Living Longer, But Not Better in Cyprus

Cyprus boasts one of the highest life expectancies in Europe, with women reaching 84-85 years and men 81. However, a significant portion of these years is often accompanied by health problems and limitations, with healthy life years averaging around 65. This situation, dubbed the "Cypriot paradox," is attributed to lifestyle changes, including a shift away from the Mediterranean diet, reduced physical activity, and increased consumption of processed foods. Chronic conditions such as diabetes, hypertension, and cardiovascular diseases significantly impact the quality of life for the elderly. Women frequently face issues like osteoporosis and depression, while men are more prone to heart attacks. Loneliness, lack of access to transportation, and insufficient home care further exacerbate the situation. The issue is not merely demographic but also social and political. Investment in healthy aging is crucial, emphasizing the adoption of a balanced diet, encouraging exercise, and utilizing the preventative services offered by the GeSY. Furthermore, policies are needed to address loneliness and facilitate the daily lives of the elderly. The population of Cyprus is aging rapidly, with one in six citizens being over 65 years old. The challenge lies in adding life to the years, improving the quality of life for the elderly, and ensuring they can live with dignity and well-being. This represents the true measure of a society's progress.

Η Κύπρος συγκαταλέγεται σήμερα στις χώρες με το υψηλότερο προσδόκιμο ζωής στην Ευρώπη. Οι γυναίκες φτάνουν κατά μέσο όρο τα 84–85 έτη και οι άνδρες τα 81. Κι όμως, πίσω από αυτόν τον εντυπωσιακό αριθμό κρύβεται μια λιγότερο αισιόδοξη πραγματικότητα: ζούμε περισσότερα χρόνια, αλλά ένα μεγάλο μέρος αυτών τα περνάμε με προβλήματα υγείας και σοβαρούς περιορισμούς. Τα στοιχεία στο ρεπορτάζ της καλής συναδέρφου Μαριλένας Παναγή είναι αποκαλυπτικά. Τα υγιή χρόνια ζωής στην Κύπρο περιορίζονται γύρω στα 65, γεγονός που σημαίνει ότι τα τελευταία 15 έως 20 χρόνια της ζωής πολλών συμπολιτών μας συνοδεύονται από χρόνιες παθήσεις, μειωμένη κινητικότητα και εξάρτηση από άλλους.
Αυτό το «κυπριακό παράδοξο» δεν είναι τυχαίο. Είναι το αποτέλεσμα επιλογών δεκαετιών. Γυρίσαμε την πλάτη στη μεσογειακή διατροφή που μας μεγάλωσε και υιοθετήσαμε πρότυπα γεμάτα επεξεργασμένα τρόφιμα, ζάχαρη και κορεσμένα λιπαρά. Ξεχάσαμε την καθημερινή κίνηση και αντικαταστήσαμε το περπάτημα με το αυτοκίνητο, σε μια χώρα φυσικά όπου η δημόσια συγκοινωνία παραμένει ανεπαρκής. Ανεχθήκαμε υψηλά ποσοστά καπνίσματος και παχυσαρκίας, ακόμη και στα παιδιά, σπέρνοντας από νωρίς τα προβλήματα που θα θερίσουμε στην τρίτη ηλικία.
Το τίμημα είναι ορατό μετά τα 65. Διαβήτης, υπέρταση, καρδιαγγειακά και μυοσκελετικά νοσήματα δεν σκοτώνουν απαραίτητα, αλλά περιορίζουν δραστικά την ποιότητα ζωής. Οι γυναίκες ζουν περισσότερα χρόνια, συχνά όμως με οστεοπόρωση, αρθρίτιδα ή κατάθλιψη. Οι άνδρες, αντίθετα, πλήττονται συχνότερα από θανατηφόρα καρδιακά επεισόδια και φεύγουν νωρίτερα. Και όταν προστεθούν η μοναξιά, η έλλειψη μεταφοράς, η απουσία οργανωμένης κατ’ οίκον φροντίδας, η εξάρτηση από παιδιά και εγγόνια, τότε τα «χρόνια ζωής» μετατρέπονται εύκολα σε «χρόνια εγκλωβισμού».
Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι απλώς δημογραφικό, είναι βαθιά κοινωνικό και πολιτικό. Δεν αρκεί να καμαρώνουμε για το προσδόκιμο ζωής μας. Χρειάζεται να επενδύσουμε σοβαρά στην υγιή γήρανση. Αυτό σημαίνει επιστροφή στην απλή, ισορροπημένη διατροφή, ένταξη της άσκησης σε κάθε ηλικία, αξιοποίηση της πρόληψης που προσφέρει το ΓεΣΥ και κυρίως, πολιτικές που καταπολεμούν τη μοναξιά και διευκολύνουν την καθημερινότητα των ηλικιωμένων.
Η Κύπρος γηράσκει γρήγορα. Ένας στους έξι πολίτες είναι ήδη άνω των 65 και η αναλογία αυτή θα αυξηθεί. Έχουμε, όμως, ακόμη το δώρο του χρόνου. Το στοίχημα δεν είναι αν θα συνεχίσουμε να προσθέτουμε χρόνια στη ζωή μας, αλλά αν θα προσθέσουμε ζωή στα χρόνια μας. Αυτό είναι το πραγματικό μέτρο προόδου μιας κοινωνίας.
panayiota.charalambous@phileleftheros.com

You Might Also Like

Με την οικονομία δεν παίζουμε

(Αν)ισότητα φύλων: Ατύχημα ή πολιτική επιλογή;

Οι προκλήσεις της εμμηνόπαυσης και οι τρόποι αντιμετώπισής τους

Καρδιά: Δέκα συνήθειες που βλάπτουν την υγεία της και δεν το καταλαβαίνουμε

Ζούμε περισσότερο αλλά δεν γερνάμε καλά: Tο προσδόκιμο ζωής ανέρχεται έως τα 85 έτη για τις γυναίκες και στα 81 έτη για τους άνδρες