Στο μικροσκόπιο των ανακριτών η νομοθεσία για το lobbying μετά το επίμαχο βίντεο

Πέρα από τις πολιτικές και ηθικές διαστάσεις που ανέδειξε το βίντεο, στο οποίο καταγράφεται σενάριο μηχανισμού διαφθοράς με αναφορές στο Προεδρικό, σε εξέλιξη βρίσκεται και η διερεύνηση ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του «Φιλελεύθερου», οι ποινικοί ανακριτές της Αστυνομίας, υπό τον συντονισμό του ανεξάρτητου ποινικού ανακριτή Ανδρέα Πασχαλίδη, έχουν ήδη επικεντρωθεί στην πτυχή που αφορά τις διαδικασίες λήψης δημόσιων αποφάσεων. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η εφαρμογή της νομοθεσίας περί lobbying, και συγκεκριμένα ο Νόμος «περί της Διαφάνειας στις Διαδικασίες Λήψης Δημόσιων Αποφάσεων και Συναφών Θεμάτων του 2022».
Όπως προκύπτει από το ίδιο δημοσίευμα, για τη συγκεκριμένη πτυχή της ποινικής διερεύνησης έχουν ήδη ληφθεί μαρτυρίες από τις ανακριτικές αρχές. Αστυνομική πηγή επιβεβαίωσε ότι έχει καταγραφεί ανεξάρτητο μαρτυρικό υλικό που αφορά τη νομοθεσία για τους λομπίστες, εξέλιξη που επιβεβαιώνει τα ζητήματα που είχαν αναδειχθεί από τα πρώτα εικοσιτετράωρα μετά τη δημοσιοποίηση του επίμαχου οπτικού υλικού.
Πώς εμπίπτει
Στην προκειμένη περίπτωση το οπτικοακουστικό υλικό και οι καταθέσεις που δόθηκαν στην Αστυνομία, σχετίζονται με κάποιον που αυτοσυστήθηκε ως «Φλορίν Γκεοργκίου», ο οποίος παρουσιαζόταν να προωθούσε επένδυση €150 εκατ. στον τομέα της Ενέργειας για λογαριασμό της ανύπαρκτης «Stratix Wealth» (σ.σ. είχε μόνο ιστοσελίδα κι όχι εταιρική υπόσταση).
Στο πλαίσιο αυτό προσελήφθη από τους δήθεν επενδυτές και έλαβε αμοιβή €15.000 ο πρώην κυβερνητικός αξιωματούχος Γιώργος Λακκοτρύπης, ενώ εκπρόσωπος των «ενδιαφερόμενων» είχε επαφές μαζί του, καθώς και με τον μέχρι πρότινος διευθυντή του γραφείου του Προέδρου, Χαράλαμπο Χαραλάμπους και τον διευθύνοντα σύμβουλο της Cyfield, Γιώργο Χρυσοχό.
Πρόκειται, δηλαδή, για προώθηση συμφωνίας με ανάμειξη και αξιωματούχου της εκτελεστικής εξουσίας. Τέτοιος ήταν ο κ. Χαραλάμπους, ο οποίος στον απόηχο του σκανδάλου με το βίντεο υπέβαλε παραίτηση από τη θέση του διευθυντή του προεδρικού γραφείου.
Η νομοθεσία
Ο Νόμος του lobbying εξαιρεί από τη τσιμπίδα του μόνο συμβάσεις που εμπίπτουν στη νομοθεσία των Δημοσίων Συμβάσεων κι έχουν να κάνουν με τομείς όπως αυτόν της Ενέργειας.
Ωστόσο, ο Νόμος δεν απαλλάσσει ευθυνών τον αξιωματούχο που αρχίζει διαδικασία λήψης μιας σχετικής απόφασης, έστω κι αν αυτός εμπίπτει στον τομέα της Ενέργειας. Τα όσα αναφέρει η νομοθεσία για τους λομπίστες και το πεδίο εφαρμογής της είναι αρκούντως ενδεικτικά (άρθρο «6»).
Να σημειωθεί πως ο Νόμος του lobbying «αγγίζει» και αξιωματούχους εταιρειών, δηλαδή, διευθυντές, διευθύνοντες συμβούλους και γραμματείς.
Επιπλέον, οι υποχρεώσεις σε περιπτώσεις lobbying είναι καθορισμένες νομοθετικά. Ο λομπίστας κατ’ αρχάς είναι υποχρεωμένος να είναι δηλωμένος στο μητρώο που τηρεί η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς. Επίσης, ο αξιωματούχος που έχει συνάντηση με λομπίστα έχει, επίσης, υποχρέωση να ενημερώσει την Αρχή.
Ο Νόμος προνοεί ποινές φυλάκισης από έξι μήνες μέχρι και τρία έτη και πρόστιμο από €5.000 έως και €30.000. Τα αδικήματα αφορούν, (1) εμπλοκή μη εγγεγραμμένου προσώπου σε διαδικασίες λήψης δημόσιων αποφάσεων, (2) εγγραφή στο Μητρώο Εγγραφής με ψευδείς παραστάσεις, (3) παράλειψη υποβολής αναφορών στην Αρχή, (4) υποβολή ψευδούς αναφοράς στην Αρχή και (5) παράλειψη συμπλήρωσης και υποβολής εντύπου επικοινωνίας από αξιωματούχο.
Τι ισχύει
Στην προκειμένη κανένα από τα εμπλεκόμενα φυσικά και νομικά πρόσωπα του βίντεο δεν είναι δηλωμένο στην Αρχή, σύμφωνα με το δημοσιοποιημένο μητρώο (πέραν των 260 φυσικών και νομικών προσώπων). Επιπλέον, για την ώρα είναι άγνωστο κατά πόσον από το Προεδρικό έχει γίνει ενημέρωση για τη τηλεδιάσκεψη που είχε ο Χαραλάμπους, ως λειτουργός της εκτελεστικής εξουσίας, με τον αυτοπαρουσιαζόμενο ως «Φλορίν Γκεοργκίου».
Βέβαια, ο κ. Πασχαλίδης πριν διαβιβάσει το πόρισμά του στο Γενικό Εισαγγελέα, πέραν από την αξιολόγηση του μαρτυρικού υλικού, θα εξετάσει και κατά πόσον ποιοι από τους ελεγχόμενους εμπίπτουν στη νομοθεσία. Για παράδειγμα, θα πρέπει να εξεταστεί η ιδιότητα που είχε ο Χαραλάμπους κι αν είχε πρόσβαση στη λήψη δημόσιας απόφασης.
Εδώ να σημειωθεί ότι στην υπόθεση μοιραία τέθηκε στη σφαίρα της δημόσιας συζήτησης και το αδίκημα της «εμπορίας επηρεασμού». Στη βάση των συστατικών στοιχείων του υπόλογος είναι όποιος ισχυριστεί ότι μπορεί να επηρεάσει λειτουργό του δημοσίου.
Ο κ. Χαραλάμπους σε ένα από τα αποσπάσματα του βίντεο που μαγνητοσκοπήθηκαν παρανόμως παρουσιάζεται να δηλώνει (3’ 23’’): «Αν προχωρήσεις στη διαδικασία με τον Γιώργο (σημ. εννοεί τον κ. Λακκοτρύπη), ας πούμε, κι αρχίσεις να δουλεύεις πάνω στις αιτήσεις κι αντιμετωπίσεις ένα ζήτημα, κάνε μου ένα τηλεφώνημα και θα τους τηλεφωνήσω να το βάλουν σε προτεραιότητα».
Εντός τριών μηνών
Τα όσα τέθηκαν υπόψιν μας για τις κινήσεις ώστε να εξεταστεί αμέσως η πτυχή με τους λομπίστες, δεν πρέπει να προκαλούν εντύπωση. Ο ανεξάρτητος ποινικός ανακριτής και πρώην Δικαστής του Ανωτάτου (και νυν προέδρος της ΑΑΔΙΠΑ), Ανδρέας Πασχαλίδης μαζί με την ανακριτική ομάδα θα πρέπει να κινηθούν εντός του χρονικού περιθωρίου των τριών μηνών, σύμφωνα με τους όρους εντολής του Γενικού Εισαγγελέα.