Scandal Erupts Over Sexual Harassment and Exploitation of British Workers in Ayia Napa

Ντοκιμαντέρ του Channel 4 που μεταδόθηκε αυτή την εβδομάδα (σχετικό δημοσίευμα είχε το philenews από το περασμένο Σάββατο) κατέγραψε πρακτικές εργασιακής εκμετάλλευσης και σεξουαλική παρενόχληση νεαρών Βρετανίδων και Βρετανών που έρχονται να εργαστούν στην Αγία Νάπα.
Το ντοκιμαντέρ Untold: Undercover Working Holidays, ακολούθησε την ερευνητική δημοσιογράφο Tir Dhondy, η οποία, παρουσιάστηκε υπό κάλυψη, ως εργαζόμενη για να εκθέσει την πραγματικότητα πίσω από τα πακέτα «εργασιακών διακοπών» που πωλούνται σε έφηβες και νεαρούς ανήλικους. Τα πλάνα καταγράφουν ιδιοκτήτες νυχτερινών κέντρων να απαιτούν σεξουαλικές χάρες με αντάλλαγμα την πρόσληψη προσωπικού. Στο ντοκιμαντέρ, καταγράφεται διευθυντής νυχτερινού κέντρου να λέει στην Dhondy, υπό την πρόφαση αστείου, ότι αν του κάνει στοματικό έρωτα, μπορεί να παρακάμψει την απλήρωτη δοκιμαστική περίοδο εργασίας και να προσληφθεί αμέσως. Άλλος εργοδότης παραδέχθηκε στην κάμερα ότι κατέβασε τα μπλουζάκια 114 εργαζομένων γυναικών για να δει τα στήθη τους.
Επίσης, μεσάζοντας, παραδέχεται ότι εργοδότης εξαναγκάζει κοπέλες να «κοιμηθούν μαζί του» για να τους δώσει δουλειά.
Η έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως στη δράση μιας βρετανικής εταιρείας, η οποία πωλεί πακέτα εργασίας και διαμονής σε νεαρές Βρετανές και Βρετανούς. Σημειώνεται ότι για τη δράση της εν λόγω εταιρείας, δημοσίευσε ρεπορτάζ το 2024 η εφημερίδα The Observer.
Οι εργαζόμενοι που μίλησαν στο ντοκιμαντέρ κατήγγειλαν μια μεθοδευμένη απάτη, όπου κατά την άφιξή τους στην Κύπρο βρέθηκαν αντιμέτωποι με απρόβλεπτες χρεώσεις και υποχρεώνονταν να ζουν σε άθλιες συνθήκες στέγασης. Μαρτυρίες αναφέρουν δωμάτια χωρίς τρεχούμενο νερό, γεμάτα μούχλα και έντομα, καθώς και κτίρια με χαλασμένες κλειδαριές που καθιστούσαν τη διαμονή των γυναικών επικίνδυνη.
Χαρακτηριστική είναι η περιγραφή μιας κοπέλας, της Isobel, που ξύπνησε μέσα στη νύχτα και βρήκε έναν άγνωστο άνδρα να στέκεται πάνω από το κρεβάτι της. Παράλληλα, οι εργαζόμενοι δήλωσαν ότι εκπρόσωποι της εταιρείας τους ενθάρρυναν να πωλούν παράνομα μπαλόνια υποξειδίου του αζώτου (laughing gas) , δίνοντάς τους οδηγίες να τρέχουν για να διαφύγουν τη σύλληψη από την αστυνομία.
Επίσης, αναφέρουν ότι η εταιρεία τους ώθησε να εργαστούν στην Κύπρο παράνομα, χωρίς εξασφαλίσουν την άδεια εργασίας που απαιτείται από Βρετανούς υπηκόους μετά την έξοδο της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Αυτό που παρατηρούμε να συμβαίνει στην Κύπρο είναι ότι η διαμονή είναι συνδεδεμένη με την εργασία, αλλά η στέγαση είναι πάντα υποβαθμισμένη. Τις περισσότερες φορές, το κόστος της διαμονής ουσιαστικά εξανεμίζει όσα μπορούν δυνητικά να κερδίσουν και πολύ γρήγορα νιώθουν παγιδευμένοι», σχολίασε στο ντοκιμαντέρ ο Andrew Wallis, Διευθύνων Σύμβουλος της οργάνωσης Unseen.
Προσθέτει: «Η εργασία είναι παράνομη για έναν Βρετανό υπήκοο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκτός αν διαθέτει ειδική βίζα. Θα σας πουν ότι μπορείτε να έρθετε για 90 ημέρες, και αυτό είναι σωστό, αλλά χρειάζεστε βίζα εργασίας, κάτι που δεν αναφέρεται ποτέ εκ των προτέρων. Έτσι, μπορεί να συλληφθούν για παράνομη εργασία, κάτι που συνεπάγεται το ενδεχόμενο ποινικού μητρώου, γεγονός που αποβαίνει καταστροφικό για την υπόλοιπη ζωή αυτών των ατόμων».
Συστημική εκμετάλλευση
Η καθηγήτρια του Πανεπιστημιακού Κολλεγίου του Λονδίνου (UCL) Βιργινία Μαντουβάλου, ειδικός στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο εργασιακό δίκαιο, σχολιάζει στο ντοκιμαντέρ ότι οι εργοδότες χρησιμοποιούν το καθεστώς του «μη εγγεγραμμένου εργαζόμενου» ως εργαλείο εξαναγκασμού. «Γνωρίζουν ότι είναι ευάλωτοι. Ξέρουν ότι δεν θέλουν να πάνε στην αστυνομία γιατί φοβούνται τη σύλληψη ή την απέλαση», σημείωσε.
Η απάντηση της Αστυνομίας
Αστυνομικές πηγές ανέφεραν σήμερα στο philenews ότι θα γίνουν προσπάθειες να εντοπιστεί η δημοσιογράφος, με στόχο να εξασφαλίσουν περισσότερα στοιχεία που θα προσφέρουν συγκεκριμένη κατεύθυνση στην αυτεπάγγελτη έρευνα που έχει ήδη ξεκινήσει.
Σε ερώτηση του philenews σχετικά με το αν θα ερευνηθούν οι κατηγορίες για σεξουαλική παρενόχληση ή για εργασιακή εκμετάλλευση, η αστυνομία απάντησε ότι πρόθεση των αρχών είναι να διερευνήσουν οτιδήποτε προκύπτει από το ντοκιμαντέρ. Στην πορεία, η Αστυνομία θα επιχειρήσει να έρθει σε επαφή με τη δημοσιογράφο για τη λήψη κατάθεσης, προκειμένου να διαφανεί πώς θα προχωρήσουν οι έρευνες.
Αντιδράσεις από οργανώσεις, τοπικές αρχές
Οι αποκαλύψεις προκάλεσαν την έντονη αντίδραση του Γυναικείου Κινήματος ΠΟΓΟ, το οποίο έκανε λόγο για ένα καθεστώς «σύγχρονης σκλαβιάς με ξεκάθαρη έμφυλη διάσταση». Παράλληλα, η συντεχνία ΠΕΟ τόνισε ότι οι αναφορές παραπέμπουν σε «μηχανισμούς εμπορίας προσώπων», απαιτώντας άμεσες απαντήσεις από το Υπουργείο Εργασίας για τις ανεπάρκειες στην εποπτεία της αγοράς.
Από την πλευρά του, ο Δήμος Αγίας Νάπας, διά του Δημάρχου Χρίστου Ζαννέττου, καταδίκασε απερίφραστα τα περιστατικά, δηλώνοντας «μηδενική ανοχή» σε παράνομες πρακτικές και παρενόχληση. Ο Δήμος υπογράμμισε ότι αυτά τα «μεμονωμένα περιστατικά» δεν αντικατοπτρίζουν τη συνολική εικόνα της περιοχής και ανακοίνωσε ότι έχει ήδη αποστείλει επιστολές στα αρμόδια Υπουργεία, ενώ ο κ. Ζαννέττου βρίσκεται σε επαφή με τον Αρχηγό της Αστυνομίας για τη λήψη μέτρων.