Shield of Protection for Minors - The Radio Television Authority Takes Over Online Content Supervision

Η
Όπως αναφέρει σε συνέντευξή της στον «Π» η πρόεδρος του δ.σ. της Αρχής Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Υπηρεσιών, κ. Ρόνα Κασάπη, οι νέες αρμοδιότητες της Αρχής στον τομέα των ψηφιακών υπηρεσιών επικεντρώνονται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
- Προστασία ανηλίκων.
- Διαφάνεια και νομιμότητα.
- Συνεργασία.
«Η προστασία των ανηλίκων αποτελεί διαχρονικά κορυφαία προτεραιότητα της Αρχής και με το νέο θεσμικό πλαίσιο θωρακίζεται συνολικά», σύμφωνα με την κ. Κασάπη.
Η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Υπηρεσιών εισέρχεται σε μια νέα εποχή εποπτείας. Ποιος είναι ο νέος ρόλος της;
Η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Υπηρεσιών ασκεί πλέον διευρυμένο αλλά απολύτως σαφώς οριοθετημένο ρόλο, ο οποίος ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις του οπτικοακουστικού και ψηφιακού περιβάλλοντος. Από τη μία, συνεχίζει να επιτελεί την πάγια και θεσμικά κατοχυρωμένη αποστολή της στον ραδιοτηλεοπτικό τομέα, εποπτεύοντας το περιεχόμενο των τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών οργανισμών, τηρώντας το πλαίσιο αδειοδότησης και μεριμνώντας για πολυφωνία, εξετάζοντας παράπονα πολιτών και διασφαλίζοντας τον σεβασμό των κανόνων δεοντολογίας και νομιμότητας. Από την άλλη, με βάση τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες και την εθνική εναρμονιστική νομοθεσία, αναλαμβάνει τον ρόλο του Εθνικού Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών, εντασσόμενη πλέον ενεργά στο ευρωπαϊκό σύστημα εποπτείας του ψηφιακού οικοσυστήματος.
Στο ψηφιακό περιβάλλον, ο ρόλος της Αρχής είναι κατ' εξοχήν θεσμικός και εποπτικός. Η Αρχή δεν παρεμβαίνει στην ουσία μεμονωμένου διαδικτυακού περιεχομένου, αλλά ελέγχει εάν οι ψηφιακές υπηρεσίες συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που τους επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο. Η επιλογή αυτή ενισχύει τη θεσμική σαφήνεια και στοχεύει στην αποτελεσματική εποπτεία, τη νομική ασφάλεια και τη διατήρηση ίσων όρων λειτουργίας.
Με τον νέο αυτό ρόλο ενισχύεται ουσιαστικά η προστασία των ανηλίκων;
Η προστασία των ανηλίκων αποτελεί διαχρονικά κορυφαία προτεραιότητα της Αρχής και με το νέο θεσμικό πλαίσιο θωρακίζεται συνολικά. Η προσέγγιση πλέον δεν περιορίζεται σε εκ των υστέρων παρεμβάσεις, αλλά σε ό,τι αφορά τις ψηφιακές υπηρεσίες, μετατοπίζεται σε μια λογική πρόληψης, ασφάλειας και προστασίας ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού τους. Οι ψηφιακές πλατφόρμες υποχρεούνται να ενσωματώνουν αρχές ασφάλειας και ιδιωτικότητας, απλούς και κατανοητούς όρους χρήσης, να εφαρμόζουν αξιόπιστα και δύσκολα παρακάμψιμα συστήματα επιβεβαίωσης ηλικίας και να παρέχουν ασφαλείς προεπιλεγμένες ρυθμίσεις για ανήλικους χρήστες, όπως επίσης να προσφέρουν απλούς και ξεκάθαρους τρόπους αναφοράς περιεχομένου. Εξίσου σημαντικό είναι οι πλατφόρμες να προσφέρουν εύχρηστα εργαλεία προς τους γονείς και κηδεμόνες, ώστε να βοηθούν τα παιδιά και τους έφηβους να παραμένουν ασφαλείς, χωρίς να στερούνται τα δικαιώματα και την ανεξαρτησία τους.
Παράλληλα, τίθενται σαφείς περιορισμοί σε χειραγωγικές, επιθετικές ή παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές, ιδίως σε ό,τι αφορά τη στοχευμένη διαφήμιση προς ανήλικους. Η Αρχή εποπτεύει αν τα μέτρα αυτά εφαρμόζονται στην πράξη, αν είναι κατανοητά και λειτουργικά και αν σέβονται τόσο την προστασία του παιδιού όσο και την ιδιωτικότητά του, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ.
Διαθέτει σήμερα η Αρχή περισσότερα εργαλεία για την αντιμετώπιση περιπτώσεων παράνομου υλικού, ιδίως όταν αφορά ανήλικους;
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο παρέχει πλέον σαφή και δεσμευτικά εργαλεία. Οι ψηφιακές πλατφόρμες υποχρεούνται να διαθέτουν άμεσους, εύχρηστους και αποτελεσματικούς μηχανισμούς αναφοράς παράνομου περιεχομένου. Οφείλουν να προβαίνουν χωρίς καθυστερήσεις στην εξέταση των αναφορών/καταγγελιών, να ενημερώνουν για τις αποφάσεις τους, να δίνουν τη δυνατότητα αμφισβήτησής τους, όπως επίσης να επανεξετάζουν και να βελτιώνουν τα δικά τους συστήματα για έλεγχο περιεχομένου.
Η Αρχή ελέγχει εάν οι ψηφιακές πλατφόρμες ανταποκρίνονται έγκαιρα, εάν αιτιολογούν τις αποφάσεις τους και εάν λαμβάνουν τα αναγκαία τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την πρόληψη επανάληψης τέτοιων περιστατικών.
Ιδίως σε ό,τι αφορά παράνομο υλικό και περιεχόμενο το οποίο είναι ακατάλληλο για ανηλίκους, οι πλατφόρμες υποχρεούνται να λαμβάνουν μέτρα προστασίας όπως συστήματα επιβεβαίωσης ηλικίας και ρυθμίσεις για γονικό έλεγχο. Η προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον δεν αποτελεί ζήτημα διακριτικής ευχέρειας, αλλά σαφή νομική και κοινωνική υποχρέωση.
Διαθέτει σήμερα η Αρχή την αναγκαία τεχνογνωσία και το ανθρώπινο δυναμικό για να ανταποκριθεί στις αυξημένες και νέες σύνθετες αρμοδιότητές της;
Η Αρχή διαθέτει εμπειρία και ουσιαστική θεσμική γνώση, στοιχεία που συνιστούν μια σταθερή βάση για την άσκηση του ρόλου της. Ωστόσο, υπό τα σημερινά δεδομένα τίθεται σαφώς ζήτημα αποτελεσματικής διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού σε επίπεδο διεύθυνσης. Πρόκειται για έναν κρίσιμο παράγοντα, ο οποίος επηρεάζει άμεσα την επιχειρησιακή λειτουργία της Αρχής. Η σημερινή κατάσταση δεν με αφήνει ικανοποιημένη και το ζήτημα αυτό με προβληματίζει καθώς θεωρώ ότι απαιτείται η αναγκαία διοικητική ώθηση. Ευελπιστώ ότι σύντομα θα προχωρήσει η διαδικασία διορισμού διευθυντή, ώστε να αντιμετωπιστούν μεθοδικά οι αυξημένες απαιτήσεις και οι προκλήσεις του διευρυμένου ρόλου της Αρχής.
Οι βουλευτικές εκλογές και ο έλεγχος της διαφήμισης
Ενόψει των βουλευτικών εκλογών, ποιος θα είναι ο ρόλος της Αρχής;
Η Αρχή θα ασκήσει αυξημένη και στοχευμένη εποπτεία τόσο στο ραδιοτηλεοπτικό πεδίο όσο και στο ψηφιακό περιβάλλον. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη διαφάνεια, στην ισότιμη προβολή, στον σεβασμό των κανόνων πολιτικής επικοινωνίας και στη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που αφορούν την πολιτική διαφήμιση και την ενημέρωση των πολιτών.
Πέραν των πιο πάνω, με νομοσχέδιο που βρίσκεται ενώπιον της Βουλής για ψήφιση για εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο, η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Υπηρεσιών αναμένεται να καθοριστεί ως αρμόδια Αρχή και για την εφαρμογή των προνοιών του Κανονισμού που αφορά τη Διαφάνεια και Στόχευση της Πολιτικής Διαφημιστικής Προβολής, ο οποίος έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή σε κοινοτικό επίπεδο από τις 10/10/2025. Ο εν λόγω κανονισμός αφορά τη διαφάνεια και τη στόχευση της πολιτικής διαφημιστικής προβολής σε σχέση με εκλογές αλλά και δημοψηφίσματα. Σκοπός του είναι η ενίσχυση της διαφάνειας, η προστασία της δημοκρατίας, της ελευθερίας της έκφρασης και της πληροφόρησης καθώς και η προώθηση υπεύθυνης χρήσης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στις πολιτικές εκστρατείες. Με βάση τον νέο νόμο που αναμένεται να ψηφιστεί, οι πολιτικές διαφημίσεις θα πρέπει να έχουν σαφή σήμανση διαφάνειας και να συνοδεύονται από βασικές πληροφορίες, όπως ποιος τις χρηματοδοτεί, ποιο ποσό δαπανήθηκε, αν σχετίζονται με εκλογές ή δημοψηφίσματα και αν χρησιμοποιούνται τεχνικές στόχευσης. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία δημόσιων μητρώων πολιτικής διαφήμισης.