Ο Τραμπ επιδίωκε συμφωνία με τον Μαδούρο – Πότε και πώς αποφάσισε να τον συλλάβει

Έξι μήνες πριν δώσει την εντολή για τη θεαματική επιχείρηση σύλληψης του Νικολά Μαδούρο, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να μην εξέταζε στρατιωτική ή κατασταλτική λύση για τη Βενεζουέλα, αλλά να επιδίωκε μια πολιτική συμφωνία.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Wall Street Journal, που επικαλείται καλά πληροφορημένες πηγές, ο Τραμπ διερευνούσε τότε το ενδεχόμενο συνεννόησης με τον Μαδούρο, στο πλαίσιο μιας στρατηγικής που στόχευε σε ελεγχόμενη μετάβαση εξουσίας και εξυπηρέτηση των αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή.
Κατά τη διάρκεια σύσκεψης στο Οβάλ Γραφείο τον Ιούλιο, ο Τραμπ είπε στους συμβούλους του ότι προτιμούσε να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις με το καθεστώς Μαδούρο, ώστε να εξασφαλίσει προνομιακή πρόσβαση αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών στα κοιτάσματα της Βενεζουέλας. Ήθελε, όπως φέρεται να είπε, να «το κάνει με τον δικό του τρόπο».
Η προσέγγιση αυτή έβρισκε κάθετα αντίθετο τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος προειδοποιούσε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα ενίσχυε οικονομικά το καθεστώς και δεν θα τηρούνταν. Ο Τραμπ, ωστόσο, φαινόταν διατεθειμένος να ρισκάρει.
Από τη διαπραγμάτευση στη στρατιωτική λύση
Η στροφή ήρθε στα τέλη Δεκεμβρίου. Μετά από επανειλημμένες αποτυχημένες προσπάθειες να πειστεί ο Μαδούρο να αποχωρήσει οικειοθελώς με αντάλλαγμα αμνηστία για τα εγκλήματά του, ο Τραμπ έδωσε το πράσινο φως για στρατιωτική επιχείρηση.
Η νυχτερινή επιχείρηση, που κατέληξε με τον Μαδούρο σε φυλακή της Νέας Υόρκης, αποτέλεσε δοκιμή μιας πιο επιθετικής εξωτερικής πολιτικής, την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αφήσει να εννοηθεί ότι μπορεί να εφαρμόσει και αλλού — από την Κολομβία έως τη Γροιλανδία.
Η Βενεζουέλα ως «τέλειο σημείο σύγκλισης»
Στη δεύτερη θητεία Τραμπ, η Βενεζουέλα εξελίχθηκε σε κόμβο όλων των βασικών του προτεραιοτήτων: μαζικές απελάσεις, καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, πρόσβαση σε τεράστιους φυσικούς πόρους και η πάγια επιθυμία σκληροπυρηνικών στελεχών να ανατραπεί το καθεστώς.
«Η Βενεζουέλα είναι η τέλεια καταιγίδα. Περιλαμβάνει όλα όσα απασχολούν την κυβέρνηση Τραμπ», δήλωσε στη WSJ ο Έλιοτ Άμπραμς, αρμόδιος για τη χώρα στην πρώτη θητεία Τραμπ.
Ο ίδιος ο Τραμπ έδειχνε λιγότερο ενδιαφέρον για μια δημοκρατική μετάβαση και περισσότερο για μια συμφωνία που θα εξυπηρετούσε το δόγμα America First: απελάσεις μεταναστών, συνεργασία στο πετρέλαιο, γεωπολιτικά ανταλλάγματα.
Ο ρόλος Γκρένελ και το προσωρινό «άνοιγμα»
Τη διαχείριση ανέλαβε ο έμπιστός του Ρίτσαρντ Γκρένελ, με σαφή εντολή:
- απελευθέρωση Αμερικανών κρατουμένων
- επανεκκίνηση απελάσεων
- άνοιγμα δρόμου για αμερικανικές πετρελαϊκές
Η στρατηγική φάνηκε αρχικά να αποδίδει. Μέσα στις πρώτες ημέρες της θητείας, ο Γκρένελ συναντήθηκε με τον Μαδούρο στο Καράκας και επέστρεψε με έξι Αμερικανούς κρατούμενους.
Οι απελάσεις ξεκίνησαν ξανά, με περισσότερους από 13.600 Βενεζουελάνους να επιστρέφουν στη χώρα έως τα τέλη Δεκεμβρίου.
H προσφορά που απερρίφθη
Τον Μάιο, η Ουάσινγκτον πρότεινε στον Μαδούρο πλήρη αμνηστία, άρση κυρώσεων και ζωή εξορίας με την οικογένειά του, με αντάλλαγμα την αποχώρησή του από την εξουσία.
Συζητήθηκε ακόμη και μεταβατική κυβέρνηση με επικεφαλής τη Ντέλσι Ροντρίγκες.
Ο Μαδούρο απέρριψε όλες τις προτάσεις.
Η επικράτηση των «γερακιών»
Σταδιακά, όπως εξηγεί η Wall Street Journal, η πλάστιγγα έγειρε υπέρ των σκληρών. Ο Ρούμπιο, ο Στίβεν Μίλερ, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ έπεισαν τον Τραμπ ότι ο Μαδούρο δεν θα έφευγε ποτέ οικειοθελώς.
Το καλοκαίρι, οι ΗΠΑ διπλασίασαν την επικήρυξη για τη σύλληψή του στα 50 εκατ. δολάρια. Το φθινόπωρο ξεκίνησε η στρατιωτική προετοιμασία: παρακολούθηση, ασκήσεις, ανάπτυξη ναυτικών δυνάμεων και μυστικές επιχειρήσεις της CIA.
Η τελική πράξη
Στις 23 Δεκεμβρίου έγινε η τελευταία απόπειρα ειρηνικής αποχώρησης. Ο Μαδούρο αρνήθηκε. Λίγες ημέρες αργότερα, ένα ελικόπτερο τον μετέφερε εκτός Καράκας — αυτή τη φορά όχι προς την εξορία, αλλά προς αμερικανική φυλακή.
«Είχε μπροστά του εξαιρετικά γενναιόδωρες επιλογές και τις απέρριψε», δήλωσε ο Ρούμπιο. «Το αποτέλεσμα είναι αυτό που είδαμε».
Η υπόθεση της Βενεζουέλας αποτυπώνει με ακρίβεια το πώς ο Τραμπ συνδυάζει διπλωματία, συναλλαγή και ωμή ισχύ. Και δείχνει ότι, όταν η συμφωνία αποτυγχάνει, η επιλογή της δύναμης παραμένει πάντα στο τραπέζι.