Αρχηγός ΜΙΤ: «Στρατηγική προτεραιότητα» η Αφρική για την Τουρκία

Η Τουρκία βάζει την Αφρική στο επίκεντρο της στρατηγικής της, με τον επικεφαλής της Εθνικής Οργάνωσης Πληροφοριών (ΜΙΤ) Ιμπραήμ Καλίν να δηλώνει ότι η ήπειρος αποτελεί πλέον «πεδίο επιταχυνόμενου στρατηγικού ανταγωνισμού» όπου η Άγκυρα εφαρμόζει μια «αφρικανική προσέγγιση» στην αντιμετώπιση κρίσεων και απειλών. Σε άρθρο του στο πρακτορείο Anadolu (06/01/26) , ο Καλίν αποκαλύπτει το εύρος των τουρκικών επιχειρήσεων στην ήπειρο, Παράλληλα περιγράφει τη ΜΙΤ ως θεσμό που συνδυάζει διαχρονική «κρατική λογική» και τεχνολογική προσαρμογή, ενσωματώνοντας ανθρώπινη, τεχνική και ανοιχτών πηγών νοημοσύνη με τεχνητή νοημοσύνη. Υποστηρίζει ότι το δυτικοκεντρικό παράδειγμα εξουσίας αμφισβητείται και πως το διεθνές σύστημα αποτυγχάνει να δώσει δίκαιες, βιώσιμες λύσεις, την ώρα που αναδύονται νέες αναζητήσεις με επίκεντρο τον Παγκόσμιο Νότο.
«Οι δραστηριότητές μας, από τη σταθεροποιητική στάση στη Λιβύη μέχρι τη συμβολή στη μάχη κατά της τρομοκρατίας στη Σομαλία και τις επιχειρήσεις στο Σουδάν, έχουν τραβήξει την προσοχή πολλών χωρών», ανέφερε ο Καλίν. Όπως σημειώνει το Middle East Eye, η δημόσια αυτή τοποθέτηση δεν είναι τυχαία καθώς, όπως ισχυρίζεται, σηματοδοτεί ότι η Τουρκία θεωρεί πως η παρουσία της έχει φτάσει σε επίπεδο θεσμικής ωρίμανσης και αποτροπής, όπου «δεν χρειάζεται να αποκρύπτεται, αλλά να αναγνωρίζεται».
Η τουρκική στροφή προς την Αφρική ξεκίνησε πριν από πάνω από μία δεκαετία, με οικονομικές επενδύσεις, διπλωματικές αποστολές και πολιτισμικές γέφυρες. Οι αριθμοί μαρτυρούν την κλιμάκωση: ο όγκος εμπορίου Τουρκίας–Αφρικής αυξήθηκε σχεδόν οκταπλάσια από το 2003, αγγίζοντας τα 40,7 δισ. δολάρια το 2022, ενώ οι τουρκικές πρεσβείες στην ήπειρο εκτοξεύθηκαν από 12 το 2002 σε 44 σήμερα. Αναλυτές του International Crisis Group και του International Crisis Group Africa Programme, όπως μεταφέρει το Middle East Eye, χαρακτηρίζουν την Τουρκία «έναν από τους πιο συνεπείς και επιδραστικούς εξωτερικούς δρώντες» στην ήπειρο, συνδυάζοντας σκληρή ισχύ, εκπαίδευση και εμπορική διείσδυση – με εμβληματικό αποτύπωμα την Turkish Airlines και τα χιλιάδες φοιτητικά προγράμματα σε τουρκικά πανεπιστήμια.
Τα τελευταία χρόνια, η Άγκυρα επενδύει έντονα στη στρατιωτική και πληροφοριακή της προβολή. Από το Σαχέλ, όπου οι αλλεπάλληλες ανατροπές και πραξικοπήματα άφησαν κενά ισχύος, μέχρι τη Σομαλία, όπου η Τουρκία εφαρμόζει μοντέλο state-building αντί εξωτερικής κηδεμονίας, η ΜΙΤ και οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις αναλαμβάνουν ρόλους εκπαίδευσης, αντιτρομοκρατίας και επιχειρησιακής στήριξης.
Το 2024 η Τουρκία πούλησε στο Μάλι έξι UAV , αξίας περίπου 210 εκατ. δολαρίων, ενισχύοντας τις σχέσεις σε στρατιωτικό επίπεδο, ενώ στο Νίγηρα ξεκινά χρυσή παραγωγή εντός του α’ τριμήνου 2026. Η Άγκυρα, όπως τονίζεται, στο ΜΕΕ ακολουθεί ρεαλιστική πολιτική «χωρίς επιλογή πλευρών», επιχειρώντας μεσολάβηση αντί πόλωσης, αλλά και έμμεση αντιπαράθεση με ανταγωνιστικές υπηρεσίες, από Μόσχα έως Τελ Αβίβ, για επιρροή στο Κέρας της Αφρικής.
«Το μήνυμα απευθύνεται κυρίως σε αντίπαλες υπηρεσίες και δυνάμεις εκτός περιοχής: η Τουρκία δεν είναι πλέον παρατηρητής, αλλά ενεργός παίκτης που μπορεί να διαταράξει ανταγωνιστικές στρατηγικές», καταλήγει η ανάλυση που μετέφερε το Middle East Eye.