Pressures for Projects in Ayia Thekla – Liopetri: Warning of a Fine from the European Court – Two Studies at the Department of Environment

Σε τεντωμένο σχοινί βαδίζει η Κυπριακή Δημοκρατία όσον αφορά τη διαχείριση της προστατευόμενης περιοχής Natura 2000 Αγία Θέκλα – Λιοπέτρι, με το φάντασμα της παραπομπής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να πλανάται πάνω από την επαρχία Αμμοχώστου. Η χθεσινή συζήτηση στην κοινοβουλευτική επιτροπή Εμπορίου ανέδειξε το βαθύ χάσμα μεταξύ των αναπτυξιακών πιέσεων των τοπικών Αρχών και των αυστηρών περιβαλλοντικών δεσμεύσεων που η ίδια η Δημοκρατία έχει αναλάβει έναντι της Ε.Ε.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται οι πιέσεις για νομιμοποίηση υπερβάσεων σε ξενοδοχειακές μονάδες, η μετατροπή ημιτελών έργων σε… περιστερώνες και μια σειρά από αμφιλεγόμενες περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις που η Ελεγκτική Υπηρεσία χαρακτηρίζει ως περιβαλλοντικά εγκλήματα.
Το Τμήμα Περιβάλλοντος βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε μια κρίσιμη φάση αξιολόγησης. Έχει ενώπιόν του τη Συμπληρωματική Μελέτη Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης (ΜΕΟΑ), η οποία εκπονήθηκε από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο κατ’ εντολή των τοπικών Αρχών, προκειμένου να στηρίξει τις ενστάσεις τους για το Τοπικό Σχέδιο.
Στόχος των δήμων είναι η τροποποίηση του πολεοδομικού καθεστώτος ώστε να επιτραπούν ψηλότερα κτήρια και μεγαλύτεροι συντελεστές. Ωστόσο, η Περιβαλλοντική Αρχή, ακολουθώντας μια αυστηρά τεχνοκρατική διαδικασία, ζήτησε τη συνδρομή εξειδικευμένου εμπειρογνώμονα για να αξιολογήσει αν οι προτάσεις αυτές συμβαδίζουν με την προστασία του είδους χαρακτηρισμού, του βραχοπλουμιδιού.
Σύμφωνα με στοιχεία, ενώ το Τοπικό Σχέδιο προνοεί τρεις ορόφους, δόθηκαν άδειες κατά παρέκκλιση για έξι, και σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν ανεγερθεί παράνομα οκτώ όροφοι.
Αναφέρθηκαν περιπτώσεις ξενοδοχείων που παραμένουν ημιτελή, θυμίζοντας περιστερώνες, υποβαθμίζοντας αισθητικά και περιβαλλοντικά την περιοχή, χωρίς ωστόσο να γίνει αναφορά ότι ανεγέρθησαν κατά παράβαση περιβαλλοντικών εγκρίσεων και πολεοδομικών αδειών.
Σημειώνεται ότι η κατασκευή της Μαρίνας Αγίας Νάπας και οι επεμβάσεις του Δήμου Σωτήρας για διαμόρφωση παραλιών έχουν ήδη επιφέρει «σοβαρές και μη αναστρέψιμες επιπτώσεις» στο οικοσύστημα.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, κάνοντας λόγο για μια ενορχηστρωμένη προσπάθεια εξυπηρέτησης συμφερόντων. Σημείο αναφοράς αποτελεί η περιοχή του Κάβο Γκρέκο (Άμμος του Καμπούρη), όπου η Περιβαλλοντική Αρχή τροποποίησε προηγούμενους όρους για να επιτρέψει επιπλέον ορόφους, χωρίς νέα επιστημονικά δεδομένα, αλλά στη βάση οικονομικών πιέσεων και πολεοδομικών κινήτρων.
«Αντιλαμβάνεστε τη σοβαρότητα όταν ατεκμηρίωτα παρατηρούνται αλλαγές σε νομικά δεσμευτικούς όρους μιας Έκθεσης Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης», τονίζει η Ελεγκτική Υπηρεσία, προειδοποιώντας ότι η τακτική αυτή εκθέτει ανεπανόρθωτα την Κύπρο στις Βρυξέλλες.
Η στάση του Τμήματος Περιβάλλοντος προκαλεί έντονο προβληματισμό. Η αναθεώρηση εκθέσεων υπό την πίεση τοπικών Αρχών και επενδυτών, παρά την αντίθετη γνώμη των μελών της Ad-hoc Επιτροπής και ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο. Όταν οι τεχνοκρατικές αποφάσεις φαίνεται να υποτάσσονται σε πολιτικές και οικονομικές σκοπιμότητες, η προστασία του δικτύου Natura 2000 καταντά γράμμα κενό.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται ήδη στο στάδιο της αιτιολογημένης γνώμης, ένα βήμα πριν την παραπομπή στο δικαστήριο. Αν η Κύπρος δεν αποδείξει ότι μπορεί να προστατεύσει τον φυσικό της πλούτο από την άναρχη δόμηση, το τίμημα (οικονομικό και ηθικό) θα είναι βαρύτατο.
Η κοινοβουλευτική επιτροπή Εμπορίου κάλεσε το Τμήμα Περιβάλλοντος μέχρι την ερχόμενη Τρίτη να καταθέσει οδικό χάρτη, που να περιλαμβάνει τα βήματα μέχρι την αδειοδότηση.