Cyprus: Appeal Court Rules on Responsibility for Construction Site Accident

Το Εφετείο επανεξέτασε σε βάθος μία πολύχρονη δικαστική διαμάχη που ξεκίνησε από σοβαρό εργατικό ατύχημα σε εργοτάξιο διώροφης διπλοκατοικίας στη Λευκωσία, τον Σεπτέμβριο του 2006, και κατέληξε σε ουσιώδη μεταβολή της πρωτόδικης κρίσης, κυρίως ως προς τον καταμερισμό της ευθύνης και τα έξοδα.
Το ατύχημα σημειώθηκε ενώ ο Izzet Ibrahim, εργαζόμενος ως βοηθός καλουψή, συμμετείχε στην αφαίρεση ξύλινων καλουπιών από την πλάκα της οροφής. Αφού μετακινούσε τα πλακάζ στον όροφο, τα έριχνε από ανοικτή βεράντα προς την αυλή. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας σκόνταψε, έχασε την ισορροπία του και έπεσε από ύψος περίπου 2,70 μέτρων, αρχικά σε ανάχωμα σηπτικού λάκκου και στη συνέχεια μέσα στον ίδιο τον λάκκο βάθους περίπου 1,50 μέτρου. Ο τραυματισμός του ήταν σοβαρός. Ο ίδιος απεβίωσε αργότερα, για λόγους άσχετους με το ατύχημα, με αποτέλεσμα τη συνέχιση της αγωγής από τον διαχειριστή της περιουσίας του.
Η υπόθεση έφθασε στο δικαστήριο έχοντας ήδη επιλυθεί το ζήτημα των αποζημιώσεων, οι οποίες είχαν συμφωνηθεί στο ποσό των 110.000 ευρώ πλέον τόκων. Το μοναδικό πραγματικό και νομικό διακύβευμα ήταν ποιος έφερε την ευθύνη για το ατύχημα. Στο επίκεντρο βρέθηκε το ερώτημα αν, κατά τον χρόνο του ατυχήματος, η εργοληπτική εταιρεία εξακολουθούσε να είναι ο κύριος εργολάβος του έργου και να έχει την κατοχή και τον έλεγχο του εργοταξίου ή αν είχε ήδη αποχωρήσει.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο, ύστερα από εκτενή αξιολόγηση μαρτυριών, είχε καταλήξει ότι η εργοληπτική εταιρεία παρέμενε εργολάβος μέχρι και τις 2 Νοεμβρίου 2006, δηλαδή αρκετό διάστημα μετά το ατύχημα. Είχε αποδώσει ευθύνη τόσο στην εργοληπτική εταιρεία, ως κάτοχο του εργοταξίου, όσο και στον υπεργολάβο, ως εργοδότη του τραυματία, κρίνοντας ότι αμφότεροι ευθύνονταν αλληλεγγύως. Αντίθετα, είχε απαλλάξει την ιδιοκτήτρια του ακινήτου από κάθε ευθύνη.
Η εργοληπτική εταιρεία άσκησε έφεση με πληθώρα λόγων, προσβάλλοντας τόσο την αξιολόγηση της μαρτυρίας όσο και τα πορίσματα για τον χρόνο τερματισμού της σύμβασης και τη μη απόδοση συντρέχουσας αμέλειας στον παθόντα. Παράλληλα, η ιδιοκτήτρια κατέθεσε αντέφεση, ζητώντας την επιδίκαση εξόδων υπέρ της, αφού η αγωγή εναντίον της είχε απορριφθεί.
Το Εφετείο υπενθύμισε τη θεμελιώδη αρχή ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ανήκει κατά κύριο λόγο στο πρωτόδικο Δικαστήριο και ότι η παρέμβαση σε αυτήν επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν τα ευρήματα είναι προδήλως αυθαίρετα ή αδικαιολόγητα. Κρίθηκε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε αιτιολογήσει επαρκώς γιατί απέρριψε τη μαρτυρία του Επιθεωρητή Εργασίας, τον οποίο χαρακτήρισε πρόχειρο και αντιφατικό στη διερεύνηση του ατυχήματος, αλλά και γιατί αποδέχθηκε τη μαρτυρία κρίσιμων μαρτύρων, όπως του τραυματία, του γιου του υπεργολάβου, της Επιθεωρήτριας Κοινωνικών Ασφαλίσεων και του Λοχία της Πυροσβεστικής.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη μαρτυρία του γιου του υπεργολάβου, ο οποίος περιέγραψε λεπτομερώς το σύστημα εργασίας και παραδέχθηκε ότι επρόκειτο για επικίνδυνη διαδικασία, αφού δεν χρησιμοποιήθηκε ανυψωτικό μέσο για λόγους ευκολίας. Το Εφετείο έκρινε ότι ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδέχθηκε τη μαρτυρία αυτή, απορρίπτοντας μόνο τον ισχυρισμό ότι ο τραυματίας ήταν αυτοεργοδοτούμενος.
Σε ό,τι αφορά τον χρόνο τερματισμού της εργολαβίας, το Εφετείο συμφώνησε ότι, παρά την πρόθεση διακοπής που εκφράστηκε στις αρχές Σεπτεμβρίου 2006 λόγω κακοτεχνιών, η σύμβαση τερματίστηκε ουσιαστικά μόλις με την εξόφληση του εργολάβου στις 2 Νοεμβρίου 2006. Οι επιστολές και δηλώσεις στις οποίες στηρίχθηκε η εργοληπτική εταιρεία κρίθηκαν ατεκμηρίωτες ή μεταγενέστερες και, ως εκ τούτου, ανεπαρκείς για να ανατρέψουν το πρωτόδικο εύρημα.
Το Εφετείο επικύρωσε επίσης την κρίση ότι η ιδιοκτήτρια του ακινήτου δεν είχε κατοχή ή έλεγχο του εργοταξίου κατά τον κρίσιμο χρόνο και συνεπώς δεν έφερε ευθύνη για το ατύχημα. Αντίθετα, έκρινε ορθή και τη θέση ότι δεν μπορούσε να αποδοθεί συντρέχουσα αμέλεια στον τραυματία, αφού αυτός ενεργούσε βάσει των οδηγιών του εργοδότη του, χωρίς ουσιαστική εναλλακτική επιλογή για ασφαλέστερο τρόπο εργασίας.
Το καθοριστικό σημείο στο οποίο διαφοροποιήθηκε το Εφετείο από την πρωτόδικη απόφαση ήταν ο καταμερισμός της ευθύνης μεταξύ εργολάβου και υπεργολάβου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε θεωρήσει ότι δεν μπορούσε να προβεί σε τέτοιο καταμερισμό λόγω έλλειψης διαδικαστικών ενεργειών μεταξύ των συνεναγομένων. Το Εφετείο έκρινε αυτήν την προσέγγιση εσφαλμένη, επισημαίνοντας ότι υπήρχαν οι προϋποθέσεις για επιμερισμό και ότι το δικαστήριο όφειλε να το πράξει.
Αξιολογώντας τα πραγματικά δεδομένα, το Εφετείο κατέληξε ότι τη μερίδα του λέοντος της ευθύνης έφερε ο υπεργολάβος. Ήταν ο άμεσος εργοδότης, αυτός που καθόρισε το επικίνδυνο σύστημα εργασίας και συνειδητά δεν χρησιμοποίησε τον ασφαλή εξοπλισμό, παρότι γνώριζε τους κινδύνους. Στην εργοληπτική εταιρεία αποδόθηκε σαφώς μικρότερο ποσοστό ευθύνης, λόγω της περιορισμένης παρουσίας της στο εργοτάξιο εκείνη την περίοδο. Η τελική κατανομή καθορίστηκε στο 80% για τον υπεργολάβο και στο 20% για τον εργολάβο.
Με βάση αυτόν τον καταμερισμό, το Εφετείο τροποποίησε την απόφαση ως προς το ύψος των επιδικασθέντων ποσών. Η εργοληπτική εταιρεία υποχρεώθηκε να καταβάλει 22.000 ευρώ πλέον τόκων, ενώ ο υπεργολάβος 88.000 ευρώ πλέον τόκων.
Παράλληλα, έκανε δεκτή την αντέφεση της ιδιοκτήτριας, κρίνοντας ότι ο ενάγων όφειλε να επωμιστεί τα έξοδα που εκείνη υπέστη, εφόσον επέλεξε να την εναγάγει χωρίς τελικά να αποδειχθεί ευθύνη της. Αναπροσαρμόστηκαν επίσης τα έξοδα της έφεσης και της αντέφεσης, με επιμέρους καταδίκες ανάλογα με τον βαθμό επιτυχίας ή αποτυχίας κάθε διαδίκου.
Η απόφαση του Εφετείου κλείνει έναν μακρύ δικαστικό κύκλο, επιβεβαιώνοντας τις βασικές κρίσεις του πρωτόδικου Δικαστηρίου για τα πραγματικά περιστατικά, αλλά διορθώνοντας ουσιωδώς το ζήτημα της επιμερισμένης ευθύνης, αποδίδοντας στον πραγματικό φορέα του κινδύνου το μεγαλύτερο βάρος των συνεπειών.
Διαβάστε επίσης: Πότε η Αστυνομία θα αφαιρεί επί τόπου άδειες οδήγησης (ΒΙΝΤΕΟ)