Κέλλυ Διαπούλη: Μια ολόκληρη πόλη πίστεψε ξανά στον εαυτό της

Συναντήσεις
Ο Αντώνης Γεωργίου συναντά την Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Λάρνακα 2030 Κέλλυ Διαπούλη
Ο πιο θεμελιώδης Κοινός μας Τόπος είναι η ανθρωπιά
Τι καθόρισε τη διαδρομή της Λάρνακας προς τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας και ποια θεωρείτε τη βασική παρακαταθήκη αυτής της πορείας για την πόλη;
Ένα στοιχείο που καθόρισε όλο το εγχείρημα ήταν η σύμπνοια. Η διεκδίκηση της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2030 έγινε Κοινός Τόπος για όλη την πόλη και την επαρχία, μια κοινή υπόθεση για πολλές διαφορετικές ομάδες του πληθυσμού: την τοπική αυτοδιοίκηση, τον επιχειρηματικό κόσμο, την κοινωνία των πολιτών και φυσικά τους καλλιτέχνες και τους ανθρώπους του πολιτισμού. Η διαδικασία αυτή δημιούργησε χώρο για να εκφραστεί μία κοινή ανάγκη της πόλης: η ανάγκη για αναγνώριση και ανάπτυξη. Να πάψει η Λάρνακα να αντιμετωπίζεται ως «φτωχός συγγενής» και να δείξει ότι μπορεί να είναι πρωταγωνίστρια των εξελίξεων. Αυτή η συλλογική αυτοπεποίθηση, το γεγονός ότι μια ολόκληρη πόλη πίστεψε ξανά στον εαυτό της, είναι κατά τη γνώμη νου η σημαντικότερη παρακαταθήκη αυτής της διαδρομής.
Τι καινούργιο σας έμαθε (ως άτομο, ως Οργανισμός) αυτή η διαδικασία για τη Λάρνακα, την κοινωνία και τον πολιτισμό της και τι επιβεβαιώθηκε για την ταυτότητα της πόλης μέσα από τη συλλογική δουλειά;
Πολλά πράγματα αλλά αν πρέπει να ξεχωρίσω ένα θα ήταν η σημασία που έχουν αξίες όπως η ανθρωπιά για την ανάπτυξη μιας πόλης. Η Λάρνακα δεν είναι μια πόλη πλούσια, ούτε οικονομικό ή διοικητικό κέντρο, ούτε προβεβλημένος τουριστικός προορισμός. Είναι όμως μια πόλη που διατηρεί ζωντανές μορφές ήπιας ισχύος, όπως η ανθρωπιά και η φροντίδα για τους κατοίκους της. Αυτό αποτυπώνεται, για παράδειγμα, στις παρεμβάσεις σε δημόσιους χώρους και στις αναπλάσεις που στοχεύουν κυρίως στις πιο υποβαθμισμένες περιοχές. Πιστεύω ότι αυτές οι ήπιες ποιότητες θα γίνονται όλο και πιο κρίσιμες στο μέλλον. Οι πόλεις που θα ξεχωρίσουν δεν θα είναι απαραίτητα οι μεγαλύτερες ή οι πιο ισχυρές οικονομικά, αλλά εκείνες που προσφέρουν ανθρώπινες συνθήκες και ποιότητα ζωής. Οι πόλεις φροντίδας.
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επιβεβαιώσαμε ότι η Λάρνακα διαθέτει πολλές τέτοιες ποιότητες και επιλέξαμε συνειδητά να επενδύσουμε σε αυτές με τρόπο συστηματικό και στρατηγικό.
Η διεκδίκηση έγινε Κοινός Τόπος για όλη την πόλη και την επαρχία, μια κοινή υπόθεση για πολλές διαφορετικές ομάδες του πληθυσμού
Ποιες είναι σήμερα οι βασικές ανάγκες και ποια τα πλεονεκτήματα του πολιτιστικού τοπίου της Λάρνακας;
Η Λάρνακα διαθέτει πολύ ταλέντο: πολλούς καλλιτέχνες και δημιουργούς, καθώς και πλούσιες παραδόσεις, ιδιαίτερα στον τομέα της χειροτεχνίας. Ένα ακόμη βασικό πλεονέκτημα είναι η ιστορική και σύγχρονη φυσιογνωμία της πόλης ως σταυροδρόμι πολιτισμών — το σημείο όπου η Ευρώπη συναντά τη Μέση Ανατολή και τον αραβικό κόσμο.Την ίδια στιγμή, αυτοί οι πόροι δεν αξιοποιούνται όσο θα μπορούσαν. Λείπουν οι χώροι δημιουργίας, οι μηχανισμοί στήριξης και, συνολικότερα, ένα συνεκτικό μοντέλο πολιτιστικής διαχείρισης που να ενδυναμώνει την τοπική σκηνή, να τη διασυνδέει με το εξωτερικό και με άλλους τομείς, όπως η οικονομία και η εκπαίδευση. Ένας βασικός στόχος της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας είναι ακριβώς αυτός: να αφήσει μετά το 2030 ένα πιο ανθεκτικό και ενδυναμωμένο πολιτιστικό οικοσύστημα.
Ποια είναι, σε συντομία, τα βασικά σημεία της καλλιτεχνικής πρόταση της Λάρνακας για το 2030;
Ο κεντρικός τίτλος της πρότασης είναι ο Κοινός Τόπος και αφορά μια θεμελιώδη πρόκληση της εποχής μας: τη μετάβαση από την κουλτούρα του ατομικισμού στην κουλτούρα του συλλογικού και του «μαζί», από μια λογική που βασίζεται στην ισχύ και την «επιτυχία» σε μια κουλτούρα που στηρίζεται στην ευαλωτότητα, τη φροντίδα και τη συνεργασία. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων συγκρούσεων, εθνικισμού και κλιματικής κρίσης, αυτή η πρόκληση είναι κοινή για ολόκληρη την Ευρώπη.
Αφετηρία της πρότασής μας είναι η παραδοχή ότι ο πιο θεμελιώδης Κοινός μας Τόπος είναι η ανθρωπιά. Στη συνέχεια, το πρόγραμμα αρθρώνεται μέσα από τρία θέματα που αντιστοιχούν στα τρία βασικά χαρακτηριστικά της κοινότητα – τους ανθρώπους (Εμείς), το περιβάλλον, φυσικό και δομημένο (Λάρνακα) και την πολιτειότητα (Ευρώπη). Κάθε ένα από αυτά τα θέματα αντιστοιχεί σε μία κεντρική αξία: τη φροντίδα (Εμείς), τη βιωσιμότητα (Λάρνακα) και τη δημοκρατία (Ευρώπη).
Πάνω σε αυτά τα τρία Θέματα αναπτύσσονται όλα τα έργα του προγράμματος. Στο «Εμείς» εστιάζουμε σε έργα που ενδυναμώνουν, μεταξύ άλλων, τις γυναίκες, τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα, τους πρόσφυγες, τους νέους, τα παιδιά και τις οικογένειες. Στο «Λάρνακα» τα έργα επικεντρώνονται στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον της πόλης, ενώ στο «Ευρώπη» σε ζητήματα ταυτότητας, ιστορίας και πολιτικής. Παράλληλα, υλοποιείται ένας ισχυρός άξονας ανάπτυξης ικανοτήτων της τοπικής σκηνής μέσα από εκπαιδευτικές δράσεις, residencies και διεθνείς συνεργασίες.
Να αφήσει η Πολιτιστική Πρωτεύουσα ένα πιο ανθεκτικό και ενδυναμωμένο πολιτιστικό οικοσύστημα
Ποια είναι τα συναισθήματά σας μετά την επιλογή της Λάρνακας και ποιο θεωρείτε το πιο δυνατό στοιχείο της πρότασης που έκανε τη διαφορά;
Το κυρίαρχο συναίσθημα είναι η δικαίωση. Δικαίωση για τρία χρόνια σκληρής, συστηματικής και – κυρίως – συλλογικής δουλειάς. Και αυτό είναι και το πιο δυνατό στοιχείο της πρότασης: δεν πρόκειται για μία μεμονωμένη ιδέα ή ένα έργο, αλλά για τη συνέπεια ανάμεσα στα λόγια και τις πράξεις και για το γεγονός ότι το εγχείρημα συνδημιουργήθηκε με τη συμμετοχή χιλιάδων ανθρώπων της πόλης.
Τι θα «συμβουλεύατε» την ομάδα (και τον Δήμο) της Λεμεσού, η οποία, παρότι δεν επιλέχθηκε φάνηκε να ανάπτυξε επίσης μια ώριμη πρόταση
Η επιτυχία της Λάρνακας δεν σημαίνει αποτυχία της Λεμεσού. Η Λεμεσός κατέθεσε μια εξαιρετική και ώριμη πρόταση, που αποτελεί σημαντική παρακαταθήκη για την πόλη και πρέπει να συνεχιστεί. Πρόθεσή μας είναι να συνεργαστούμε με τη Λεμεσό 2030, γιατί η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης οφείλει να αποτελέσει Κοινό Τόπο για την πολιτιστική ανάπτυξη ολόκληρης της χώρας.
Η διεκδίκηση της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας έγινε Κοινός Τόπος για όλη την πόλη και την επαρχία, μια κοινή υπόθεση για πολλές διαφορετικές ομάδες του πληθυσμού
Και τώρα τι; Πως προχωρά η Λαρνακα 2030;
Προχωρά με γοργούς ρυθμούς προς την υλοποίηση του έργου. Ο πρώτος χρόνος είναι κυρίως οργανωτικός: από μια μικρή ομάδα τεσσάρων ατόμων καλούμαστε να εξελιχθούμε σε έναν οργανισμό ικανό να υλοποιήσει ένα έργο συνολικού προϋπολογισμού 27 εκατομμυρίων ευρώ. Αυτό απαιτεί νέους διοικητικούς μηχανισμούς, στελέχωση και εξασφάλιση πόρων, ώστε να μπορέσουμε στη συνέχεια να ξεκινήσουμε την υλοποίηση του καλλιτεχνικού έργου. Ήδη έχουν προκηρυχθεί οι θέσεις του Γενικού Διευθυντή και του Υπεύθυνου Επικοινωνίας και Μάρκετινγκ, ενώ παράλληλα εργαζόμαστε για τη θεσμική και οικονομική θωράκιση του Οργανισμού.
Ποιες δράσεις θεωρείτε κρίσιμο να υλοποιηθούν ώστε το αποτύπωμα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας να έχει διάρκεια πέρα από το 2030;
Το διαρκές αποτύπωμα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας δεν εξαρτάται τόσο από μεμονωμένα έργα, όσο από τη συνολική στρατηγική και τη φιλοσοφία του προγράμματος. Το πρόγραμμα που παρουσιάσαμε δεν είναι μια απλή λίστα εκδηλώσεων, αλλά μια διαδικασία ανάπτυξης έργων μέσα από συνεργασίες, ανταλλαγές με το εξωτερικό και ουσιαστική συνδημιουργία με διαφορετικές ομάδες της τοπικής κοινωνίας. Αν αυτή η λογική υλοποιηθεί με συνέπεια, τότε το αποτύπωμα θα είναι βαθύ και διαρκές. Αν, αντίθετα, αντικατασταθεί από μια πιο αποσπασματική προσέγγιση, τότε χάνεται η ουσία του εγχειρήματος.