George Vasiliou (1931-2026) – the ‘almost doctor’ president

Ο Γιώργος Βασιλείου διαδέχθηκε τον Σπύρο Κυπριανού ως τρίτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας (1988-1993). Γεννήθηκε στις 20 Μαίου 1931 στην Αμμόχωστο, αλλά έζησε πολλά χρόνια στο εξωτερικό λόγω της πολυκύμαντης ζωής της οικογένειας του. Άρχισε σπουδές στην Ελβετία ως φοιτητής ιατρικής, προφανώς επηρεασμένος από τους γιατρούς γονείς του.
‘Πριν ξεκινήσω, η πρώτη μου μέριμνα ήταν να αγοράσω μια ρεπούμπλικα, γιατί την εποχή εκείνη το καπέλο ήταν αναγκαίο για να θεωρείσαι φοιτητής’, θυμάται ο ίδιος!
Η φοιτητική ζωή του στη Γενεύη κυλούσε όμορφα ώσπου οι γονείς του ‘αποφάσισαν και οι δύο τους να ανταποκριθούν στην έκκληση του γενικού γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος (Κ.Κ.Ε), Νίκου Ζαχαριάδη, προς το Α.Κ.Ε.Λ. να αποστείλει εθελοντές γιατρούς στο Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδος στο Βουνό’. Αυτή η εξέλιξη αναστάτωσε το νεαρό φοιτητή ο οποίος αντιμετώπισε και οικονομικές δυσκολίες.
‘Προσπάθησα να συνεχίσω τις σπουδές μου και να συμπεριφέρομαι όπως όλοι οι συμφοιτητές μου. Πολύ σύντομα, όμως, διαφάνηκε ότι είχα να αντιμετωπίσω σοβαρή οικονομική κρίση... Προσπάθησα με τις λίγες οικονομίες που είχα και το μικρό ποσό που μου έδωσε ο πατέρας μου, να καταφέρω να ολοκληρώσω τις σπουδές του πρώτου χρόνου. Στις εξετάσεις στο τέλος του πρώτου χρόνου (Ιούνιος 1949) πήγα καλά στη Φυσική και στη Ζωολογία, πολύ καλά στη Βοτανική αλλά δυστυχώς στην Ανόργανη Χημεία πήρα 2 (η βαθμολογία ήταν 0-5) Έτσι πήρα μέσο όρο 3,88 που δεν ήταν αρκετό για να περάσω, γιατί για να περάσει κάποιος έπρεπε να έχει μέσο όρο 4. Ήταν επίτευγμα το ότι κατόρθωσα να πάρω έστω και αυτούς τους βαθμούς με όλα αυτά που συνέβησαν, αλλά εγώ στενοχωρήθηκα πάρα πολύ. Θεωρούσα ότι παρ΄ όλες τις δυσκολίες έπρεπε να είχα πετύχει. Φυσικά πολύ εύκολα θα επαναλάμβανα την εξέταση στη Χημεία και θα περνούσα τη χρονιά, αλλά επειδή δεν είχα λεφτά να συνεχίσω, ήμουν υπόχρεος να φύγω από τη Γενεύη… Δέχθηκα με ευχαρίστηση την πρόσκληση θείου μου, που έμενε στη Βιέννη, να συνεχίσω τις σπουδές στο εκεί πανεπιστήμιο. Η μεταγραφή έγινε δεκτή παρόλο που είχα μείνει μετεξεταστέος στην Ανόργανη Χημεία. Επειδή είχα καλούς βαθμούς στα υπόλοιπα μαθήματα, θεώρησαν ότι εδικαιολογείτο να με εγγράψουν στο δεύτερο έτος. Έτσι, θα άρχιζα μαθήματα για το δεύτερο έτος της ιατρικής, με το άνοιγμα του Πανεπιστημίου στις 15 Σεπτεμβρίου 1949.’
Aναπολεί και γράφει ο ίδιος:
‘… Πολλές φορές σκέφτομαι ότι αν τελικά ο θείοςμου με στήριζε οικονομικά, όπως είχε αναλάβει, η ζωή μου θα είχε πάρει τελείως διαφορετική τροπή. Θα τέλειωνα γιατρός στη Γενεύη και δεν θα ακολουθούσαν η Ουγγαρία και όλα όσα συνέβησαν στη συνέχεια.’
Εγκαταλείπει τη Βιέννη και μεταβαίνει στη Βουδαπέστη. Στο καθεστώς του Σιδηρού Παραπετάσματος δεν τού επιτρέπεται να συνεχίσει ιατρική και υποχρεωτικά αλλάζει πορεία και από τον Σεπτέμβριο 1951 συνεχίζει τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Οικονομικών Επιστημών Καρλ Μαρξ, όπως είχε ονομασθεί τότε. Συμπληρώνει τις σπουδές του και από το 1958 εγκαθίσταται στο Λονδίνο.
Επέστρεψε στη Λεμεσό με την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, όταν επέστρεψαν και οι γονείς του από τη Σοβιετική ΄Ενωση. Δραστηριοποιήθηκε επαγγελματικά, τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό, ιδιαίτερα τις αραβικές χώρες. Με διάφορες συγκυρίες, εκλέγεται τρίτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας τον Φεβρουάριο του 1988, διαδεχόμενος τον Σπύρο Κυπριανού. Ήταν 57 χρόνων.
Kατά τη διάρκεια της προεδρίας του δεν παρουσίασε οποιοδήποτε ιατρικό πρόβλημα, όπως μας πληροφόρησε η προσωπική του γιατρός Janet Buck-Στυλιανάκη. Βρισκόταν όμως, κάτω από τακτική παρακολούθηση για αρτηριακή υπέρταση και έπαιρνε φαρμακευτική αγωγή. Είναι ο μόνος Πρόεδρος που δεν υπήρξε ποτέ καπνιστής και περπατούσε καθημερινά σε «δρόμο» που είχε στο σπίτι.
Αργότερα, τo 2000 – αρκετά χρόνια μετά τη συμπλήρωση της προεδρικής του θητείας – σε ηλικία 69 χρόνων διεγνώσθη μηνιγγίωμα – ένας καλοήθης όγκος στον εγκέφαλο – με τη συμβολή του νευροχειρουργού Νίκου Σπανού. Ο όγκος αφαιρέθηκε επιτυχώς από τον καθηγητή Crockard στο Νοσοκομείο Νευρολογικών Παθήσεων Queen National στο Λονδίνο.
Τον Απρίλιο 2006, υπήρξε υποτροπή και χρειάσθηκε θεραπεία με ακτίνες «γάμμα» (Gamma Knife treatment) από τον Άγγλο νευροχειρουργό Neil Kitchen στο νοσοκομείο Cromwell στο Λονδίνο. O Πρόεδρος Βασιλείου συνέχισε να παρακολουθείται στην Κύπρο από τη γαιτρό του Janet Buck- Στυλιανάκη και το νευροχειρουργό Νίκο Σπανό.
Συνέχισε να συμμετέχει στο Εθνικό Συμβούλιο καθ΄ όλη τη διάρκεια της προεδρίας Δημήτρη Χριστόφια, και επανήλθε στο προσκήνιο με τακτικές τηλεοπτικές παρεμβάσεις και συνεντεύξεις κατά την οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2012. Συμπλήρωσε και τη συγγραφή βιβλίου που κυκλοφόρησε πρόσφατα, το οποίο αναφέρεται στη δράση των γιατρών γονέων του.
Το 2015 ο Πρόεδρος Γιώργος Βασιλείου παρέμενε δραστήριος, ταξιδεύει τακτικά στο εξωτερικό, συμμετέχει στις συνεδρίες του Εθνικού Συμβουλίου.
*Από το βιβλίο ‘Κυπρίων ιατρών έργα- η ιατρική στην Κ’υπρο 1950-2015’ . Εκδόσεις Εν Τύποις, Λευκωσία.