Ανεφάρμοστες πρόνοιες από νόμο που «πέρασε» 9 χρόνια πριν, τι ψηφίστηκε και δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί

Τις υποχρεώσεις και τις εκκρεμότητες των Υπουργείων, όπως προκύπτουν μέσα από τη νομοθεσία καταγράφει η Επίτροπος Νομοθεσίας, Σοφία Κλεόπα Χατζηκυριάκου, στην εξαμηνιαία έκθεσή της για την περίοδο 1 Ιουλίου 2025-31 Δεκεμβρίου 2025, την οποία απέστειλε στο Υπουργικό Συμβούλιο.
Σε ανακοίνωσή της, αναφέρεται ότι η έκθεση συνιστά ενοποιημένη λεπτομερή κατάσταση των επισημάνσεων της Επιτρόπου για υποχρεώσεις και ενέργειες που απορρέουν από νομοθετήματα και αφορούν στο Υπουργικό Συμβούλιο, Υπουργούς, Υφυπουργούς, Ανεξάρτητους Αξιωματούχους, Υπηρεσίες, Τμήματα κ.λ.π., για την περίοδο από 1η Ιουλίου 2025 έως 31η Δεκεμβρίου 2025.
Όπως αναφέρει, η Επίτροπος προβαίνει σε συστηματοποιημένη παρακολούθηση όλων των νέων Νόμων και Κανονισμών ως δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα (συμπεριλαμβανομένων και νόμων που κυρώνουν διεθνείς συνθήκες), και επισημαίνει γραπτώς προς τα αρμόδια όργανα τις υποχρεώσεις και ενέργειες που απορρέουν από αυτά και τα αφορούν. Στη συνέχεια, παρακολουθεί την πορεία υλοποίησης/συμμόρφωσης των αρμοδίων οργάνων προς τις επισημάνσεις της, και κάθε έξι μήνες αποστέλλει προς το Υπουργικό Συμβούλιο σχετική Έκθεση, η οποία περιλαμβάνει τόσο τις επισημάνσεις του εξαμήνου όσο και προηγούμενες επισημάνσεις που έγιναν, και στις οποίες δεν υπήρξε μέχρι στιγμής συμμόρφωση από τα αρμόδια όργανα, για σκοπούς ευχερέστερης παρακολούθησης της πορείας υλοποίησης.
Με τον τρόπο αυτό, αναφέρει, υποβοηθείται η εκτελεστική εξουσία στο να εντοπιστούν οι ενέργειες που πρέπει να ληφθούν βάσει κάθε νέου νομοθετήματος που τίθεται σε ισχύ, και να υπάρχει συντονισμένος έλεγχος της υλοποίησης αυτών, έτσι ώστε να εφαρμόζονται έγκαιρα οι Νόμοι και Κανονισμοί, αλλά και να υπάρχει συμμόρφωση με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Δημοκρατίας.
Μεταξύ των εκκρεμοτήτων που καταγράφονται, υπάρχουν και υποχρεώσεις που απορρέουν από νομοθεσίες που ψηφίστηκαν από το 2017. Για παράδειγμα, από τον νόμο για το Γενικό Σύστημα Υγείας του 2017 εκκρεμεί ακόμη ο διορισμός Δευτεροβάθμιου Ιατροσυμβουλίου και Επιτροπής Ελέγχου. Όπως ενημερώνει η Επίτροπος, σε επιστολή της τότε Υπουργού Υγείας το 2023, υπήρξε ενημέρωση ότι οι σχετικοί Κανονισμοί που αφορούν τους διορισμούς θα ετοιμάζονταν εντός τριών μηνών, σημειώνοντας ότι ακόμη αναμένεται ενημέρωση για τυχόν εξελίξεις.
Άλλη εκκρεμότητα που εντοπίζεται, αφορά τους Κανονισμούς για τη σύσταση και λειτουργία της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς (2022). Από τους Κανονισμούς προκύπτει η υποχρέωση της Αρχής για τήρηση μητρώων σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή. Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι εκκρεμεί η τήρηση μητρώου επώνυμων καταγγελιών, μητρώου ανώνυμων καταγγελιών, μητρώου επώνυμων πληροφοριών, μητρώου ανώνυμων πληροφοριών, μητρώου αυτεπάγγελτων ενεργειών της Αρχής και μητρώου ερευνών της Αρχής.
Σχετικές εκκρεμότητες που αφορούν την Ανεξάρτητη Αρχή κατά της διαφθοράς εντοπίζονται και στους Κανονισμούς για τη διαφάνεια στις διαδικασίες λήψεις δημόσιων αποφάσεων. Συγκεκριμένα, η Αρχή έχει υποχρέωση τήρησης μητρώου εγγραφής, που τηρείται σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή. Επίσης, η Αρχή υποχρεούται να δημοσιεύει στοιχεία των εγγεγραμμένων προσώπων στην ιστοσελίδα της, καθώς και να τηρεί αρχείο με έντυπα επικοινωνίας και δηλώσεις σύγκρουσης συμφέροντος, που υποβάλλονται από αξιωματούχους, μέλη της κρατικής υπηρεσίας ή του ευρύτερου δημόσιου τομέα ή εργαζόμενους προς όφελος αξιωματούχων.
Άλλες εκκρεμότητες φαίνεται ότι παραμένουν από τη νομοθεσία για τα ανοικτά δεδομένα της περαιτέρω χρήσης εγγράφων και πληροφοριών του δημόσιου τομέα. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την Επίτροπο, εκκρεμεί η συγκρότηση της Επιτροπής Αναθεώρησης, που διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, με την Επίτροπο να καταγράφει ότι δεν έχει λάβει οποιαδήποτε γραπτή ενημέρωση για τυχόν ενέργειες.
Ακόμη, σε σχέση με τον νόμο περί Αποβλήτων, η Επίτροπος σημειώνει ότι, σύμφωνα με τη νομοθεσία, το Υπουργικό Συμβούλιο έπρεπε να είχε εκδώσει Κανονισμούς μέχρι το τέλος του 2022, που να καθορίζει τους εθνικούς στόχους μείωσης της κατανάλωσης των πλαστικών προϊόντων μιας χρήσης. Επίσης, μέχρι το τέλος του 2023, το Υπουργικό έπρεπε να δημοσιεύσει απόφασή του, με την οποία θα καθόριζε ετήσιο ελάχιστο ποσοστό συλλογής αποβλήτων αλιευτικών εργαλείων που περιέχουν πλαστική ύλη με σκοπό την ανακύκλωση.
Εκκρεμεί, ακόμη, από το Υπουργικό Συμβούλιο από το 2022 η Σύσταση Επιτροπής Παρακολούθησης για τον νόμο περί προσβασιμότητας των ιστότοπων και των εφαρμογών για φορητές συσκευές των οργανισμών του δημόσιου τομέα, καθώς και ο καθορισμός, από το Υπουργικό Συμβούλιο, σημείου επαφής καλούμενου “Υπηρεσία Ενιαίας Εξυπηρέτησης”, όπως προκύπτει από τη νομοθεσία για την προώθηση και ενθάρρυνση της χρήσης των ΑΠΕ (2022).
Το Υπουργικό Συμβούλιο έπρεπε, επίσης, με βάση τη νομοθεσία του 2024 για την πρόληψη της διάδοσης τρομοκρατικού περιεχομένου στο διαδίκτυο, να εκδώσει σχετικούς Κανονισμούς.
Εκκρεμότητες, επιπλέον, υπάρχουν από τον νόμο για τη δημιουργία μητρώου οικοτεχνίας. Σύμφωνα με τη νομοθεσία του 2023, ο Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης καταρτίζει μητρώο οικοτεχνίας, ενώ οι αρμόδιες αρχές διορίζουν επιθεωρητές για να διεξάγουν τους αναγκαίους ελέγχους συμμόρφωσης με τις διατάξεις του νόμου.
Η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, με βάση τον νόμο για την έκδοση δικαστικών διαταγμάτων καταχώρισης αντιπροσωπευτικών αγωγών για την προστασία των συλλογικών συμφερόντων των καταναλωτών, πρέπει να κοινοποιήσει στην Επιτροπή κατάλογο των κυπριακών νομιμοποιούμενων φορέων. Πρέπει, επίσης, να τηρεί δημοσίως προσβάσιμη εθνική ηλεκτρονική βάση δεδομένων, με κυπριακούς νομιμοποιούμενους φορείς και γενικές πληροφορίες σχετικά με τις εκκρεμούσες και περατωθείσες αντιπροσωπευτικές αγωγές.
Ακόμα, ο Υπουργός Ενέργειας, έχει την αρμοδιότητα, με βάση τον νόμο για την καταγραφή και παρακολούθηση τιμών λιανικής πώλησης προϊόντων, να εκδώσει διάταγμα για καθορισμό κωδικών προϊόντων και η αρμόδια αρχή να δημιουργήσει πλατφόρμα, με καθορισμό ώρας και δημοσιοποίηση ωρών πώλησης.
Τέλος, όπως προκύπτει από τον νόμο για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και παρενόχλησης στον χώρο εργασίας (2025), ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων διορίζει τους αναγκαίους επιθεωρητές και αρχιεπιθεωρητή, για εκτέλεση του έργου που προκύπτει από τον νόμο.
Πηγή: ΚΥΠΕ