Αργυρός Λέοντας της Μπιενάλε Θεάτρου Βενετίας στον Μάριο Μπανούσι

Ο Μάριο Μπανούσι, o 27χρονος Ελληνοαλβανός σκηνοθέτης που κέρδισε από νωρίς την αναγνώριση στην ευρωπαϊκή και διεθνή σκηνή, είναι ο νικητής του Αργυρού Λέοντα στη Μπιενάλε Θεάτρου της Βενετίας για το 2026, όπως ανακοινώθηκε από την επιτροπή της διοργάνωσης.
Καθίσταται έτσι ο νεότερος άνθρωπος στην ιστορία που έλαβε αυτή τη διάκριση.
Η απόφαση πάρθηκε από το ΔΣ της Μπιενάλε της Βενετίας, κατόπιν εισήγησης του γνωστού ηθοποιού, Γουίλεμ Νταφόε, διευθυντή του τμήματος Θεάτρου. Ο Χρυσός Λέοντας απονέμεται, ως βραβείο συνολικής προσφοράς, στην Ιταλίδα σκηνοθέτρια θεάτρου και όπερας, Έμμα Ντάντε. Η τελετή απονομής των βραβείων θα πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια του 54ου Διεθνούς Φεστιβάλ Θεάτρου, από τις 7 έως τις 21 Ιουνίου 2026, στην έδρα της Μπιενάλε στο Ca’ Giustinian της Βενετίας.
Αναφερόμενος στο σκεπτικό της βράβευσης, ο καλλιτεχνικός διευθυντής, Γουίλεμ Νταφόε δήλωσε: «Με τη σχεδόν αυτοβιογραφική του αφήγηση, η οποία εκτείνεται στις εμπειρίες του πένθους, του θρήνου, της απουσίας και των οικογενειακών παραδόσεων, ο Μάριο Μπανούσι αποκαλύπτεται μέσα από την ποιητική, ελλειπτική του γλώσσα, που αποτελείται περισσότερο από σιωπές παρά από λέξεις, ωστόσο είναι βαθιά υποβλητική και οδυνηρά επικοινωνιακή. Η μνήμη, οι ήχοι της καθημερινότητας και τα μικρά πράγματα της ζωής, είναι οι ακρογωνιαίοι λίθοι, γύρω από τους οποίους γιορτάζονται οικείες αλλά ταυτόχρονα κοινές, παγκόσμιες τελετουργίες. Αναμνήσεις, όνειρα, συνύπαρξη και απώλεια ξεδιπλώνονται σε ακολουθίες φαινομενικά απλών πράξεων που – στην πραγματικότητα – μεταξύ ριζοσπαστικού ρεαλισμού και προοπτικών πτήσεων σε αφηρημένες διαστάσεις, ανοίγουν το δρόμο για συμβολικά ταξίδια στα αρχέτυπα του ανθρώπινου. Το θέατρο του Μπανούσι, τόσο άμεσα οικείο και βαθιά ριζωμένο στην βαλκανική κουλτούρα, γνωρίζει επίσης πώς να είναι ευφυώς πολιτικό, ένα αιχμηρό πλήγμα στις αντιφάσεις της εποχής μας».
Σχετικά με τη βράβευσή του, ο Μάριο Μπανούσι έγραψε στον προσωπικό του λογαριασμό στα ΜΚΔ: «Ακόμα δεν μπορώ να πιστέψω ότι, κοιτάζοντας τη λίστα των ανθρώπων που έχουν βραβευτεί με τον Αργυρό Λέοντα: Φελίνι, Λίντελ, Κουροσάβα, Μπιάνκι, Γκουαντανίνο κ.ά., βλέπω τώρα το δικό μου όνομα σε αυτή τη λίστα… Αυτό το βραβείο θα μου θυμίζει ότι οι γονείς μου περπάτησαν και μετανάστευσαν αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον, φτωχοί, χωρίς να γνωρίζουν πού θα κατέληγαν, καθοδηγούμενοι μόνο από την ελπίδα. Θα μου θυμίζει τον εαυτό μου στο σχολείο, να ονειρεύεται τη ζωή που ζω σήμερα, ενώ πολλοί δάσκαλοι μου έλεγαν ότι θα αποτύχω. Θα μου θυμίζει από πού προέρχομαι και το φτωχό μικρό μου σπίτι στην Αλβανία γεμάτο αγάπη. Θα μου θυμίζει ότι υπάρχει λόγος για τον οποίο δημιουργώ. Θα μου θυμίζει τους ανθρώπους που αγαπούν τη δουλειά μου, αλλά κι εκείνους που τη μισούν, γιατί είναι αδύνατο να ευχαριστήσεις τους πάντες (ευτυχώς). Τώρα, εκτός από τη γάτα μου, την οποία αγαπώ ατελείωτα, θα έχω κι ένα ακόμα μικρό λιοντάρι που θα μου θυμίζει πολλά πράγματα. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για τα μηνύματά σας και για την αγάπη που δείχνετε για τη δουλειά μου. Μου δίνει δύναμη να συνεχίσω.
Ευχαριστώ όλους αυτούς με τους οποίους έχω δουλέψει μέχρι τώρα, που με αποδέχονται και βοηθούν να γίνουν πραγματικότητα ακόμα και οι πιο τρελές ιδέες μου. Ανυπομονώ να μοιραστώ μαζί σας την επόμενη δουλειά μου. Τη δημιουργώ με τη μεγαλύτερη έμπνευση που έχω νιώσει ποτέ… θα είναι τόσο κόκκινη όσο το χαλί στη Βενετία. Σας ευχαριστώ, Μπιενάλε της Βενετίας! Είμαι επίσης περήφανος που μπορώ να πω ότι είμαι ο νεότερος άνθρωπος στην ιστορία που έλαβε τον Αργυρό Λέοντα!».
Ο Μάριο Μπανούσι σκηνοθέτης και περφόρμερ μεγαλωμένος στην Αλβανία έως την ηλικία των έξι ετών πριν επιστρέψει στην Ελλάδα, όπου γεννήθηκε το 1998, αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών.
Δημιουργός μιας ολότελα δικής του σκηνικής γλώσσας, ο Μπανούσι έφτιαξε την πρώτη του ταινία μικρού μήκους με τίτλο «Pranvera», με την οποία συμμετείχε το φθινόπωρο του 2021 στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου TIFF. Το 2017 εργάστηκε ως βοηθός του Ευριπίδη Λασκαρίδη στην performance «THIRIO», η οποία έλαβε μέρος στην Μπιενάλε της Αθήνας. Η πρώτη του σκηνοθετική δουλειά ήταν η περφόρμανς «Ragada», ένα κομμάτι της οποίας παρουσίασε στο Φεστιβάλ ROOMS2022 σε διοργάνωση του Γεράσιμου Καππάτου, και η οποία ύστερα παρουσιάστηκε στο Θέατρο Στη Σάλα.
Η επόμενη δουλειά του ήταν το «Goodbye Lindita» που παρουσιάστηκε στην πειραματική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Προγραμματισμένη να παίζεται για τρεις εβδομάδες, έμεινε στο Εθνικό Θέατρο για τρία χρόνια, γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία από κριτικούς και κοινό, πριν ξεκινήσει περιοδεία σε όλο τον κόσμο. Το τρίτο κεφάλαιο της τριλογίας, «Taverna Miresia- Mario Bella Anastasia», που έτυχε θερμής υποδοχής στα μεγάλα φεστιβάλ σε όλο τον κόσμο, θα γνώριζε την ίδια επιτυχία. Η τελευταία του θεατρική παράσταση ήταν το «Mami» στην Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, τον Ιανουάριο του 2025. Πριν λίγες μέρες το έργο αυτό παρουσιάστηκε στη Νέα Υόρκη, ενώ η «Taverna Miresia» επαναλήφθηκε τον Δεκέμβριο στην Πειραιώς 260.
Στο 54ο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου στη Βενετία ο Μάριο Μπανούσι θα παρουσιάσει για πρώτη φορά ολόκληρη την τριλογία των έργων του «Ragada», «Goodbye Lindita», «Taverna Miresia» υπό τον τίτλο Romance Familiare. Όπως είχε δηλώσει ο ίδιος πρόσφατα στους New York Times: «Θέλω να δημιουργώ θέατρο που οι άνθρωποι το νιώθουν, όχι θέατρο που απλώς το καταλαβαίνουν. Θέλω να φαντάζεστε τις δικές σας ιστορίες, να βλέπετε τη δική σας ζωή και μετά να ζείτε με αυτό».
ΑΠΕ