Το ποδόσφαιρο στα όρια της εξάντλησης

Κύπριοι και ξένοι ποδοσφαιριστές πληρώνουν το τίμημα
Το χειρουργείο του Πιέρου Σωτηρίου δεν είναι απλώς μια άτυχης εξέλιξη. Είναι σύμπτωμα. Είναι καμπανάκι κινδύνου για το ποδόσφαιρο μας που – στην εμπορευματοποιημένη του εκδοχή – πιέζει σώματα πέρα από τα ανθρώπινα όρια.
Και όσο οι διοργανώσεις πολλαπλασιάζονται, η λίστα παικτών που τραυματίζονται σοβαρά μεγαλώνει. Και βεβαίως δεν αφορά μόνο το κυπριακό πρωτάθλημα, που είναι μια σταγόνα στον ωκεανό. Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται με μεγαλύτερη ένταση, γενικά σε όλα τα πρωταθλήματα και ειδικά στην Ευρώπη, που αποτελεί τη ναυαρχίδα του βασιλιά των σπορ.
Να γυρίσουμε όμως στα δικά μας, όπου οι αριθμοί είναι αμείλικτοι και δεν επιδέχονται περιθώρια αμφισβήτησης. Τα δεδομένα των τελευταίων ετών δείχνουν ξεκάθαρα ότι το κυπριακό ποδόσφαιρο λειτουργεί σε ”κόκκινη ζώνη”’. Σε σύνδρομο burn out:
-Πάνω από 65% των Κύπριων διεθνών έχει χάσει τουλάχιστον έναν μήνα δράσης την τελευταία τριετία.
-7 στους 10 τραυματισμούς αφορούν μυϊκές κακώσεις, ξεκάθαρο δείγμα υπερφόρτωσης.
-Τουλάχιστον 8 Κύπριοι ποδοσφαιριστές πρώτης γραμμής οδηγήθηκαν σε χειρουργείο την τελευταία πενταετία.
-Σχεδόν 1 στους 3 παίκτες παρουσίασε υποτροπή στον ίδιο τραυματισμό μέσα στην ίδια σεζόν.
Ο Πιέρος Σωτηρίου και η γενιά της εξάντλησης
Ο Πιέρος Σωτηρίου, με συνεχή παρουσία σε συλλόγους, Ευρώπη και Εθνική ομάδα, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα παίκτη που κουβαλάει χρόνια αγωνιστικής επιβάρυνσης. Το σώμα του λύγισε όχι επειδή έτυχε, αλλά επειδή δεν του επετράπη ποτέ να ξεκουραστεί πραγματικά. Το ίδιο ισχύει για Κύπριους διεθνείς παίκτες όπως οι Χάμπος Κυριάκου, Κωστάκης Αρτυματάς, Ιωάννης Κούσουλος και Μάριος Ηλία, οι οποίοι έχουν χάσει σημαντικά κομμάτια σεζόν λόγω τραυματισμών που σχετίζονται με υπερκόπωση. Το φαινόμενο δεν κάνει διακρίσεις. Το κυπριακό πρωτάθλημα έχει δει τα τελευταία χρόνια δεκάδες ξένους ποδοσφαιριστές να οδηγούνται σε πολύμηνες απουσίες ή χειρουργεία. Ενδεικτικά:
-Ξένοι ποδοσφαιριστές σε ομάδες πρώτης γραμμής έχουν υποστεί ρήξεις χιαστών, μένοντας εκτός 6 έως 9 μήνες.
-Άλλοι οδηγήθηκαν σε χειρουργικές επεμβάσεις σε γόνατο ή αστράγαλο, χάνοντας σχεδόν ολόκληρες σεζόν.
-Πολλοί αποχώρησαν από την Κύπρο τραυματισμένοι, χωρίς ποτέ να επιστρέψουν στο επίπεδο που ήρθαν.
Στην πράξη, πρόκειται για ασφυκτική πίεση πάνω στους ποδοσφαιριστές. Πυκνό καλεντάρι, εμβόλιμες αγωνιστικές. Ακραίες καιρικές συνθήκες, με καύσωνες το καλοκαίρι και βαριά γήπεδα τον χειμώνα. Συνεχόμενα ταξίδια χωρίς χρόνο για αποκατάσταση, συνεχής πίεση πάνω από το ανθρώπινο όριο. Το αποτέλεσμα: Φθορά. Αυτό δεν είναι επαγγελματισμός. Είναι σωματικό μαρτύριο κατ’ επανάληψη.
Η μεγάλη εικόνα: Το προϊόν πάνω από άνθρωπο
Ποιος ευθύνεται για αυτό το φαινόμενο; Η FIFA και η UEFA βεβαίως, που συνεχίζουν να μιλούν για ανάπτυξη, ενώ στην πράξη φορτώνουν περισσότερους αγώνες σε ήδη εξαντλημένες ομάδες. Ο σύγχρονος επαγγελματικός αθλητισμός δεν προσποιείται πια. Δεν κρύβεται. Δεν ντρέπεται. Έχει μετατραπεί ανοιχτά σε μια αδηφάγα βιομηχανία, όπου το κέρδος προηγείται του ανθρώπου και ο αθλητής αντιμετωπίζεται ως αναλώσιμο προϊόν.
Το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ, τα πιο δημοφιλή αθλήματα στον πλανήτη, βρίσκονται πλέον σε μια επικίνδυνη τροχιά. Οι αριθμοί, τα συμβόλαια και τα τηλεοπτικά πακέτα μετρούν περισσότερο από την υγεία και την αξιοπρέπεια των αθλητών. Αυτό που συμβαίνει στα μεγάλα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, δεν αφήνει ανεπηρέαστη ούτε την Κύπρο. Δεν είναι τυχαίο ότι όλο και περισσότεροι ποδοσφαιριστές και μπασκετμπολίστες υψώνουν κραυγή αγωνίας. Τόσο ο ΠΑΣΠ στην Κύπρο όσο η FIFPRO, το παγκόσμιο συνδικαλιστικό όργανο των παικτών, μιλούν ανοιχτά για εξάντληση, για ψυχική πίεση, για φόβο σοβαρών τραυματισμών που μπορεί να καταστρέψουν καριέρες.
Και όμως, τίποτα δεν αλλάζει. Οι ομοσπονδίες που υποτίθεται ότι προστατεύουν το άθλημα, λειτουργούν ως διευθυντές πολυεθνικών .Όταν ένας παίκτης τραυματιστεί σοβαρά, το σύστημα δε σταματά. Προχωρά. Ο τραυματίας αντικαθίσταται. Το ρόστερ γεμίζει. Το προϊόν συνεχίζει να πωλείται. Ο άνθρωπος πίσω από τη φανέλα απλώς εξαφανίζεται από το πλάνο. Αυτή είναι η ωμή αλήθεια.
Παγιδευμένοι φίλαθλοι στον βωμό του θεάματος
Και οι φίλαθλοι; Και αυτοί είναι παγιδευμένοι. Από τη μία, τους προσφέρεται περισσότερο θέαμα. Από την άλλη, βλέπουν ομάδες αποδεκατισμένες, παίκτες σκιές του εαυτού τους και αγώνες χωρίς ένταση και ποιότητα. Όλο και περισσότεροι οπαδοί αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι κάτι έχει ξεφύγει επικίνδυνα. Ότι το παιχνίδι που αγάπησαν γίνεται όλο και πιο ψυχρό, όλο και πιο κυνικό. Σε αρκετές χώρες, οργανωμένοι οπαδοί έχουν ήδη εκφράσει τη δυσαρέσκειά τους, καταγγέλλοντας την εμπορική αλλοίωση του αθλητισμού.
Αντίδραση πριν να είναι αργά
Το χειρουργείο του Πιέρου Σωτηρίου πρέπει να λειτουργήσει ως σειρήνα κινδύνου. Γιατί αν δεν αλλάξει το μοντέλο, δε θα είναι το τελευταίο. Θα είναι απλώς ένα ακόμη όνομα σε μια λίστα που μεγαλώνει.Ο αθλητισμός δεν είναι ένα προϊόν προς κατανάλωση. Είναι ανθρώπινη έκφραση, σωματικός αγώνας, συναίσθημα. Αν συνεχίσει να αντιμετωπίζεται μόνο ως επιχείρηση, τότε το κέρδος μπορεί να αυξάνεται — αλλά ο αθλητισμός, όπως τον γνωρίζαμε, θα έχει ήδη πεθάνει.