψηφιότητα του για την προεδρία του Συμβουλίου των Υπουργών για το 2026. Στις κατόπιν εορτής δηλώσεις του, δεν κατονόμασε την Τουρκία, λέγοντας ‘ένα κράτος έθεσε βέτο’.
Είκοσι δύο χρόνια στην αίθουσα αναμονής για μια θέση στον ΟΑΣΕ, κτίζω διεθνείς διασυνδέσεις για την Κύπρο μας με έξοδα από την τσέπη μου. Σε διηπειρωτικές διαδρομές που με βρίσκουν από το Τόκιο μέχρι το Μπουένος Άιρες.
Ουδέν έπραξεν ο Κόμπος! Θέτοντας το σε πρώην υπουργό, μού υπέδειξε με νόημα: Ουδείς πράττει ουδέν!
*Διευθυντής του Φόρουμ Μελετών Διεθνούς Ασφάλειας Κύπρου www.inter-security-forum.org 2009-25
Εγκεκριμένος Διαμεσολαβητής ΟΑΣΕ 2015-2025