DISY-DIKO: The Ambitious Project of an Alliance

Τον Ιούλιο που πέρασε, ο Χάρης Γεωργιάδης, παρουσίαζε στο διευρυμένο πολιτικό γραφείο του ΔΗΣΥ, το πλάνο στρατηγικής του για την επόμενη μέρα του κόμματος. Προσδιόριζε τον Συναγερμό ως ένα συντηρητικό δεξιό κόμμα και εξηγούσε πως οι διαφωνίες με τα κόμματα ΔΗΚΟ-ΔΗΠΑ έχουν πλέον αμβλυνθεί. Πως η σχέση συνεργασίας μαζί τους δεν πρέπει να έχει ευκαιριακό χαρακτήρα αλλά να οικοδομηθεί, να έχει μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα και να απευθύνεται όχι μόνο στην ηγεσία αλλά και στην βάση. Ήταν μία κίνηση που ομολογουμένως προκάλεσε σύγχυση στους παρευρισκομένους, οι οποίοι διερωτούνταν αν οι τοποθετήσεις του Χάρη Γεωργιάδη ήταν όντως προσωπικές όπως ξεκαθάριζε, ή τροχιοδεικτικές της νέας στρατηγικής που θα ακολουθούσε το κόμμα. Και προκάλεσε αντιδράσεις δεδομένου ότι νωπές ήταν ακόμη οι μνήμες του Νικόλα Παπαδόπουλου να ζητά καθημερινά την παραίτηση του τότε υπουργού Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη, αλλά και να καταψηφίζει τον προϋπολογισμό της «πιο διεφθαρμένης κυβέρνησης». Αντιδράσεις υπήρξαν ωστόσο και για ζητήματα που ξεπερνούν την τακτική και εδράζονται στην ουσία της πολιτικής. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός με το ΔΗΚΟ του Νικόλα Παπαδόπουλου είχαν μέχρι σήμερα εντελώς διαφορετική γραμμή στο κυπριακό. Τόσο που όταν ο Νικόλας Παπαδόπουλος ανέλαβε την προεδρία του ΔΗΚΟ έφυγε από την κυβέρνηση με αφορμή το κοινό ανακοινωθέν Αναστασιάδη-Έρογλου. Πόσο εύκολο είναι συνεπώς να θάψουν τις διαφορές τους τα δύο κόμματα χωρίς να παρουσιάζεται όλο αυτό ως ένα ευκαιριακό εγχείρημα με στόχο την επιβίωσή τους;
Η νομιμοποίηση
Η αλήθεια βεβαίως είναι πως η τότε κίνηση του Χάρη Γεωργιάδη νομιμοποίησε μία διαδικασία που συζητείται εδώ και καιρό ανεπίσημα στα πηγαδάκια των δύο κομμάτων. Διευκόλυνε τον Νικόλα Παπαδόπουλο να μιλά σήμερα για μία σημαντική συμμαχία στην βουλή και στελέχη των δύο κομμάτων να συνεργάζονται και να συνδιαμορφώνουν προτάσεις νόμου ή τροπολογίες. Ενδεικτικές οι κοινές προτάσεις και θέσεις Χάρη Γεωργιάδη και Χρύση Παντελίδη, αλλά και η παρασκηνιακή κίνηση των Χάρη Γεωργιάδη και Χριστιάνας Ερωτοκρίτου να συναντήσουν τον Έλληνα υπουργό ενέργειας τον περασμένο Οκτώβριο μεσούσης της κρίσης με το GSI. Στο παρασκήνιο υπάρχει άλλωστε μία συζήτηση συνεργασίας όπου ο ΔΗΣΥ θα στηρίξει τον Νικόλα Παπαδόπουλο για την προεδρία της βουλής και το ΔΗΚΟ με τη σειρά του τον υποψήφιο που θα υποδείξει ο ΔΗΣΥ. Το ερώτημα είναι τι ακριβώς πυροδότησε μία τέτοια συζήτηση και συμμαχία. Οι στόχοι και των δύο αυτή την εποχή είναι κοινοί:
- Να περιοριστεί το ΕΛΑΜ και η αντισυστημική ψήφος που τους προκαλεί διαρροές
- Να ελεγχθεί η δυναμική του Νίκου Χριστοδουλίδη στο εσωτερικό των δύο κομμάτων δεδομένου ότι ο ίδιος επιχειρεί διεμβόλιση ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ
- Να δημιουργηθεί μία ισχυρή συμμαχία της Κεντροδεξιάς στην βουλή και γιατί όχι μια συμμαχία με ορίζοντα το 2028
Η μετατόπιση
Ο ΔΗΣΥ ως κόμμα εξουσίας και όπως φάνηκε ως κόμμα που δυσκολεύεται πλέον να μείνει μακριά της, χρειάζεται την προοπτική εξουσίας αλλά και μία συμμαχία που θα στερεώσει αυτή την προοπτική. Θεωρεί προφανώς πως με αυτό τον τρόπο θα σταματήσουν οι διαρροές προς το ΕΛΑΜ αλλά και οι διαρροές ψηφοφόρων προς τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Το ερώτημα ωστόσο είναι πόσο νερό μπορεί να βάλει στις θέσεις του ούτως ώστε να συνεργαστεί με το ΔΗΚΟ ευρύτερα και όχι αποκλειστικά στην βουλή. Τα δύο κόμματα δεν διαφέρουν πολύ σε ζητήματα εσωτερικής πολιτικής αλλά μέχρι σήμερα είχαν πολύ διαφορετική προσέγγιση στο κυπριακό. Καθόλου τυχαίο ότι ο Νικόλας Παπαδόπουλος μιλούσε πριν από δέκα χρόνια για το ΔΗΣΑΚΕΛ που ευθυνόταν για τις παραχωρήσεις στο κυπριακό. Σήμερα βεβαίως παρουσιάζεται μία τάση μετατόπισης, όχι τόσο του ΔΗΚΟ, αλλά κυρίως του ΔΗΣΥ σε ένα συντηρητικότερο πλαίσιο. Δεν είναι μόνο η έμφαση στα εθνικά μνημόσυνα, είναι και μία τάση που καλλιεργείται στο κυπριακό. Κύριος εκπρόσωπος αυτής της φιλοσοφίας είναι ο Χάρης Γεωργιάδης, του οποίου οι θέσεις περί αμυντικής θωράκισης και ενίσχυσης, η έμφασή του στη συμμαχία με το Ισραήλ η αντιτουρκική ρητορική και βεβαίως οι θέσεις στο ενεργειακό μπορούν να αποτελέσουν τα κοινά σημεία συνεργασίας με το ΔΗΚΟ του σήμερα. Αυτή η μετατόπιση βεβαίως, κλείνει την πόρτα του ΔΗΣΥ στο φιλελεύθερο ακροατήριο του- που μπορεί να μην ήταν πλειοψηφικό αλλά είχε σημαντική επιρροή- και κάνει πλήρη στροφή στην λαϊκή Δεξιά, ευελπιστώντας πως έτσι μπορεί να ανακόψει ψήφους δεξιότερα. Πέραν όμως του Χάρη Γεωργιάδη, ένα σημαντικό ερώτημα είναι ποιοι άλλοι προκρίνουν μία τέτοια συμμαχία. Η Αννίτα Δημητρίου πρέπει να αντιλαμβάνεται πως οι συμμαχίες μπορούν να την κάνουν πιο δυνατή και στο εσωτερικό του κόμματος -που ήδη διαμορφώνονται προσωπικές ατζέντες και πρόσωπα που θα την αμφισβητήσουν σε ένα ενδεχομένως κακό αποτέλεσμα- αλλά και στο εξωτερικό για την διεκδίκηση των προεδρικών εκλογών και τις αυξημένες πιθανότητες νίκης. Μία τέτοια προοπτική, ενδεχομένως να μειώσει τις φωνές εντός του ΔΗΣΥ που θα ζητήσουν να αναθεωρήσει το κόμμα την αντιπολιτευτική του θέση απέναντι στην κυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη.
Ζήτημα συνέπειας
Στο ΔΗΚΟ, ο Νικόλας Παπαδόπουλος αντιλαμβάνεται πως τόσο ο Νίκος Χριστοδουλίδης όσο και ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης, τα πρόσωπα που στήριξε το κόμμα και ο Νικόλας Παπαδόπουλος προσωπικά, αποτελούν και την κύρια αιτία διαρροής ψήφων. Έχει εκτιμηθεί πως η συνεργασία με τον Νίκο Χριστοδουλίδη δεν ωφέλησε το κόμμα. Όχι μόνο γιατί δεν υπάρχει καμία συνδιαβούλευση, αλλά γιατί το ΔΗΚΟ αφομοιώνει τους κακούς κυβερνητικούς χειρισμούς και δεν επωφελείται των επιτυχιών της κυβέρνησης. Το κρίσιμο ζήτημα φαίνεται να ήταν όμως ο ανασχηματισμός. Γιατί παρότι φάνηκε πως ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επιβράβευσε το ΔΗΚΟ, στην ουσία επιχείρησε να το κλειδώσει κοντά του. Θα είναι δύσκολο για υπουργούς να αποχωρήσουν από μία διακυβέρνηση ή να στηρίξουν άλλο υποψήφιο, καθώς αυτό ενδεχομένως να θεωρηθεί και ως δική τους αποτυχία. Μία τακτική διεμβολισμού από πλευράς του Προέδρου που επιχείρησε και ομολογουμένως πέτυχε στον ΔΗΣΥ ώστε να έχει τους δικούς του συμμάχους. Ήδη ο Νικόλας Παπαδόπουλος έχει να αντιμετωπίσει την αμφισβήτηση εντός του κόμματος και ρόλο γι αυτή την αμφισβήτηση παίζουν και οι συνεχείς του μεταλλάξεις. Δεν είναι μόνο ότι πλέον επιχειρεί να συνεργαστεί με το κόμμα που κυβερνούσε στην «πιο διεφθαρμένη κυβέρνηση», η επίθεση στο ΑΚΕΛ με το οποίο μέχρι και το 2022 προσπαθούσαν να βρουν κοινό υποψήφιο είναι και η μετάλλαξή του στην στάση του με τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη τον οποίο ενώ ηρωοποιούσε στο παρελθόν, σήμερα καταγγέλλει για εμμονές. Όλο αυτό του έχει προκαλέσει ζημιά εντός του κόμματος και αυτό δεν περνά απαρατήρητο από τον Νίκο Χριστοδουλίδη που επιχειρεί να βρει εκ των έσω συμμάχους, καθώς αντιλαμβάνεται πως μία συμμαχία ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ δυσκολεύει πολύ την επανεκλογή του. Παρά τις συνεχείς εναλλαγές, στελέχη στο ΔΗΚΟ θεωρούν βέβαιη την απόφαση του Νικόλα Παπαδόπουλου να αποχωρήσει από το κυβερνητικό σχήμα μετεκλογικά. Το ερώτημα βεβαίως είναι και ποιοι θα τον ακολουθήσουν. Και αυτό γιατί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει καταφέρει να δημιουργήσει τους δικούς του πιστούς οπαδούς εντός του κόμματος. Δεν είναι τυχαίο ότι ήδη ο υπουργός ενέργειας και αντιπρόεδρος του ΔΗΚΟ Μιχάλης Δαμιανός έχει κρατήσει πλέον αποστάσεις από το κόμμα σε σημείο που ενοχλεί συγκεκριμένα στελέχη, ενώ και βουλευτές δείχνουν ξεκάθαρα την στήριξή τους στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη. Το μεγάλο ερώτημα για τον Νικόλα Παπαδόπουλο είναι συνεπώς αν θα τον ακολουθήσει το κόμμα του σε ένα σενάριο αποχώρησης από το κυβερνών σχήμα. Η μετωπική επίθεση για το ενεργειακό, με το οποίο συμφωνεί με τον ΔΗΣΥ, ήταν ο προπομπός, ωστόσο αρκετά στελέχη του ΔΗΚΟ δεν συμμερίστηκαν το ύφος και την ένταση.
Όλα βεβαίως θα εξαρτηθούν από την κάλπη του Μαίου και τα ποσοστά που θα καταγράψουν τα δύο κόμματα. Ένα καλό ποσοστό του ΔΗΣΥ- με μετρημένες απώλειες- και η διατήρηση των ποσοστών του ΔΗΚΟ, μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για την συμμαχία, με πρώτη κίνηση την Προεδρία της Βουλής. Ένα κακό αποτέλεσμα και των δύο από την άλλη ανοίγει το κεφάλαιο της αμφισβήτησης, που έχουν να αντιμετωπίσουν και οι δύο πολιτικοί αρχηγοί.