Πού βρίσκονται οι μονώσεις καλωδίων, μετά από θανάτους πτηνών και πυρκαγιές

Μέχρι στιγμής από πλευράς ΑΗΚ έχουν αντικατασταθεί ή υπογειοποιηθεί περίπου 17 km καλώδια Μέσης Τάσης, ενώ απομένουν περίπου 10,3 km για την ολοκλήρωση του στόχου, ο οποίος αναμένεται να επιτευχθεί μέχρι το τέλος Φεβρουάριου 2026. Για τους αγωγούς Χαμηλής Τάσης, έχουν αντικατασταθεί περίπου 25,5 km γυμνών αγωγών. Αυτό αναφέρει ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός, απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή των Οικολόγων Χαράλαμπου Θεοπέμπτου, «σε ποιο στάδιο υλοποίησης βρίσκεται το θέμα της μόνωσης των καλωδίων της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου, με σκοπό τόσο τη μείωση των περιστατικών ηλεκτροπληξίας μεγάλων πτηνών όσο και τη μείωση πρόκλησης πυρκαγιών».
Σύμφωνα με τον κ. Δαμιανό, το 2024 ολοκληρώθηκαν ειδικά έργα για την αποφυγή πρόσκρουσης πτηνών καθώς και τη μόνωση σημείων στήριξης αγωγών σε πασσάλους, με επιχορήγηση από το Έργο Bonelli, σε περιοχές εκτός κρατικών δασών. Η ΑΗΚ εντόπισε αστοχίες στην τοποθέτηση μόνωσης σε πασσάλους, για τις οποίες καταβλήθηκε προσπάθεια για τη διόρθωση και την αποκατάσταση των προβλημάτων αυτών εντός του 2025.
Η ΑΗΚ βρίσκεται σε διαγωνιστική διαδικασία για την προμήθεια υψηλότερης ποιότητας υλικών μόνωσης. Ωστόσο, σε δασικές ή προστατευόμενες περιοχές, η απαίτηση για υποβολή Έκθεσης Πληροφοριών (Έντυπο 7) στο Τμήμα Περιβάλλοντος συνεπάγεται σημαντικές καθυστερήσεις, τόσο στο στάδιο της αδειοδότησης αλλά και στο στάδιο της υλοποίησης, ειδικά σε σχέση με τους όρους που απαγορεύουν την εκτέλεση οποιωνδήποτε εργασιών κατά την περίοδο φωλεοποίησης (Φεβρουάριος - Ιούλιος).
Επιπρόσθετα, ο ρυθμός των κατασκευαστικών εργασιών στο Εναέριο Δίκτυο Χαμηλής Τάσης είναι σημαντικά μεγαλύτερος από εκείνον του Εναέριου Δικτύου Μέσης Τάσης. Αυτό οφείλεται τόσο στο ότι η αντικατάσταση αγωγών στη Χαμηλή Τάση είναι κατασκευαστικά πολύ ευκολότερη, όσο και στο ότι η πρόσβαση στο δίκτυο είναι σαφώς καλύτερη, καθώς βρίσκεται κατά κύριο λόγο κατά μήκος του οδικού δικτύου. Αντιθέτως, το Δίκτυο Μέσης Τάσης μπορεί μεν σε ορισμένα σημεία να ακολουθεί οδικές αρτηρίες, ωστόσο, ειδικά στις δασικές περιοχές η πρόσβαση για μηχανικά μέσα, οχήματα προσωπικού και εκσκαφείς είναι εξαιρετικά δύσκολη, ενώ η διάνοιξη νέων προσβάσεων είναι απαγορευτική. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, οι εκσκαφές για την αντικατάσταση παλαιών πασσάλων εκτελούνται χειρωνακτικά.
Σύμπραξη Birdlife - ΑΗΚ για θανατηφόρες πτήσεις
Υπενθυμίζεται ότι μετά τα συχνά περιστατικά θανάτων άγριων πτηνών από την επαφή τους με πυλώνες ηλεκτρισμού και ηλεκτροφόρα καλώδια, αλλά και από την πρόσκρούσή τους σε αυτά, για πρώτη φορά ο Πτηνολογικός Σύνδεσμος Κύπρου και η ΑΗΚ έχουν συνάψει για πρώτη φορά Μνημόνιο Συνεργασίας με πρωταρχικό στόχο την αύξηση των μέτρων και των δράσεων από πλευράς ΑΗΚ για σημάνσεις καλωδίων υψηλής τάσης και μόνωσης πυλώνων μεσαίας τάσης.
Οι υπογραφές έπεσαν τον περασμένο Νοέμβριο και αναμένεται σύντομα να καταρτιστεί ένα πλάνο δράσεων από την ΑΗΚ, με τα έργα ανά έτος. Σε πρώτο στάδιο θα πρέπει καλύπτει μερικές δεκάδες σημεία άμεσης προτεραιότητας για τον μετριασμό του κινδύνου για τον γύπα και τον σπιζαετό, όπως δήλωσε στον «Π» η διευθύντρια του Πτηνολογικού Συνδέσμου, Μέλπω Αποστολίδου. Πρόκειται για σημεία, τα οποία έχουν καταγραφεί από τον Πτηνολογικό Σύνδεσμο και την Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας, μέσα από την καθημερινή παρακολούθηση των δύο ειδών πτηνών με πομπούς. Ακολούθως κοινοποιήθηκαν στην ΑΗΚ, αλλά είτε δεν έχουν μονωθεί ακόμα είτε μονώθηκαν με ακατάλληλα υλικά είτε λανθασμένα, εξήγησε.
Από εδώ και πέρα οι δύο πλευρές αποσκοπούν στη δημιουργία ενός κοινού πλαισίου δράσης που θα επιτρέψει στα δύο μέρη να ανταλλάσσουν τεχνογνωσία, να εντοπίζουν και να εφαρμόζουν πρακτικές λύσεις για τη μείωση των επιπτώσεων των ενεργειακών υποδομών στα πουλιά και να προωθούν κοινές πρωτοβουλίες ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης του κοινού.
Η Μέλπω Αποστολίδου παραδέχτηκε ότι τα θανάσιμα σημεία ανά το Παγκύπριο είναι χιλιάδες και θα απαιτηθούν εργασίες χρόνων για να τύχουν διαχείρισης, ωστόσο σε πρώτο στάδιο θα επικεντρωθούν σε σημεία προτεραιότητας, τα οποία είναι δεκάδες. Την ίδια ώρα καταβάλλονται προσπάθειες για χρηματοδότηση από την ΕΕ, ώστε να επισπευσθούν οι εργασίες.