The State Puts a Noose Around the Necks of Shipwrights

Του
Χρήστου Χαραλάμπους
Έναν από τους δυσκολότερους αγώνες του επαγγέλματός τους αισθάνονται ότι δίνουν αυτή την περίοδο οι άνθρωποι που για πολλές δεκαετίες δραστηριοποιούνται στο καρνάγιο της Λεμεσού, αφού η κυβέρνηση με μια μονοκοντυλιά τούς έχει δώσει τελεσίγραφο για να εγκαταλείψουν την περιοχή, χωρίς όμως να τους υποδεικνύει και χώρο για νέα εγκατάσταση. Είναι οι καραβομαραγκοί που παρέλαβαν από τους παππούδες και τους πατεράδες τους το επάγγελμα και μέσα από πολλές δυσκολίες κατάφεραν να το διατηρήσουν μέχρι σήμερα, διατηρώντας παράλληλα και με μια παράδοση που πλαισιώνει κάθε παράλια νησιωτική πόλη.
Κάθε οικογένεια μαστόρων εδώ, σέρνει πίσω της και μια ιστορία πολλών δεκαετιών, γεμάτη σκληρή δουλειά, πολλούς κόπους, αλλά και την απογοήτευση και την πίκρα της περιφρόνησης και της υποβάθμισης από το κράτος. Στη δική τους παρουσία και δραστηριότητα σε αυτό το κομμάτι της δυτικής παραλίας της Λεμεσού που χρόνια και χρόνια ήταν υποβαθμισμένο λόγω των οχληρών επαγγελμάτων, οφείλεται και το τοπωνύμιο «καρνάγιο».
Σήμερα, η ασυγκράτητη ανάπτυξη της Λεμεσού και οι χωρίς όρια επενδύσεις σε πύργους και άλλες μεγάλες επιχειρηματικές δραστηριότητες, περιέλαβε και αυτή την περιοχή. Και βέβαια, οι άμεσα εμπλεκόμενοι κρατικοί και ιδιωτικοί φορείς, θεωρώντας ότι στα πλάνα τους δεν χωρούν καρνάγια και μάστορες αυτού του είδους, έβαλαν στη μαύρη λίστα αυτούς τους ανθρώπους. «Μαύρα πρόβατα υπό διωγμό» αισθάνονται ότι έχουν γίνει οι καραβομαραγκοί οι οποίοι όμως δηλώνουν κατηγορηματικά την απόφασή τους να αντισταθούν στην επαγγελματική τους εξόντωση.
Το σοβαρό πρόβλημα για τους καραβομαραγκούς του καρνάγιου που κατά κύριο λόγο δουλεύουν στη βάση οικογενειακών επιχειρήσεων, εκδηλώθηκε πριν από δύο περίπου μήνες, όταν με τη συνοδεία Αστυνομίας, λειτουργοί του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, χωρίς καμιά προειδοποίηση και χωρίς να προηγηθεί οποιαδήποτε διαβούλευση, τοιχοκόλλησαν σε χώρους των υποστατικών των καραβομαραγκών, γνωστοποίηση έξωσής τους από την περιοχή.
Συγκεκριμένα, τους ενημέρωσαν απλώς ότι «εντός 30 ημερών θα πρέπει να κατεδαφίσετε, εγκαταλείψετε και απομακρύνετε όλα τα υποστατικά, κτίρια, παραπήγματα και αντικείμενα τα οποία διατηρείτε παράνομα στα κρατικά ακίνητα… σε περίπτωση μη συμμόρφωσης θα ληφθούν εναντίον σας όλα τα νομικά μέτρα, σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας». Αναφέρεται επίσης ότι η Κυπριακή Δημοκρατία επιφυλάσσει όλα τα νόμιμα δικαιώματά της για λήψη δικαστικών μέτρων για άρση της κατοχής και είσπραξη όλων των ενδιάμεσων οφειλών.
«Άδικη και προκλητική» χαρακτηρίζουν οι επηρεαζόμενοι μάστορες του καρνάγιου αυτή την αντιμετώπισή τους από το κράτος, την οποία αποδίδουν κατά κύριο λόγο στις πιέσεις που υπάρχουν από μεγαλοεπενδυτές και άλλους φορείς και όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν επιδίωξη είναι «να ξηλωθεί το καρνάγιο, να ισοπεδωθεί η παραλία και να προχωρήσουν τα σχέδια για το κτίσιμο πύργων και άλλων μεγάλων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στην περιοχή».
Εκτίμηση την οποία συμμερίζονται περιβαλλοντικοί και άλλοι φορείς, αλλά και αρκετοί πολίτες που θεωρούν ότι το καρνάγιο και οι καραβομαραγκοί αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της Λεμεσού και θα πρέπει να παραμείνουν στην περιοχή, ίσως με διαφοροποιημένες συνθήκες δραστηριοποίησης.
«Να βρουν τόπο να μας πάρουν, αλλιώς δεν ταράσσουμε…»
Μια από τις παλαιότερες οικογένειες που επηρεάζονται από την απόφαση του Κτηματολογίου να φύγουν οι καραβομαραγκοί από την περιοχή, είναι η οικογένεια Αυγουστή που μετρά εξήντα και πλέον χρόνια ζωής και δραστηριοποίησης στο καρνάγιο.
«Η δουλειά ξεκίνησε από τον πατέρα μου που όπως και οι άλλοι μαστόροι είχαν τα εργαστήρια τους αρχικά απέναντι από τον Ζωολογικό Κήπο και µε τις αλλαγές που άρχισαν να γίνονται σε εκείνη την περιοχή, αναγκάστηκαν το 1963 να µεταφερθούν εδώ στο καρνάγιο χωρίς να τους δοθεί καµιά απολύτως βοήθεια από το κράτος», µας λέει ο Γρηγόρης Αυγουστή.
Αν και ο ίδιος έχει ξεπεράσει τα 80, όπως μας λέει, ωστόσο συνεχίζει ακόμα µε τον γιο και τα εγγόνια του γιατί «αυτή η δουλειά είναι όλη μου η ζωή… στήσαµε το ναυπηγείο, επενδύσαµε σ’ αυτή τη δουλειά και όλη η οικογένεια δίνουµε την ψυχή µας γι’ αυτό… προσπαθούµε και παλεύουμε όλα τα χρόνια να κρατηθεί αυτό το παραδοσιακό επάγγελµα αφού είµαστε και νησί, αλλά βρίσκουµε συνέχεια µπροστά µας εµπόδια από το κράτος…»
Από 13 χρονών, όπως μας λέει, κάνει αυτή τη δουλειά και δείχνοντάς μας στον τοίχο φωτογραφίες που καταγράφουν όλη την εξέλιξη της επαγγελματικής δράσης και εξέλιξης της οικογένειας, αφήνει να ξεχειλίσει μέσα από το ύφος και τον ήχο των λεγόμενων του όλη η απογοήτευση και η αγωνία για το μέλλον της οικογενειακής επιχείρησης, αλλά και γενικότερα του επαγγέλματος.
«Μα εκαταλάβαν τι έκαμαν;» αναρωτιέται και αναφέρεται στο τελευταίο τελεσίγραφο του Κτηματολογίου για να ξηλώσουν τις εγκαταστάσεις τους και να φύγουν από την περιοχή του καρνάγιου. «Πρέπει να μας δείξουν κατάλληλο τόπο για να μεταφερθούμε και αυτό για να γίνει χρειάζεται πολλούς μήνες όχι 30 μέρες… δεν είναι κατοικία που θα μετακομίσουμε, αλλά ολόκληρες επαγγελματικές εγκαταστάσεις…»
Τελεσίγραφο, όπως αναφέρει, είχαν δώσει στους καραβομαραγκούς και πριν 30 χρόνια, υποδεικνύοντάς τους ότι θα μπορούσαν να εγκατασταθούν στο Μαρώνι, όμως ο χώρος δεν πρόσφερε συνθήκες κατάλληλες και ασφαλείς για το δικό τους επάγγελμα, λόγω ανέμων και άλλων καιρικών συνθηκών.
Κατηγορηματικά ο κ. Αυγουστή δηλώνει ότι «αν δεν βρουν τόπο να μας πάρουν και να μας κάμουν τις υποδομές που πρέπει και να μας ικανοποιεί, να είναι κατάλληλος για τη δουλειά μας, δεν ταράσσουμε που το καρνάγιο». Κι αυτό είναι κάτι που ζητούν και οι άλλοι ναυπηγοί της περιοχής, οι οποίοι εκφράζουν έντονο το παράπονο ότι ενώ δουλεύουν κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες, µε βροχές, φουρτούνες και καταιγίδες χωρίς ποτέ να έχουν καµιά συµπαράσταση και βοήθεια από το κράτος για βελτίωση των συνθηκών εργασίας τους, «έρχονται τώρα να μας βάλουν λουκέτο».