Γενικός Λογιστής: Προωθείται μηχανισμός διαχείρισης έργων

Έχει ολοκληρωθεί μελέτη για σύσταση μηχανισμού διαχείρισης έργων, η οποία θα υποβληθεί για διαβούλευση στα αρμόδια Υπουργεία Οικονομικών και Μεταφορών και το Υφυπουργείο Έρευνας και Καινοτομίας, δήλωσε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ελέγχου την Πέμπτη ο Γενικός Λογιστής Ανδρέας Αντωνιάδης.
Η συζήτηση αφορούσε τις ενέργειες για βελτίωση των διαδικασιών προσφοροδότησης και υλοποίησης των δημοσίων συμβάσεων, με θέμα στην ημερήσια διάταξη τον έλεγχο της Ελεγκτικής Υπηρεσίας το 2023 επί των διαδικασιών σύναψης σύμβασης για την προμήθεια και εγκατάσταση μη στρατιωτικών συστημάτων προστασίας κρίσιμων υποδομών από την απειλή μη επανδρωμένων αεροχημάτων.
Στη σύντομη εισαγωγή του, ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, είπε ότι έγινε προσπάθεια για την προμήθεια αυτών των συστημάτων από την Αστυνομία χωρίς επιτυχία τα τελευταία 10 χρόνια, προσθέτοντας ότι στην τελευταία προσπάθεια υλοποίησης το σύστημα που δοκιμάστηκε δεν λειτούργησε.
Έκανε επίσης λόγο για κακό προγραμματισμό και κακή παρακολούθηση του έργου, κάτι που είχε ως συνέπεια απώλειες με όρους διοικητικού κόστους και εργατοωρών, αλλά και ανάγκη αλλά και ανάγκη που παραμένει ανικανοποίητη, σημειώνοντας ωστόσο με βάση δηλώσεις των αρμόδιων υπηρεσιών έχουν ληφθεί άλλα μέτρα.
Από την πλευρά του, ο Ανώτερος Πρώτος Ελεγκτής Τεχνικού Ελέγχου, Ευάγγελος Θεοδωρίδης, είπε ότι ο τελευταίος σχετικός διαγωνισμός έγινε το 2021 και ήταν παρόμοιος με αυτόν του 2018 σε μερικές από τις κρίσιμες υποδομές.
Συμπλήρωσε ότι ο έλεγχος της ΕΥ ξεκίνησε από το στάδιο των εγγράφων, με κάποιες εισηγήσεις για χρονοδιαγράμματα και την έλλειψη συμβολαίου συντήρησης, κάποιες εκ των οποίων, όπως είπε, υιοθετήθηκαν, κάποιες εν μέρει και κάποιες όχι, όπως για παράδειγμα η προϋπόθεση εμπειρίας του προσφοροδότη στην εγκατάσταση συστημάτων σε χώρες της ΕΕ ή το ΗΒ.
Για τη συντήρηση, είπε ότι η ΕΥ σημείωσε την ανάγκη διασφάλισης σχετικού συμβολαίου στο στάδιο του διαγωνισμού και προσθήκη ασφαλιστικών δικλείδων, κάτι που, όπως είπε, δεν έγινε αποδεκτό, με την Αστυνομία να αντιπροτείνει να ζητηθούν δεσμευτικές τιμές ανταλλακτικών.
Είπε επίσης ότι υπήρξε προσφυγή από ανεπιτυχόντα προσφοροδότη κατά της ακαταλληλότητας του επιλεγέντος αναδόχου για τεχνικούς λόγους που απορρίφθηκε, προσθέτοντας ότι εν τέλει το σύστημα απέτυχε να υλοποιήσει τα ζητούμενα και η σχετική σύμβαση τερματίστηκε τον Απρίλιο του 2025, δίχως όμως οικονομική απώλεια λόγω κατακράτησης εγγυητικής.
Με τη σειρά του, ο Γενικός Λογιστής, Ανδρέας Αντωνιάδης, είπε αρχικά ότι αναρτήθηκε το όνομα του αποτυχόντα αναδόχου στο μητρώο αποκλεισμού δημοσίων συμβάσεων ώστε να μην είναι δυνατή η συμμετοχή του σε μελλοντικές διαδικασίες προσφοροδότησης.
Σε μια πιο γενική παρατήρηση για τη διαδικασία των δημοσίων συμβάσεων, είπε ότι 45 επαγγελματίες λειτουργοί αγορών απέκτησαν πιστοποίηση μετά από διετή εκπαίδευση, οι οποίοι συνίστανται να χρησιμοποιούνται για διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων, προσθέτοντας ότι η Αστυνομία θα είναι στον δεύτερο κύκλο εκπαίδευσης από το 2026.
Είπε ακόμη ότι ολοκληρώθηκε μελέτη για σύσταση μηχανισμού διαχείρισης έργων η οποία θα υποβληθεί για διαβούλευση στα αρμόδια Υπουργεία Οικονομικών και Μεταφορών και το Υφυπουργείο Έρευνας και Καινοτομίας.
Σημείωσε επίσης ότι το Γενικό Λογιστήριο δεν διαθέτει τεχνογνωσία για ζητήματα τεχνικής φύσεως στις δημόσιες συμβάσεις, συμπληρώνοντας πως οι συντάκτες των εγγράφων θα πρέπει να είναι καταρτισμένοι και όπου χρειάζεται εξειδίκευση να αγοράζονται υπηρεσίες.
Ο νέος Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, Γιώργος Παντελή, ανέφερε ότι το Υπουργείο συμφωνεί επί της ουσίας με τις διαπιστώσεις της έκθεσης.
Έκανε επίσης λόγο για αδυναμία στα έγγραφα του διαγωνισμού παρά τον ποιοτικό έλεγχο που προηγήθηκε, καθώς και στη συνέχεια στην πορεία υλοποίηση της σύμβασης.
Συμπλήρωσε ότι υπήρξε απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για διαδικασία απόκτησης συστήματος από αρμόδια επιτροπή με εκπροσώπους κυρίως του Υπουργείου Μεταφορών και πως βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία απόκτησης του συστήματος.
Σε σύντομη συμπληρωματική παρέμβαση, εκπρόσωπος της Αστυνομίας διαβεβαίωσε την επιτροπή ότι έχουν ληφθεί όλα τα μέτρα για την ασφαλή φύλαξη των κρίσιμων υποδομών.
Ακολούθησαν δύο ερωτήσεις εκ μέρους του Δημοκρατικού Συναγερμού και τις Ρίτα Σούπερμαν και Σάβια Ορφανίδου για το κατά πόσο υπάρχει συνεργασία μεταξύ των διάφορων υπηρεσιών και του Γενικού Λογιστηρίου για την ολοκλήρωση των συμβάσεων, αλλά και αν αναμένονται αλλαγές στα ποιοτικά κριτήρια για την προστασία αρμοδίων αρχών ένταντι προσφοροδότη που δεν μπορεί να ολοκληρώσει ένα έργο.
Απαντώντας, ο κ. Αντωνιάδης είπε ότι υπάρχει ολοκληρωμένο πακέτο δράσεων σε ορίζοντα τριετίας, προσθέτοντας ότι έχουν ολοκληρωθεί τα νομοθετικά και έχουν δρομολογηθεί και τα διαδικαστικά, όπως τα πρότυπα έγγραφα και τα συστήματα πληροφορικής.
Ο Διευθυντής Λογιστικών Υπηρεσιών, Φίλιππος Κατράνης, σημείωσε από την πλευρά του ότι η ρίζα του προβλήματος είναι η προετοιμασία και πως είναι σημαντικό η προετοιμασία και η κατανόηση της αγοράς να παίρνει τον απαραίτητο χρόνο και να γίνεται σωστά, προσθέτοντας ότι «αντί να επικεντρωνόμαστε στην προκήρυξη του διαγωνισμού, πρέπει να επικεντρωνόμαστε στο πώς θα καλυφθεί η ανάγκη».
Στις δηλώσεις του μετά το τέλος της συνεδρίας, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας επανέλαβε ότι η Αστυνομία δοκίμασε δύο φορές να αγοράσει κάποιο σύστημα, οι οποίες τελικά δεν καρποφόρησαν, κάτι που όπως είπε, αναδεικνύει μεγάλη αδυναμία του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν οι προσφορές γενικά στον δημόσιο τομέα.
Συμπλήρωσε ότι το Γενικό Λογιστήριο, έχοντας κατά νου αυτή την αδυναμία, ετοιμάζει, και είναι σε προχωρημένο στάδιο, μια διαδικασία στην οποία οι διάφορες υπηρεσίες και υπουργεία που προβαίνουν σε τέτοιους διαγωνισμούς θα τελούν κάτω από την εποπτεία και την καθοδήγηση ενός κεντρικού συστήματος αγορών και προμηθειών από το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας για να μην υπάρχουν παρόμοιες αποτυχίες.
«Η νομοθεσία που έχουμε είναι αρκετά πολύπλοκη και πολυσύνθετη. Άρα θέλει έναν κεντρικό καθοδηγητή και ιδιαίτερα σε εξειδικευμένα συστήματα. Και είναι αδύνατον το κράτος να έχει τέτοιους εμπειρογνώμονες επί μονίμου βάσεως αλλά μπορεί σε εξειδικευμένα θέματα να αγοράζονται οι υπηρεσίες για να βοηθείται η αρμόδια αρχή που προκριθούν διαγωνισμό να έχει πλήρη εικόνα και να βάλει εκείνες τις ασφαλιστικές δικλείδες ώστε να μπορεί να διεκπεραιωθεί η αγορά κάτω από την διασφάλιση των προβλέψεων και των προϋποθέσεων του νόμου για να μην πάθουμε τέτοιες ζημίες», σημείωσε.
Σε ερώτηση αν θα πρέπει να υπάρχει υποχρέωση δήλωσης πόθεν έσχες για όσους συμμετέχουν σε διαδικασίες προσφοροδότησης, ο κ. Κουλίας είπε ότι θα πρέπει να υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες και ότι από την πληροφόρηση που έχει λαμβάνονται υπόψη και αυτά τα ζητήματα.