Ακόμα και να ήταν ο Βασιλείου τι θα μπορούσε να κάνει;

Κηδεύτηκε με μια τελετή γεμάτη θλίψη η σορός του Βασιλείου. Ο Μιχάλης Παπαπέτρου είπε πως «στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης με τον Βασιλείου, δυστυχώς, δεν υπήρχαν Τουρκοκύπριοι ηγέτες όπως οι Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, Μουσταφά Ακιντζί και Τουφάν Έρχιουρμαν». Καταλαβαίνουμε το εξής από αυτό: Αν ήταν αυτοί οι ηγέτες η κατάσταση στην Κύπρο θα ήταν διαφορετική σήμερα. Έτσι είναι πράγματι; Θα ήταν διαφορετική; Κατά τη γνώμη μου, αυτή η αξιολόγηση μπορεί να ερμηνευτεί μόνο ως έλλειψη αντίληψης της πραγματικότητας που επέβαλε η Τουρκία στο νησί. Διότι όσο και αν ήταν οπαδοί της ειρήνης και της λύσης, οι Τουρκοκύπριοι ηγέτες δεν είχαν ποτέ δική τους πρωτοβουλία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Πάντα οι κυβερνήσεις στην Άγκυρα καθόριζαν την πορεία. Κανένας τους δεν επέδειξε το θάρρος να ενεργήσει εκτός της βούλησης της Άγκυρας. Αν δεν ανακατευόταν η Άγκυρα και αποφάσιζε για τα πάντα η τουρκοκυπριακή ηγεσία, τι θα γινόταν; Θα ήταν διαφορετικά; Και για αυτό δεν είμαι βέβαιος.
Ναι, ο Γιώργος Βασιλείου ήταν ένας διαφορετικός ηγέτης. Ήταν ένας πεισματάρης υποστηρικτής της λύσης και της ειρήνης. Θεωρούσε πολύ χρήσιμες τις επαφές ακόμα και με απλούς Τουρκοκύπριους. Μετά τον θάνατό του, πάρα πολλοί συμπατριώτες μας μοιράστηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φωτογραφίες που έβγαλαν μαζί του κάποτε. Τον μνημόνευσαν με ευγνωμοσύνη. Αν ήταν δυνατόν, να μείνει στην Προεδρία για ακόμα μια θητεία, θα μπορούσε να συνέβαλλε περισσότερο στο κλίμα ειρήνης στο νησί. Για να πω την αλήθεια, η ελληνοκυπριακή κοινότητα δεν μπόρεσε να τον αξιοποιήσει αρκετά. Όμως, μεγάλο μερίδιο σε αυτό είχε και ο Γλαύκος Κληρίδης. Αφού ήταν πολύ θετικός ο Βασιλείου, δεν έπρεπε να θέσει υποψηφιότητα εναντίον του ο Κληρίδης. Ο Κληρίδης ήταν γερόλυκος της πολιτικής. Ισχυρός υποψήφιος. Δεν ήταν εύκολο να κερδίσει εκείνες τις εκλογές ο Βασιλείου. Πάλι όμως με μικρή διαφορά έχασε.
Όλοι οι Τουρκοκύπριοι ηγέτες μετά τον Ραούφ Ντενκτάς φόρτωναν πάντα στην ελληνοκυπριακή πλευρά την ευθύνη για τη μη λύση στην Κύπρο. Κανένας τους δεν κατηγόρησε την Τουρκία, η οποία ενεργούσε με την πολιτική πως «η μη λύση είναι λύση». Ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, ο οποίος ήρθε μετά τον Ντενκτάς, προσπάθησε να επιβάλει τις τουρκικές θέσεις στο τραπέζι, έχοντας τον αέρα του τουρκοκυπριακού «ναι» στο δημοψήφισμα για το Σχέδιο Ανάν και προβάλλοντας παντού το «όχι» της ελληνοκυπριακής πλευράς. Έκλεισε τον δικό μας δρόμο και άνοιξε τον δρόμο της Τουρκίας. Κέρδισε πολλά η Τουρκία από το «ναι» των Τουρκοκυπρίων και το «όχι» των Ελληνοκυπρίων. Ο Ταγίπ Ερντογάν επαναλάμβανε για χρόνια την επωδό ότι «εμείς είπαμε ναι και εκείνοι είπαν όχι». Κατά την περίοδο του Ταλάτ η Τουρκία απαλλάχτηκε από τις ελληνοκυπριακές αγωγές, οι οποίες την πονοκεφάλιαζαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Συστάθηκε η Επιτροπή Ακίνητων Περιουσιών στην κατεχόμενη περιοχή αυτή την περίοδο. Δεν υπήρχε ο Βασιλείου απέναντι στον Ταλάτ αλλά υπήρχε ο Χριστόφιας. Δύο αριστεροί ηγέτες στο νησί, οι ηγέτες δύο αδελφών κομμάτων, κάθισαν για πρώτη φορά στο τραπέζι. Όμως, ούτε αυτοί μπόρεσαν να φτάσουν σε κάποιο αποτέλεσμα.
Η μεγαλύτερη ελπίδα ήταν ο Μουσταφά Ακιντζί, ο οποίος προερχόταν από μια συνεπή αντιπολιτευτική γραμμή. Ανάμεσα σε όλους τους Τουρκοκύπριους ηγέτες, ήταν ο ηγέτης που δεν ήθελε καθόλου η Τουρκία. Και ούτως ή άλλως, μόλις κάθισε στο «προεδρικό» η αυλαία άνοιξε με καβγά με τον Ταγίπ Ερντογάν. Ο Ερντογάν βρυχήθηκε σαν να του έλεγε «δεν μπορείς να αποφασίζεις εσύ ό,τι θέλεις, εδώ υπάρχουμε εμείς». Αν και ο Ακιντζί ήταν ο μόνος που αντιστάθηκε στις διάφορες πιέσεις της Τουρκίας, ούτε αυτός μπόρεσε να προχωρήσει πολύ. Και κατά τη δική του άποψη, ο μόνος υπεύθυνος για τη μη λύση ήταν η ελληνοκυπριακή πλευρά και όχι η Τουρκία. Θεώρησε υπεύθυνη την ελληνοκυπριακή πλευρά και μετά την αποτυχία στο Κραν Μοντανά. Όμως, δεν είχε αλλάξει καθόλου η πολιτική της Τουρκίας ότι «η μη λύση είναι λύση». Στο τέλος απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του με μια ωμή παρέμβαση της Τουρκίας και δεν του επετράπη να συνεχίσει στο «προεδρικό» για ακόμα μια θητεία. Δέχθηκε σοβαρές απειλές μαζί με την οικογένειά του. Απέναντι στον Ακιντζί υπήρχε ο Νίκος Αναστασιάδης, που ήταν Λεμεσιανός όπως εκείνος. Ενόσω συνεχιζόταν η παρέμβαση της Τουρκίας, δεν θα μπορούσε να κάνει τίποτα ακόμα και ο Βασιλείου.
Αυτή τη στιγμή υπάρχει ο Τουφάν Έρχιουρμαν. Σχεδόν συμπλήρωσε εκατό μέρες στο «προεδρικό». Όμως, έγινε αντιληπτό από τώρα ότι θα περάσουν μάταια και τα επόμενα πέντε χρόνια. Είναι τόσο οπαδός της Τουρκίας τουλάχιστον όσο ο Ντενκτάς. Σε κάθε ευκαιρία επιτίθεται στην ελληνοκυπριακή πλευρά. Δεν υπερασπίζεται την ομοσπονδία, υπερασπίζεται τα δύο κράτη με συγκαλυμμένη γλώσσα.
Κανένας από τους Τουρκοκύπριους ηγέτες που πέρασαν δεν αποδέχθηκε ότι υπάρχει κατοχή της Τουρκίας στην Κύπρο. Αν ήταν ο Βασιλείου, τι θα μπορούσε να κάνει, αγαπητέ Παπαπέτρου;