Η νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών για το 2025 σηματοδοτεί μια ουσιαστική αναδιάταξη προτεραιοτήτων στη διεθνή ασφάλεια. Αν και η Κύπρος δεν μνημονεύεται ονομαστικά, οι επιλογές και οι κατευθύνσεις που αποτυπώνονται στο αμερικανικό δόγμα επηρεάζουν άμεσα το περιβάλλον στο οποίο κινείται η Ευρώπη και, κατ’ επέκταση, η Ανατολική Μεσόγειος.
Η σταδιακή αποδέσμευση των ΗΠΑ από τον ρόλο του βασικού εγγυητή ασφάλειας στην Ευρώπη μεταφέρει αυξημένες ευθύνες στα ίδια τα ευρωπαϊκά κράτη. Ταυτόχρονα, η τάση διευθέτησης συγκρούσεων μέσα από διμερείς πολιτικές συνεννοήσεις, χωρίς σαφή προσήλωση στο διεθνές δίκαιο –όπως καταγράφεται στην περίπτωση της Ουκρανίας– δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για χώρες με ανοιχτά ζητήματα ασφάλειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν αποτελεί ιδεολογική επιλογή, αλλά αναγκαιότητα. Μια Ένωση που επιδιώκει γεωπολιτικό ρόλο χωρίς επαρκή εργαλεία ασφάλειας παραμένει ευάλωτη. Η ευρωπαϊκή αμυντική ενδυνάμωση, ωστόσο, μπορεί και πρέπει να συνυπάρξει με τη διατλαντική σχέση, χωρίς λογικές ρήξης ή ανταγωνισμού.
Η Ανατολική Μεσόγειος αναδεικνύεται εκ νέου σε κομβική περιοχή, τόσο για λόγους σταθερότητας όσο και για ζητήματα ενέργειας και περιφερειακής ασφάλειας. Η Κύπρος, ως κράτος-μέλος της ΕΕ με στρατηγική γεωγραφική θέση, βρίσκεται στο σημείο τομής αμερικανικών, ευρωπαϊκών και περιφερειακών συμφερόντων.
Οι σύνθετες σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης των δικών μας δεσμών με την Ουάσιγκτον, ιδιαίτερα στον τομέα της άμυνας και της ενέργειας, σε στενό συντονισμό με την Ελλάδα. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή πολιτική στήριξη και το στρατηγικό βάθος που προσφέρουν οι διμερείς και τριμερείς συνεργασίες παραμένουν κρίσιμα εργαλεία.
Οι πρόσφατες εξελίξεις στις συνεργασίες Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, καθώς και η συμφωνία για την ΑΟΖ με τον Λίβανο, δείχνουν τον δρόμο. Πρόκειται για πρωτοβουλίες που ενισχύουν τη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας και πρέπει να έχουν συνέχεια και βάθος.
Ο ενεργειακός παράγοντας εξακολουθεί να λειτουργεί ως καθοριστικός πολλαπλασιαστής ισχύος. Η διαφοροποίηση πηγών και διαδρομών ενέργειας αποτελεί κοινή αμερικανική και ευρωπαϊκή προτεραιότητα. Για την Κύπρο, όμως, η ενέργεια δεν αφορά μόνο την ανάπτυξη, αλλά συνδέεται άμεσα με τη γεωπολιτική σταθερότητα και τη διεθνή της αξιοπιστία.
Την ίδια στιγμή, καθίσταται σαφές ότι η διπλωματία χωρίς αξιόπιστη αποτροπή έχει περιορισμένα αποτελέσματα. Η ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν συνιστά επιλογή έντασης, αλλά προϋπόθεση ασφάλειας και σοβαρότητας. Η αποτροπή λειτουργεί συμπληρωματικά προς τη διπλωματία και ενδυναμώνει τη διαπραγματευτική θέση της χώρας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για τη θέση της Κύπρου στις ευρωατλαντικές δομές ασφάλειας, περιλαμβανομένου και του ΝΑΤΟ, δεν μπορεί να παραμένει ταμπού. Σε μια περίοδο ανασχεδιασμού της ευρωπαϊκής και διατλαντικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, η θεσμική απουσία δεν αποτελεί πλεονέκτημα.
Ενόψει και της επικείμενης Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Κύπρος καλείται να κινηθεί με ρεαλισμό και στρατηγική συνοχή: ενίσχυση της άμυνας, ουσιαστική συμβολή στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και εμβάθυνση των περιφερειακών συμμαχιών. Μόνο έτσι μπορεί να θωρακίσει τη θέση της και να εισέλθει με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αξιοπιστία στη συζήτηση για το Κυπριακό.
Cyprus in the New Geopolitical Architecture
The new US National Security Strategy for 2025 marks a significant shift in international security priorities. Although Cyprus is not explicitly mentioned, the choices and directions outlined in the US doctrine directly affect Europe and, by extension, the Eastern Mediterranean. The gradual disengagement of the US from the role of the main guarantor of security in Europe transfers greater responsibilities to European states. The US trend towards bilateral negotiations and conflict resolution, without clear commitment to international law, creates concerns for countries with pending security issues. In this context, strengthening European defense and the strategic autonomy of the European Union is necessary. A Union seeking a geopolitical role without adequate defense tools remains vulnerable. However, European empowerment should not come at the expense of the transatlantic relationship. The Eastern Mediterranean emerges as a critical region for reasons of stability, energy, and regional security. Cyprus, as an EU member with a strategic location, is at the center of American, European, and regional interests. US-Turkey relations make it imperative to strengthen Cyprus's ties with Washington, particularly in the areas of defense and energy, in coordination with Greece. The collaborations between Greece-Cyprus-Israel and the agreement on the EEZ with Lebanon are positive steps to strengthen Cyprus's position. The energy sector remains crucial, with diversification of sources and routes being a common priority. For Cyprus, energy is directly linked to geopolitical stability and its credibility. Finally, strengthening Cyprus's defense capability is a prerequisite for security and empowers its negotiating position, while the discussion of Cyprus's position in the Euro-Atlantic security structures, including NATO, should not be taboo.
You Might Also Like
Από τα εμπάργκο στις στρατηγικές συνεργασίες
Dec 30
Από τη Βενεζουέλα στην Ανατολική Μεσόγειο: Επαναφορά σφαιρών επιρροής και οι επιλογές της Κύπρου
Jan 11
Η Κύπρος στη νέα αμερικανική στρατηγική και το στοίχημα της ετοιμότητας
Jan 13
Πάλμας για Μαρί: Στρατηγικής σημασίας η αναβάθμιση της Ναυτικής Βάσης
Jan 13
Πάλμας: Στρατηγικής σημασίας η αναβάθμιση της Ναυτικής Βάσης στο Μαρί
Jan 13