«ΜΝΗΜΗ – ΠΑΡΟΝ – ΜΕΤΑ»: Η Κύπρος συστήνεται στην Ευρώπη μέσα από την τέχνη

Της Μαρίας Γεωργίου, Εξωτερική Συνεργάτης
Η Κυπριακή Δημοκρατία σηματοδοτεί επίσημα την έναρξη της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2026 με μια Τελετή Έναρξης υψηλού συμβολισμού, καλλιτεχνικής αρτιότητας και ισχυρού πολιτιστικού αποτυπώματος. Η τελετή, με τίτλο «ΜΝΗΜΗ - ΠΑΡΟΝ - ΜΕΤΑ», θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 7 Ιανουαρίου 2026 στην Κεντρική Σκηνή του Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου. Πρόκειται για κλειστή τελετή, η οποία θα μεταδοθεί ζωντανά από το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (ΡΙΚ), δίνοντας τη δυνατότητα στο ευρύ κοινό να παρακολουθήσει ένα κορυφαίο πολιτιστικό και θεσμικό γεγονός ευρωπαϊκής εμβέλειας.
Περισσότερο από μια τελετή: Πολιτιστικό ορόσημο για την Κύπρο και την Ευρώπη
Η Τελετή Έναρξης της Κυπριακής Προεδρίας δεν συνιστά έναν απλό θεσμικό εορτασμό. Αποτελεί ορόσημο που επιβεβαιώνει τον ουσιαστικό ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, είκοσι δύο σχεδόν χρόνια μετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και επισφραγίζει τη δυναμική της παρουσία ως ενεργού, αξιόπιστου και δημιουργικού κράτους μέλους. Μέσα από τη γλώσσα της τέχνης, η Κύπρος ανοίγει την Προεδρία της με ένα αφήγημα που συνδέει τη μνήμη, το παρόν και το μέλλον, τοποθετώντας τον πολιτισμό στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού διαλόγου.
Το καλλιτεχνικό πλαίσιο: Μουσική, χορός, θέατρο, ποίηση και σύγχρονα μέσα
Αξιοποιώντας μουσική, χορό, θέατρο, ποίηση, εικαστικές παρεμβάσεις και σύγχρονα ψηφιακά μέσα, η τελετή φιλοδοξεί να αναπλάσει το πνεύμα της Κύπρου και να αποτυπώσει τη διαχρονική φυσιογνωμία του νησιού ως γέφυρας πολιτισμών. Το καλλιτεχνικό αφήγημα ξεδιπλώνεται σε τρεις πράξεις: ΜΝΗΜΗ, ΠΑΡΟΝ και ΜΕΤΑ, οι οποίες συνθέτουν ένα ενιαίο, πολυεπίπεδο σύνολο.
Τρεις πράξεις - ένα ενιαίο αφήγημα
Η πρώτη πράξη, «ΜΝΗΜΗ», αντλεί έμπνευση από το παρελθόν και τις εμπειρίες που σμίλεψαν την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου. Η δεύτερη πράξη, «ΠΑΡΟΝ», εστιάζει στη σύγχρονη Κύπρο, ένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού γίγνεσθαι και ισχυρή περιφερειακή παρουσία, που εξακολουθεί ωστόσο να βιώνει τις συνέπειες της εισβολής και της παράνομης στρατιωτικής κατοχής μέρους του εδάφους της. Η τρίτη πράξη, «ΜΕΤΑ», ανοίγει ένα παράθυρο στο μέλλον: σε μια Κύπρο επανενωμένη, ειρηνική και δημιουργική, που οραματίζεται, δημιουργεί και συνεχίζει να εμπνέει, συμβάλλοντας σε μια Ευρώπη πιο ισχυρή, ανθεκτική και κοινωνικά συνεκτική.
Εικαστικές αναφορές και ευρωπαϊκή πολυφωνία
Κάθε πράξη αντλεί έμπνευση από έργα Κύπριων εικαστικών, μεταξύ των οποίων οι Νίκος Κουρούσιης, Χαμπής Τσαγκάρης, Nurtane Karagil και Twenty Three, τα οποία λειτουργούν ως αφετηρία και συμβολικό σημείο αναφοράς. Τον τίτλο κάθε πράξης αναγγέλλουν, στη δική τους γλώσσα, πολίτες από κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν επιλέξει την Κύπρο ως μόνιμη κατοικία τους, υπογραμμίζοντας τον πολυφωνικό χαρακτήρα της ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Η κλίμακα της παραγωγής: Πάνω από 100 συντελεστές
Η Τελετή Έναρξης αποτελεί μια μεγάλης κλίμακας συλλογική δημιουργία, με τη συμμετοχή περισσότερων από 100 Κύπριων καλλιτεχνών και επαγγελματιών του πολιτισμού. Στο μουσικό μέρος συμμετέχει κλιμάκιο της Συμφωνικής Ορχήστρας Κύπρου, ενώ τον Εθνικό Ύμνο της Κυπριακής Δημοκρατίας και τον Ύμνο της Ευρώπης ερμηνεύει η σοπράνο Μαρίζα Αναστασιάδη. Συμμετέχουν επίσης η Amalgamation Choir υπό τη διεύθυνση της Βασιλικής Αναστασίου, το μουσικό σχήμα Monsieur Doumani και η μουσικός Έλλη Μιχαήλ στο πιθκιαύλι.
Σκηνικό και δραματουργικό μέρος: Ερμηνείες και συμμετοχές
Στο σκηνικό και δραματουργικό μέρος συμμετέχουν δώδεκα χορευτές και χορεύτριες, ηθοποιοί και αφηγητές. Ξεχωρίζουν η απαγγελία του ποιήματος «Ε άδρωπε» από τη Δέσποινα Μπεμπεδέλη και ο ρόλος της Αφροδίτης, τον οποίο ενσαρκώνει η Έλενα Καλλινίκου. Στην τελετή συμμετέχουν επίσης ο αθλητής Μάριος Γεωργίου και η εκπαιδευτικός και αγωνίστρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ελένη Φωκά, ενισχύοντας τη σύνδεση του πολιτισμού με την κοινωνία και τις σύγχρονες αξίες.
Οπτικοακουστικά έργα: Η Ευρώπη «μιλά» μέσα από πρόσωπα και γενιές
Ιδιαίτερη διάσταση προσδίδουν τα οπτικοακουστικά έργα και τα βίντεο, στα οποία συμμετέχουν περισσότεροι από 30 πολίτες από διαφορετικά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και μέλη της Ομάδας Εφήβων Συμβούλων της Επιτρόπου Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού, υπογραμμίζοντας τον διαγενεακό χαρακτήρα της τελετής.
Η δημιουργική ομάδα
Την καλλιτεχνική διεύθυνση και σκηνοθεσία υπογράφει ο Κώστας Σιλβέστρος, με τη συμβολή μιας πολυμελούς δημιουργικής ομάδας που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη μουσική σύνθεση και διεύθυνση του Άντη Σκορδή, τη χορογραφία και κίνηση του Παναγιώτη Τοφή, τη σκηνογραφία και ενδυματολογία της Κωνσταντίνας Ανδρέου, τον σχεδιασμό φωτισμών του Βασίλη Πετεινάρη, τη διεύθυνση φωτογραφίας του Γιώργου Τέλλου και το video art του Βαλεντίνου Δημητρίου. Την παραγωγή και τεχνική υλοποίηση στήριξε εκτεταμένη ομάδα επαγγελματιών, μπροστά και πίσω από τη σκηνή.
Διοργάνωση και θεσμικό πλαίσιο
Η Τελετή Έναρξης διοργανώνεται από τη Γραμματεία της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2026 και το Υφυπουργείο Πολιτισμού, με καθοριστική συμβολή του Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πολιτιστικού προγράμματος που τοποθετεί τον πολιτισμό στο επίκεντρο της Κυπριακής Προεδρίας ως εργαλείο συνοχής, διαλόγου και πολιτιστικής διπλωματίας.
Πρόγραμμα, διεθνής διάσταση και θεσμικές παρουσίες
Στο πλαίσιο της Τελετής Έναρξης, η Λευκωσία φιλοξενεί ένα γεγονός υψηλής διεθνούς σημασίας, με τη συμμετοχή κορυφαίων Ευρωπαίων και διεθνών αξιωματούχων. Το πρόγραμμα της ημέρας περιλαμβάνει την άφιξη επισήμων και προσκεκλημένων από τις 15:55 έως τις 18:25 στον χώρο του Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου, ενώ από τις 18:25 έως τις 18:40 θα πραγματοποιηθούν οι επίσημες εναρκτήριες προσφωνήσεις και ομιλίες. Την εκδήλωση θα προσφωνήσουν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κ. António Luís Santos da Costa, καθώς και η Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, κα Μαριλένα Ραούνα.
Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα ακολουθεί από τις 18:40 έως τις 19:50, ενώ μετά την ολοκλήρωση της τελετής θα πραγματοποιηθεί επίσημη δεξίωση για τους προσκεκλημένους στον χώρο του παλαιού ΓΣΠ. Η τελετή μεταδίδεται ζωντανά από το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου, το οποίο έχει οριστεί ως Host Broadcaster, ενώ το οπτικοακουστικό υλικό θα είναι διαθέσιμο και μέσω των ευρωπαϊκών καναλιών μετάδοσης, ενισχύοντας τη διεθνή προβολή της Κυπριακής Προεδρίας και του πολιτιστικού της αποτυπώματος.
Πρόσκληση στο κοινό
Η τελετή «ΜΝΗΜΗ - ΠΑΡΟΝ - ΜΕΤΑ» θα μεταδοθεί ζωντανά από το ΡΙΚ, προσκαλώντας όλους τους πολίτες στην Κύπρο και το εξωτερικό να παρακολουθήσουν αυτή τη συλλογική πολιτιστική στιγμή. Μέσα από τη ζωντανή μετάδοση, το κοινό καλείται να γίνει κοινωνός ενός γεγονότος που δεν εγκαινιάζει απλώς μια θεσμική περίοδο ευθύνης, αλλά ανοίγει έναν ουσιαστικό διάλογο με την Ευρώπη και τον κόσμο, με τη γλώσσα της τέχνης, της μνήμης και των ανθρώπων της Κύπρου.