Έλεγχοι, περιορισμοί και κριτήρια: Στο τραπέζι αλλαγές για την ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο

Πακέτο προτάσεων νόμου που αφορούν την τροποποίηση της νομοθεσίας για απόκτηση ακίνητης ιδιοκτησίας από υπηκόους τρίτων χωρών στην Κύπρο, συζήτησε την Πέμπτη η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών.
Σε δηλώσεις μετά το πέρας της συνεδρίας, ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Γεωργίου, είπε ότι το θέμα βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, καθώς ο Δημοκρατικός Συναγερμός εδώ και έναν χρόνο έχει θέσει το ζήτημα του εκσυγχρονισμού του σχετικού νομοθετικού πλαισίου με κάθε σοβαρότητα και προπαντός μακριά από λαϊκισμούς.
«Υπενθυμίζεται ότι, κατόπιν δικών μας κοινοβουλευτικών ερωτημάτων ο Υπουργός Εσωτερικών παραδέχθηκε δημόσια την ανάγκη για τροποποιήσεις και εκσυγχρονισμού της υφιστάμενης νομοθεσίας, η οποία θεωρείται πλέον ξεπερασμένη και ανεπαρκής», πρόσθεσε και ξεκαθάρισε οι ανησυχίες τους δεν πηγάζουν από την ανάπτυξη του τομέα των ακινήτων.
«Πηγάζουν από την ανάγκη διατήρησης ισορροπιών, διαφύλαξης του δημόσιου συμφέροντος, αλλά και των συμφερόντων της χώρας μας. Χρειαζόμαστε τις ποιοτικές επενδύσεις και από κοινού πρέπει να εργαστούμε για να τις προσελκύσουμε, όμως χρειάζεται να είμαστε προσεκτικοί όσον αφορά την ιδιοκτησία γης. Ειδικά όταν οι μεταβολές δημιουργούν μια νέα τάξη πραγμάτων και πιθανούς κινδύνους για τη χώρα μας στο μέλλον. Επιβάλλεται να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα με σοβαρότητα και υπευθυνότητα», συμπλήρωσε.
Ο ΓΓ του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου, στις δικές του δηλώσεις είπε ότι σήμερα στην Επιτροπή Εσωτερικών άνοιξε η συζήτηση των δύο Προτάσεων Νόμου που έχει καταθέσει το ΑΚΕΛ αναφορικά με την ανάγκη να υπάρξει έλεγχος, περιορισμός, υιοθέτηση αντικειμενικών και μετρήσιμων κριτηρίων αναφορικά με ένα μεγάλο πρόβλημα που υπάρχει, το οποίο αναγνωρίζουν όλοι, και αυτό το πρόβλημα είναι της ανεξέλεγκτης πώλησης γης και ακινήτων σε υπηκόους τρίτων χωρών.
«Χαίρομαι γιατί σήμερα στην Επιτροπή υπήρξε ομοφωνία αναφορικά με την ύπαρξη αυτού του προβλήματος και την ανάγκη όπως αυτό το πρόβλημα αντιμετωπιστεί. Δεν είναι εύκολο το θέμα, είναι δύσκολο, πολυεπίπεδο, με πολλές νομικές και άλλες δυσκολίες αλλά με όσα έχω ακούσει σήμερα τόσο από άλλα κόμματα όσο και από αρμόδια υπουργεία, υπηρεσίες και φορείς υπάρχει διάθεση για να αναπτυχθεί μια συνεργασία μέσα από τη συζήτηση, την ανταλλαγή απόψεων, έτσι ώστε να βρεθούν εκείνες οι λύσεις οι οποίες να είναι και εντός του Συντάγματος και αποτελεσματικές για να μπορέσουμε να ελέγξουμε αποτελεσματικά το όλο θέμα», συμπλήρωσε.
Όπως είπε, είναι δύο οι προεκτάσεις του όλου θέματος.
«Πρώτο η ανεξέλεγκτη πώληση ακινήτων σε υπηκόους τρίτων χωρών έχει προεκτάσεις που άπτονται της εθνικής ασφάλειας, δηλαδή της αγοράς γης σε πολύ σημαντικές και ευαίσθητες υποδομές της Κυπριακής Δημοκρατίας, είτε έχει να κάνει με τη γειτνίαση με την γραμμή κατάπαυσης του πυρός είτε άλλες περιοχές που πρέπει η Κυπριακή Δημοκρατία να ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο έχοντας υπόψη ότι ήδη αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα με την κατοχή αλλά και την γενικότερη κατάσταση που υπάρχει στην περιοχή μας. Η δεύτερη προέκταση έχει να κάνει με την τιμή των ακινήτων και κατ’ επέκταση της πρόσβασης που μπορεί να έχει ο καθένας στην απόκτηση στέγης», πρόσθεσε.
Επειδή, συνέχισε ο κ. Στεφάνου, η ανεξέλεγκτη πώληση οικιών και ακινήτων έχει ωθήσει στην εκτόξευση της τιμής των ακινήτων με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού να μην μπορεί να αποκτήσει γη είναι επιπρόσθετος λόγος γιατί πρέπει να ελέγξουμε το φαινόμενο.
«Είμαστε πεπεισμένοι ότι με τον έλεγχο αυτού του φαινομένου θα βοηθήσουμε έτσι ώστε οι τιμές των ακινήτων να συγκρατηθούν και να μπορέσει να αποκτήσει ο κόσμος περισσότερες δυνατότητες για να αποκτήσει γη. Όπως έχω πει το θέμα δεν είναι απλό. Χαίρομαι γιατί όλοι όσοι μίλησαν αναγνωρίζοντας το πρόβλημα έχουν προσεγγίσει θετικά το θέμα, λέγοντας ότι οι δικές μας προτάσεις είναι μελετημένες ότι μπορούν να αποτελέσουν την ισχυρή βάση πάνω στην οποία μπορεί να αναπτυχθεί αυτός ο διάλογος που εν πάση περιπτώσει δεν πρέπει να πάει σε βάθος χρόνου», σημείωσε.
Ο κ. Στεφάνου είπε, παράλληλα, ότι και άλλα κόμματα και άλλοι Βουλευτές έχουν σχετικές προτάσεις σε διάφορα επιμέρους ζητήματα και πτυχές που αφορούν σε αυτό το ζήτημα.
«Η διάθεση του ΑΚΕΛ και σε αυτό το ζήτημα είναι να υπάρξει συνεργασία και κοινή προσπάθεια έτσι ώστε το συντομότερο δυνατό να φτάσουμε σε έναν αποτέλεσμα το οποίο να οδηγήσει και σε προστασία ζωτικών συμφερόντων τόσο της χώρας μας όσο και της κοινωνίας. Μετά από τη σημερινή συζήτηση είμαι αισιόδοξος ότι θα τα καταφέρουμε», ανέφερε.
Σε παρατήρηση αν υπάρχει ενδεχόμενο να δούμε επανάληψη φαινομένων Παλαιστίνης και στην Κύπρο, ο κ. Στεφάνου είπε ότι η Κύπρος έχει περιορισμένο έδαφος, είναι μικρή σε έκταση, και είναι αντιμέτωπη με το πρόβλημα της τουρκικής κατοχής, «με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να ασκήσουμε αποτελεσματικό έλεγχο στις κατεχόμενες περιοχές». Ξέρουμε, συνέχισε, ότι εδώ και πάρα πολλά χρόνια υπάρχει ένας οργασμός πώλησης ελληνοκυπριακών και όχι μόνον περιουσιών στα κατεχόμενα και «τίποτα δεν μπορεί να αποκλείσει κανένας σε βάθος χρόνου».
«Είναι γι΄αυτό που πρέπει να κάνουμε αυτό που κάνουν πάρα πολλά κράτη στον κόσμο και στην Ευρώπη. Κράτη, τα οποία είναι και μεγαλύτερα από εμάς και έχουν και περισσότερο πληθυσμό και αντιμετωπίζουν και λιγότερους κινδύνους από ότι αντιμετωπίζουμε εμείς. Θέλω να τονίσω ότι οι προτάσεις νόμου μας, δεν απαγορεύουν, αλλά περιορίζουν, θέτουν ελέγχους και κριτήρια» είπε, απαντώντας σε ανησυχίες πως μπορεί μέσα από τη νομοθέτηση αυτού του ζητήματος να πληγεί η οικονομία του τόπου ή και ενδεχόμενη πολιτική προσέλκυσης επενδύσεων. «Λάβαμε υπόψιν μας αυτό το δεδομένο. Θεωρούμε ότι οι προτάσεις νόμου έτσι όπως προσεγγίζουν το όλο ζήτημα δίνουν και τη δυνατότητα να εργαζόμαστε προς την κατεύθυνση προσέλκυσης επενδύσεων, δίνουμε τη δυνατότητα σε ένα σημαντικό τομέα, όπως είναι ο τομέας των ακινήτων και της κατασκευαστικής βιομηχανίας, να έχουν χώρο να κινηθούν, αλλά την ίδια ώρα θέτουμε αποτελεσματικούς ελέγχους», συμπλήρωσε.
Όπως ανέφερε ο κ. Στεφάνου, «επαναλαμβάνουμε μετρήσιμα και συγκεκριμένα κριτήρια με διαφάνεια, έτσι ώστε να ελέγξουμε αυτό το επικίνδυνο φαινόμενο».
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Πανίκος Λεωνίδου, σε δηλώσεις του είπε ότι «εκφράζοντας και αποτυπώνοντας τις ανησυχίες της κοινωνίας μας σχετικά με τις αγορές ακίνητης ιδιοκτησίας από ξένους τρίτων χωρών, αλλοδαπούς η πλειοψηφία των κομμάτων της κυπριακής Βουλής κατέθεσε προτάσεις νόμου, οι οποίες αποσκοπούν ουσιαστικά στον περιορισμό αυτής της, αν θέλετε, ανεξέλεγκτης κατάστασης, αφού με βάση το ισχύον δίκαιο υπάρχουν αρκετά κενά στη νομοθεσία, η οποία επιτρέπει ακριβώς να γίνονται πωλήσεις, οι οποίες ενδεχομένως να καθίσταται κάποιες από αυτές επικίνδυνες και να είναι εναντίον του εθνικού συμφέροντος και του δημοσίου συμφέροντος».
«Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο της συζήτησης σήμερα αποφασίστηκε ο από κοινού συντονισμός, θα πρέπει να υπάρξει συναίνεση, συνυπευθυνότητα από όλους, γιατί μιλάμε για πάρα πολύ σοβαρό θέμα που αγγίζει τα όρια και του εθνικού συμφέροντος, αλλά και τα θέματα οικονομίας. Ως εκ τούτου, επαναλαμβάνω, με σοβαρότητα η Επιτροπή αποφάσισε να δει σε σύντομο χρονικό διάστημα, αλλά υπεύθυνα την όλη εξέλιξη, όλες τις προτάσεις νόμου, και στη συνέχεια, αν είναι δυνατόν, να δημιουργηθεί ένα καινούργιο πλαίσιο το οποίο θα καταθέσουμε κάποια στιγμή ενώπιον της Ολομέλειας», πρόσθεσε.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας, στις δικές του δηλώσεις είπε ότι σήμερα έγινε η έναρξη της συζήτησης για το θέμα των αγοραπωλησιών ακίνητης ιδιοκτησίας στην Κύπρο.
«Να θυμίσουμε για την ιστορία ότι τουλάχιστον μέχρι το 2010 επιτρεπόταν να αγοράσει κάποιος ένα οικόπεδο, μία κατοικία, ένα διαμέρισμα» είπε, για να προσθέσει ότι μετά, με όλα αυτά τα κακά που επήλθαν στον τόπο και στην οικονομία, φαίνεται ότι φιλελευθεροποιήθηκε το σύστημα και «ήταν παντελώς ανεξέλεγκτο». Υπάρχουν, συνέχισε, 3 προτάσεις νόμου, η μία είναι του ΔΗΚΟ, που επαναφέρει στην ουσία το παλιό σύστημα και εκεί όπου υπάρχουν εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνται πάνω σε ακίνητη ιδιοκτησία, το 51% να είναι σε Κύπριο υπήκοο. Ασφαλώς, είπε, εξαιρούνται οι 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Εκεί έχουμε συμφωνία ότι όπως δικαιούμαστε εμείς να αγοράζουμε στην Ευρώπη και κατά αντίστοιχο τρόπο εκείνοι σε μας, όμως από τις τρίτες χώρες πρέπει να μπουν αυστηρά μέτρα, λαμβανομένου υπόψιν ότι κατοικούμε σε μία χώρα που είναι ημικατεχόμενη» είπε αναφερόμενος στους εποίκους και στο θέμα της κατοχής που «είναι ύψιστης σημασίας για εμάς».
Επίσης, συνέχισε ο κ. Κουλίας, ένα άλλο θέμα το οποίο εγέρθηκε, «είναι το θέμα της εγγραφής και τουρκικών εταιρειών στο μητρώο το δικό μας, και εξίσου είναι σημαντικό θέμα η ανάπτυξη που γίνεται στην κατεχόμενη γη πάνω στις ελληνοκυπριακές περιουσίες και εκείνο είναι ένα θέμα».
«Φυσικά δεν μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε νομοθετικά, αλλά μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε νομοθετικά» και να τερματίσουμε αυτή την ασυδοσία που επικρατεί στις ελεύθερες περιοχές, όπως είπε. Επιπλέον, ανέφερε, μεγάλη ανάγκη είναι η προστασία της αγροτικής και δασικής γης, διότι «τώρα είναι παντελώς ανεξέλεγκτο. Πλείστοί όσοι από τρίτες χώρες έρχονται και επεκτείνονται στο κτηνοτροφικό και το γεωργικό τομέα, οπότε εκεί το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο από ότι στις οικιστικές μονάδες».
Είπε ότι όλες οι προτάσεις που μπήκανε και από άλλα κόμματα, από άλλους Βουλευτές θα μπουν όλες μαζί και «ευελπιστώ ότι σύντομα θα καταλήξουμε σε ένα σωστό θεσμικό πλαίσιο για την προστασία της πατρώας γης».
Ο Βουλευτής και Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών, Σταύρος Παπαδούρης, σε δηλώσεις του είπε ότι σήμερα στην Επιτροπή Εσωτερικών συζήτησαν έναν πολύ δύσκολο θέμα, το οποίο συνοδεύεται από κάποιες προτάσεις νόμου, προσθέτοντας ότι αναγνωρίζεται από όλα τα κόμματα και όλα τα μέλη της Επιτροπής Εσωτερικών του προβλήματος που έχουν όσον αφορά την ακίνητη ιδιοκτησία που πωλείται προς άτομα, υπηκόους τρίτων χωρών.
Μίλησε για «ανεξέλεγκτη κατάσταση» που «δεν δημιουργήθηκε μόνη της, κάποιοι την δημιούργησαν». «Κατά τη δική μου προσωπική άποψη, εκμεταλλευόμενοι κάποιες αλλαγές σε προηγούμενα χρόνια της νομοθεσίας που αφορά τα κριτήρια και ιδιαίτερα τον έλεγχο που γίνεται από άτομα υπηκόους τρίτων χωρών που αγοράζουν ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο. Εκτός από την κατάχρηση υπάρχουν και κάποια νομοθετικά κενά και ιδιαίτερα υπάρχει κάποιο πρόβλημα εντοπισμού τελικών δικαιούχων όσον αφορά τη συνεννόηση του κτηματολογίου και του Τμήματος Εφόρου Εταιρειών, γιατί να θυμίσω ότι πολλά άτομα κρυβόμενοι πίσω από εταιρείες αγοράζουν ανεξέλεγκτα ακίνητη περιουσία στην Κύπρο», συμπλήρωσε.
Το τι γίνεται στην πραγματικότητα, συνέχισε ο κ. Παπαδούρης, είναι ότι ένα μεγάλο ποσοστό ακίνητης ιδιοκτησίας στην Κύπρο έχει ήδη μεταφερθεί σε άτομα είτε φυσικά πρόσωπα υπηκόων τρίτων χωρών είτε σε νομικά πρόσωπα, που πίσω από αυτά τα νομικά πρόσωπα υπάρχουν υπήκοοι τρίτων χωρών.
«Δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένσταση και να αντιληφθούν αυτό ότι σε κάθε χώρα άτομα τρίτων χωρών μπορούν να αγοράσουν ακίνητη περιουσία. Το πρόβλημα όμως είναι ο έλεγχος και ο περιορισμός και ιδιαίτερα στη μικρή Κύπρο, σε ημικατεχόμενη πατρίδα. Πρέπει να είμαστε διπλά και τριπλά προσεχτικοί και υπάρχει και το εξής που ακούστηκε στην αίθουσα σήμερα και νομίζω ότι όλοι το έχουμε αντιληφθεί ότι μέχρι και εταιρείες τουρκικών συμφερόντων έχουν εμπλοκή σε κάποια νομικά πρόσωπα, τα οποία χρησιμοποιούν και έχουν αποκτήσει δικαιώματα πάνω σε κυπριακή ακίνητη περιουσία», σημείωσε.
Όπως είπε ο κ. Παπαδούρης, «εκτός από την κατάχρηση που έχουμε εντοπίσει από κάποιους, εντός ελεγχόμενων περιοχών από την Κυπριακή Δημοκρατία, μην ξεχνάμε ότι έχουμε παράνομη κτηματομεσιτία».
«Ταυτόχρονα, ανέφερα στην Επιτροπή ότι έχουμε και αρκετές εταιρείες ανάπτυξης γης, οι οποίες ελέγχονται από άτομα τρίτων χωρών και εδώ είναι κατ’ εμένα και ένα πολύ μεγάλο κεφάλαιο, δηλαδή εντοπίζουμε αγοραπωλησίες που γίνονται, οι οποίες ακόμη και το κτηματολόγιο δεν έχει γνώση. Να δώσω ένα παράδειγμα. Μια εταιρεία που ανήκει στην κατηγορία που έχω αναφέρει πριν, με το δίκτυο πωλήσεων που έχει σε μία τρίτη χώρα μπορεί να πουλήσει ένα ακίνητο υπό κατασκευή, με δικά τους συμβόλαια, τα οποία δεν έχουν εμφανιστεί ακόμα στο κτηματολόγιο, αλλά μιλούμε για συμφωνίες υπογραμμένες, με αποτέλεσμα να επενδύσουν και να μεταπουλήσουν αυτό το ακίνητο και αντιλαμβάνεστε από τη μέρα που θα γίνουν αιτήσεις για άδεια πολεοδομική, άδεια οικοδομής, μέχρι να γίνει κατασκευή μπορεί να μιλάμε για περίπου 3 χρόνια που τους δίνει το δικαίωμα να κερδοσκοπήσουν χωρίς να πληρωθούν τα οποιαδήποτε τέλη ή φορολογία στο κράτος μας», σημείωσε.
Ο κ. Παπαδούρης ανέφερε ότι στην επιτροπή υπάρχει εκ πρώτης συμφωνία μεταξύ όλων των μελών ότι είναι ένα σοβαρό θέμα, επείγει, και επιδίωξη τους είναι να προσπαθήσουν να το κλείσουν πριν το τέλος αυτής της κοινοβουλευτικής περιόδου.
«Και αναγνωρίζοντας όλα αυτά, υπάρχει έτσι μια άτυπη συμφωνία από όλους και με τη συμβολή εννοείται του Υπουργείου Εσωτερικών αλλά και της Νομικής Υπηρεσίας, πιθανόν να καταλήξουμε και σε ένα κοινό κείμενο στο τέλος της ημέρας» είπε, ενώ δεν απέκλεισε να υπάρξουν και κάποιες τροπολογίες. «Αλλά νομίζω ότι θα είναι πολύ πιο συνετό και γρήγορο αν συμφωνήσουμε σε έναν τελικό κείμενο, πάντα επαναλαμβάνω σε συνεννόηση με την εκτελεστική εξουσία και τη Νομική Υπηρεσία» κατέληξε, εκφράζοντας την ελπίδα «μετά από 2 μήνες να είμαστε έτοιμοι να το οδηγήσουμε στην Ολομέλεια».