Ορατό και πιθανό το σενάριο να κλείσει το 2026 χωρίς φυσικό αέριο

Το σενάριο να περάσει το 2026 χωρίς να έχει ολοκληρωθεί το έργο του τερματικού σταθμού υποδοχής φυσικού αερίου στο Βασιλικό είναι ορατό, αν όχι το πιο πιθανόν. Οι εργασίες διεκόπησαν το 2023, με το έργο να εξελίσσεται σε φιάσκο, με άμεσο αντίκτυπο στην κυπριακή οικονομία, η οποία επιβαρύνεται με ένα από τα υψηλότερα κόστη ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Ο πρώτος μήνας της νέας χρονιάς βαίνει προς το τέλος του με την ΕΤΥΦΑ να αξιολογεί τη μελέτη της γαλλικής Technip, η οποία ανέλαβε να καταγράψει την κατάσταση και το ακριβές στάδιο στο οποίο βρίσκεται η χερσαία εγκατάσταση.
Η Technip παρέδωσε την ανάλυσή της (gap analysis) στις 19 Δεκεμβρίου. Η αξιολόγησή της θα οδηγήσει στα επόμενα βήματα και θα προσφέρει ένα χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση του έργου και την εισαγωγή του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μίγμα της χώρας, χρονοδιάγραμμα που σήμερα δεν υπάρχει.
Ο «Π» αντιλαμβάνεται ότι θα απαιτηθεί διαδικασία προσφορών για την ανάθεση της ολοκλήρωσης των εργασιών, διαδικασία που απαιτεί χρόνο.
Στο μεταξύ, το πλοίο «Προμηθέας», το πλωτό κομμάτι του τερματικού στο οποίο θα αποθηκεύεται το φυσικό αέριο σε υγροποιημένη μορφή, παραμένει ελλιμενισμένο στη Μαλαισία, με το μηνιαίο κόστος συντήρησης να ανέρχεται, σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», σε περίπου 450.000 δολάρια ΗΠΑ τον μήνα. Σε ετήσια βάση το κόστος είναι 4,61 εκατ. ευρώ.
Ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανού, μιλώντας στην εκπομπή Πρωινή Επιθεώρηση του «Πολίτη 107,6 & 97,6», ανέφερε ότι τα συμπέρασματα της μελέτης της Technip αποτελούν το «κλειδί» για τις επόμενες κινήσεις. Ο κ. Δαμιανού εμφανίστηκε κατηγορηματικός για την ανάγκη ολοκλήρωσης του έργου.
«Οπωσδήποτε θα προχωρήσει το έργο, να τελειώσει, γιατί το έργο το έχουμε πληρώσει σε πολύ μεγάλο βαθμό», ανέφερε.
Σε ό,τι αφορά τις επόμενες ενέργειες, εξήγησε ότι η ΕΤΥΦΑ με βάση τα ευρήματα της Technip θα υποδείξει τα επόμενα στάδια και τον χρόνο που θα απαιτηθεί για να παραδοθεί το τερματικό.
Η ανάλυσή τους, είπε, θα λέει και με ποιον τρόπο θα προχωρήσουμε και τόνισε ότι «θα πρέπει να προχωρήσουμε τις διαδικασίες προσφορών για να τελειώσει το έργο, εκτός αν μπορεί νομικά να γίνει κάποιου είδους απευθείας ανάθεση».
Ο κ. Δαμιανού δεν προσδιόρισε με ακρίβεια πότε η ΕΤΥΦΑ θα παραδώσει τις προτάσεις της, αναφέροντας ένα χρονικό πλαίσιο από μερικές ημέρες ώς λίγες εβδομάδες.
Σε τεχνικό επίπεδο η μελέτη της Technip είναι κρίσιμη καθώς προσδιορίζει μέχρι ποιο σημείο έχει φτάσει το έργο και θα επιτρέψει να διαμορφωθούν με ακρίβεια οι όροι μιας νέας διαδικασίας προσφορών. Η ακρίβεια περιορίζει και τις πιθανότητες προσφυγών.
«Για να μπορέσουμε να τελειώσουμε το έργο με απόλυτη διαφάνεια, πρέπει να γίνουν οι διαδικασίες σωστά», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δαμιανού. Οι διαδικασίες, όμως, θέλουν τον χρόνο τους.
Σε ό,τι αφορά την αναζήτηση ενδιάμεσων λύσεων επιβεβαίωσε ότι υπάρχουν στο τραπέζι αλλά και αυτές απαιτούν διαδικασία προσφορών για να υλοποιηθούν.
«Άρα περιμένουμε αυτή τη μελέτη (της ΕΤΥΦΑ) ώστε να καταφέρουμε να προχωρήσουμε το έργο και είναι μονόδρομος να προχωρήσουμε το έργο», υπογράμμισε στον «Πολίτη 107,6 & 97,6» ο υπουργός Ενέργειας.
Το πλοίο
Στο μέτωπο του πλοίου «Προμηθέας», αυτό, όπως αναφέραμε, βρίσκεται στη Μαλαισία. Η πιστοποίηση που έχει λάβει αφορά την ικανότητα πλεύσης και απομένει η πιστοποίηση για τη λήψη φορτίου αερίου.
«Ο "Προμηθέας" έχει πιστοποιητικό. Μπορεί να μετακινηθεί, αυτό το οποίο δεν μπορεί να κάνει είναι να δεχτεί αέριο γιατί πρέπει να τεσταριστεί για να δεχθεί αέριο», εξήγησε ο κ. Δαμιανού. Το υπουργείο εξετάζει πώς μπορεί να αξιοποιηθεί καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Ο ελλιμενισμός στη Μαλαισία φαντάζει ως πιο οικονομική λύση. Στην Κύπρο δεν υπάρχει κατάλληλη εγκατάσταση που να εγγυάται τον ασφαλή ελλιμενισμό του, ενώ άλλοι κατάλληλοι λιμένες είναι ακριβότεροι.
Τέλος, σε ό,τι αφορά το σενάριο να ενοικιαστεί, ώστε να προσφέρει κάποιο έσοδο, ο κ. Δαμιανού εξήγησε ότι χρειάζεται άδεια από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία χρηματοδότησε την κατασκευή του.
«Η ενοικίαση του "Προμηθέα", με έγκριση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι μια από τις επιλογές. Και για αυτό πρέπει οι τεχνικοί (σ.σ. ΕΤΥΦΑ) να μας πουν αν το πλοίο πρέπει να μείνει ή δεν θα μείνει στη Μαλαισία όπου είναι σήμερα, που είναι φτηνός χώρος φύλαξης», είπε ο υπουργός.