Μέλλον

Το διεθνές δίκαιο θα πωλείται σε mall, κομμένο και ραμμένο στις επιθυμίες του πελάτη, αρκεί να σκάει μπροστά 1 δις
Έγραφε το 1992 ο τρισμέγιστος Leonard Cohen “I’ve seen the future, brother. It is murder”. Νομίζω φτάσαμε. Ή έστω, δεν είναι μακριά, το μέλλον πρέπει να είναι κάπου εδώ γύρω.
Στα δελτία ειδήσεων της παιδικής μου ηλικίας ο απόηχος του Ψυχρού Πολέμου και η χυμένη κέτσαπ στη φαλάκρα του Γκορμπατσόφ έδωσαν τη θέση τους στην άμεση τηλεοπτική μετάδοση εκτόξευσης πυραύλων και στην πορτοκαλί χαίτη μιας ύπαρξης που δεν κατατάσσεται σε καμία γνωστή κατηγορία. Το αύριο ήταν γραμμένο σε floppy disk και γι’ αυτό δεν χωρούσε πουθενά, τα τραγούδια μας ερασιτεχνικές μαγνητοφωνήσεις των νυχτερινών εκπομπών του Άστρα και η γνώση ήταν ακλόνητα παραταγμένη σε δερματόδετες μπλε, καφέ και μωβ εγκυκλοπαίδειες στα πάνω ράφια. Τα καλοκαίρια έβλεπα τον αρχαίο κόσμο να αναπνέει ακόμα, φιγούρες πάνω σε μουλάρια, κοφίνια σε κυρτωμένες πλάτες, σκληρά δέρματα σπέρναν τη γη και μοίραζαν αγάπη. Τα λόγια ήταν μετρημένα, όχι από τσιγκουνιά, μα από ανάγκη αναλογίας. Γι’ αυτό οι οδηγίες δεν είχανε ποτέ μονάδες μέτρησης, αλλά μόνο τόσο-όσο, με το μάτι, ένα τσακ, με ρέγουλα, να πιει το νερό του. Μέσα σε όλα αυτά, ο επαγγελματικός προσανατολισμός της εφηβείας μου άλλαζε σαν ανεμούριο περνώντας από την αρχαιολογία, τη βιοτεχνολογία (έτσι το ΄πα, δεν είχα ιδέα) και σε μια στιγμή συγκλονιστικά βλακώδους αφέλειας για την οποία ντρέπομαι ακόμα, δήλωσα ετοιμότητα να συνδράμω τους Σέρβους αδερφούς που έδιναν τη μάχη τους στα Βαλκάνια. Ήταν μια στιγμή που δικαίωνε την παρατεταμένη έκθεση στην κυπριακή εκπαίδευση, αφού τι στ’ αλήθεια μπορεί να πάει στραβά αν βάλεις ένα παιδί για δώδεκα χρόνια σε μια αίθουσα με φωτογραφίες απαγχονισθέντων, φονευθέντων και εκτελεσθέντων; Κάποια στιγμή, θα θελήσει κι αυτό να γίνει ήρωας.
Στα είκοσι συναντήθηκα με τη νομική, ίσως από περιέργεια, σίγουρα από γονεϊκό ξεγέλασμα, αλλά δεν πειράζει, τώρα που έγινα πατέρας κι εγώ, καταλαβαίνω. Συχωρεμένα όλα – εκτός από την πρόθεση να πάρω τα όπλα και να πίνω κρασί από το κρανίο των εχθρών μας. Τους άλλους θα βρεις κάπως το σθένος να τους συγχωρέσεις, τον εαυτό σου όμως; Στους κανόνες, λοιπόν, βρήκα μια δομή, μια εξήγηση, μια λογική, έναν τρόπο του υπάρχειν. Ενδεχομένως και την ικανοποίηση μιας εμμονής να εξηγώ το πριν, το μετά, την ίδια τη διαδικασία. Και την ανάγκη για μια αίσθηση δικαιοσύνης, που παραμένει υποκειμενική – εκτός αν αρχίσουμε να μιλάμε για θρησκείες, το επέκεινα, το μεταφυσικό, οπότε το πράγμα αλλάζει και γίνεται συλλογικό και δη άπιαστο, ενδεχομένως φρεναπάτη.
Και τώρα; Όλες οι βεβαιότητες καταρρέουν, τα εγχειρίδια κατανόησης του κόσμου μοιάζουν σαν τα βιβλία ρωμαϊκού δικαίου που είχα στο πρώτο έτος του πανεπιστημίου και τα γραφτά μου, πλην ελαχίστων, είναι αλγοριθμικά φτιαγμένα. “Give me a clear and structured email to colleagues explaining my assessment below”. Η κουκκίδα του μοντέλου αναβοσβήνει, σκέφτεται, κάποτε εκτενώς, και μετά το δέος του κενού γεμίζει. Ζήτα και θα σου δοθεί. Εσύ αρκεί να κάνεις ένα copy-paste και μια ανάγνωση για να είναι όλα στα μέτρα σου. Αν μπορώ να ζητήσω και να λάβω ό,τι θέλω, όποτε το θέλω, αν οι απαντήσεις είναι έτοιμες, σαν από θεό που επιτέλους αποκρίνεται, τότε δεν υπάρχει όριο στην επιθυμία. Γίνεται; Κι αν γίνεται, τι σημαίνει αυτό;
Μιλώντας για επιθυμίες και (α)βεβαιότητες, να αφιερώσουμε αυτή την τελευταία παράγραφο στη Γροιλανδία και στο Συμβούλιο της Ειρήνης. Με δύο bullet points στο wishlist, ξηλώθηκαν δεκαετίες (σχετικής και τοπικής) ειρήνης και θεσμοί που γεννήθηκαν μέσα από την πολεμική φρίκη. Το διεθνές δίκαιο θα πωλείται σε mall, κομμένο και ραμμένο στις επιθυμίες του πελάτη, αρκεί να σκάει μπροστά 1 δις. Ξεχάστε τις σημαίες, τα κράτη, τις ισορροπίες (έστω, του τρόμου), τις πολυμερείς διαπραγματεύσεις. Η σκοτεινή μας ήπειρος ετοιμάζεται να δεχθεί ξανά εντός της τα παιδιά της, θαρρείς σαν θυσία σε ένα χθόνιο θεριό που αφού χώνεψε καλά-καλά τις εκατόμβες του 20ου, τώρα ζητάει ξανά αίμα.
Είπαμε: ο Coen είδε το μέλλον το ’92 και μας το περιέγραψε καθαρά.
Μόνο που σε κανέναν δεν αρέσουν οι προφήτες.
Ο Νικόλας Κυριάκου είναι νομικός.