Η Ευρώπη δεν είναι αποικία

Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου
Η απόφαση της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να παγώσει τη λεγόμενη «εμπορική συμφωνία» ΕΕ–ΗΠΑ είναι το ελάχιστο που θα μπορούσε να γίνει απέναντι στον ωμό και απροκάλυπτο εκβιασμό της κυβέρνησης Τραμπ. Μιας κυβέρνησης που δεν διαπραγματεύεται, αλλά απειλεί. Που δεν πείθει, αλλά επιβάλλει. Και που αντιμετωπίζει την Ευρώπη όχι ως εταίρο, αλλά ως υποτελή ζώνη οικονομικής εκμετάλλευσης.
Η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία ήταν εξαρχής σκανδαλώδης. Προέβλεπε μηδενικούς δασμούς για τις αμερικανικές εισαγωγές στην Ευρώπη, ενώ ταυτόχρονα αποδεχόταν ανώτατο όριο 15% στους περισσότερους ευρωπαϊκούς εξαγωγικούς δασμούς προς τις ΗΠΑ. Με άλλα λόγια, μια μονομερής παράδοση της ευρωπαϊκής παραγωγής και των ευρωπαϊκών θέσεων εργασίας στο όνομα μιας ψευδεπίγραφης «σταθερότητας».
Όταν αυτό δεν έφτανε, η Ουάσιγκτον ανέβασε τον πήχη του εκβιασμού. Απείλησε με νέους δασμούς 10% έως 25% σε «κάθε είδους προϊόντα» της ΕΕ, αν δεν γίνουν δεκτές οι απαιτήσεις της. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να συνδέσει το εμπόριο με γεωπολιτικές πιέσεις, όπως η υπόθεση της Γροιλανδίας. Πρόκειται για συμπεριφορά οικονομικού νταή, όχι για διεθνή διπλωματία.
Μπροστά σε αυτή την επίθεση, το απλό «πάγωμα» των διαπραγματεύσεων δεν είναι λύση. Είναι υπεκφυγή. Είναι αναβολή της σύγκρουσης που ούτως ή άλλως έχει ήδη ξεκινήσει. Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να περάσει στην αντεπίθεση. Να απορρίψει οριστικά τη συμφωνία. Να ενεργοποιήσει τον Μηχανισμό Αντι-Εξαναγκασμού. Και να στοχεύσει ευθέως τους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς που στηρίζουν και χειροκροτούν την επιθετική πολιτική Τραμπ απέναντι στην Ευρώπη.
Οι ίδιες πολυεθνικές που φοροαποφεύγουν, που στραγγαλίζουν τον ανταγωνισμό, που ελέγχουν την ψηφιακή σφαίρα και που μετατρέπουν τα προσωπικά δεδομένα σε εμπόρευμα, δεν μπορεί να μένουν στο απυρόβλητο ενώ οι ευρωπαϊκές κοινωνίες πληρώνουν τον λογαριασμό του εμπορικού πολέμου.
Η Ευρώπη δεν έχει κανένα λόγο να παίζει το ρόλο του φοβισμένου μαθητή απέναντι σε έναν Πρόεδρο που χρησιμοποιεί τους δασμούς ως όπλο εκβιασμού και την οικονομία ως εργαλείο πολιτικής κυριαρχίας. Ο εκβιασμός δεν είναι «σκληρή διαπραγμάτευση». Είναι επίθεση στην κυριαρχία, στη δημοκρατία και στην κοινωνική συνοχή.
Η εποχή του κατευνασμού τελείωσε. Αν η Ευρώπη συνεχίσει να σκύβει το κεφάλι, θα το βρει μόνιμα πατημένο. Ή θα υπερασπιστεί τα συμφέροντα των κοινωνιών της απέναντι στον οικονομικό ιμπεριαλισμό και την ολιγαρχία ή θα αποδεχθεί το ρόλο του υποτελούς εταίρου.
Μέση λύση δεν υπάρχει.