Αρωγή για καταπολέμηση της παραβατικότητας (Γ΄ μέρος)

Παρόλο που η προσοχή και το ενδιαφέρον μας επικεντρώνεται αυτή την περίοδο στο Κυπριακό και το ελπιδοφόρο μήνυμα της εκλογής Έρχιουρμαν η οποία τρύπωσε ξανά την ελπίδα στην καρδιά μας για λύση του Κυπριακού με μια ομοσπονδιακή Κύπρο, οι δηλώσεις της εκπαιδευτικής συντεχνίας ΜΕ για μεγάλο πρόβλημα παραβατικότητας στα σχολεία μας το οποίο σίγουρα σχετίζεται με ναρκωτικά, μπούλινγκ, βία, βανδαλισμούς και τόσα άλλα που μαστίζουν τη σχολική κοινωνία μάς ώθησε να επανέλθουμε σε αυτό το πρόβλημα αφού σχετίζεται με τη νέα γενιά, την ελπίδα μας για το μέλλον της πατρίδας επειδή φαίνεται ότι είμαστε πολύ κοντά να περάσουμε την κόκκινη γραμμή. Επανερχόμαστε με μια μικρή μελέτη η οποία πιστεύω θα βοηθήσει τα μάλα να προλάβουμε πολλά από τα ως άνω παραστρατήματα των μαθητών και να είμαστε αρωγοί στην πορεία τους για το φως. Και ας μην ξεχνάμε ότι ο έφηβος μαθητής περνάει μια κρίσιμη περίοδο της ζωής του με πολλές δυσκολίες και κινδύνους να καραδοκούν. Το θέμα που αφορά προβλήματα των εφήβων μας πάντα παραμένει ενδιαφέρον λόγω της προκλητικά ελκυστικής φύσης του και σπουδαιότητάς του που συνοψίζεται επιγραμματικά στα λόγια του μεγάλου Πλάτωνα: «Όσον η νέα γενιά είναι και συνεχίζει να είναι καλώς διαπαιδαγωγημένη, το πολιτειακό καράβι μας θα είναι καλοτάξιδο. Διαφορετικά θα ήταν καλύτερα να μην μιλήσουμε για τις συνέπειες».
Στο τρίτο και τελευταίο μέρος της μελέτης μας θα ασχοληθούμε με τον ρόλο και τη βοήθεια που μπορούν γονείς και καθηγητές να προσφέρουν στον έφηβο. Η σχέση μεταξύ των δύο φύλων κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου είναι κάτι που οι γονείς βρίσκουν ανησυχητικό. Στα πρώτα στάδια της εφηβείας οι έφηβοι ελκύονται από άτομα του ιδίου φύλου και τις ιδίας ηλικίας με τα οποία μοιράζονται τα ίδια ενδιαφέροντα και αυτό θεωρείται απόλυτα φυσιολογικό. Σε κατοπινό στάδιο οι έφηβοι βρίσκουν ελκυστικά άτομα του αντίθετου φύλου λόγω σεξουαλικής περιέργειας ή από ενδιαφέρον να συνάψουν σχέση η οποία συνήθως είναι ιδεαλιστική και ρομαντική. Οι γονείς και καθηγητές θα πρέπει να χαίρονται τέτοιες σχέσεις επειδή είναι προσωρινές και αβλαβείς.
Είναι σε πολύ πιο κατοπινό στάδιο αυτής της περιόδου που ο έφηβος είναι περισσότερο προετοιμασμένος και συναισθηματικά ώριμος να εμπλακεί σε σοβαρή σχέση που να βασίζεται στη σωματική ελκυστικότητα, κατανόηση και αγάπη.
Η σεξουαλική παιδεία είναι μεγάλης σπουδαιότητας υπόθεση κατά τη διάρκεια της εφηβείας. Όμως η έμφαση πρέπει να δίνεται πρωτίστως στη διαπαιδαγώγηση των αισθημάτων παρά στη διδασκαλία γεγονότων.
Ο ρόλος του καθηγητή στη διαπαιδαγώγηση του εφήβου έχει προ πολλού αναγνωρισθεί σαν ζωτικός επειδή ο καθηγητής υπηρετεί σαν μοντέλο θετικής επίδρασης που θα ακολουθεί τους νέους και στα χρόνια που έρχονται.
Ο καθηγητής, συνεπώς, πρέπει να είναι καλός γνώστης των προβλημάτων και δυσκολιών που αντιμετωπίζει ο έφηβος και να είναι ικανός να δρα μέσα από ένα καλά οργανωμένο πρόγραμμα που θα στηρίζει τον έφηβο μαθητή.
Το αυταρχικό σύστημα το οποίο δίνει έμφαση στην τυπικότητα, την καθοδηγούμενη επικοινωνία και τον δικτατορικό έλεγχο σίγουρα θα αποτύχει επειδή ο έφηβος δεν το ανέχεται ποσώς δείχνοντας όχι μόνο απροθυμία για συμμετοχή αλλά και αντιδραστικές διαθέσεις που εκδηλώνονται καταστροφικά θορυβωδώς στην τάξη. Αναμφισβήτητα ο έφηβος μαθητής λατρεύει τη δημοκρατική ατμόσφαιρα στην τάξη όπου η έμφαση είναι στη ενεργό συμμετοχή του μαθητή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, στη συνεργασία και στην ανοικτή ανθρώπινη επικοινωνία που βοηθούν τον μαθητή να ανεβεί σε υψηλά επίπεδα κοινωνικής ωριμότητας και να λειτουργεί αποτελεσματικά στην τάξη έχοντας στόχους και οράματα.
Κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσιμης περιόδου ο έφηβος χρειάζεται τις πολύτιμες υπηρεσίες ενός ικανού καθηγητή ο οποίος πρέπει να είναι ευφυής, υπομονετικός, ευγενικός, φιλικός, δίκαιος και στοργικός πάντα πρόθυμος να μοιραστεί με τους μαθητές του τα προβλήματά τους καθώς και τα ενδιαφέροντά τους.
Ευτυχώς οι περισσότεροι γονείς δείχνουν πραγματικό ενδιαφέρον για την παιδεία των παιδιών τους και αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια πιο στενή σχέση και συνεργασία μεταξύ σχολείου και οικογένειας. Αυτή η αμφίδρομη επικοινωνιακή σχέση αναμφισβήτητα ενισχύει τον έφηβο μαθητή να βρει τον δρόμο του που οδηγεί στην σωματική, συναισθηματική, κοινωνική και διανοητική ανάπτυξή του και στην αποφυγή παγίδων που καραδοκούν να εγκλωβίσουν τον έφηβο.
* ΒΑ, ΜΑ, PhD πρώην επιθεωρητή Μέσης Εκπαίδευσης και πρώτου λειτουργού Εκπαίδευσης, Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού