Συναγερμός στη βορειοανατολική Συρία από την απελευθέρωση μελών του ISIS

Ευρωπαίοι περιλαμβάνονται στους κρατούμενους που ήταν υψηλόβαθμα στελέχη της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος, τους οποίους οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να μεταφέρουν από τη Συρία στο γειτονικό Ιράκ. Ο Ιρακινός Πρωθυπουργός ζήτησε την Παρασκευή τον επαναπατρισμό τους.
Οι κουρδικές δυνάμεις αποχώρησαν αυτή την εβδομάδα, υπό την πίεση του συριακού στρατού, από φυλακές όπου κρατούνταν τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους και καταυλισμούς όπου επέβλεπαν τις οικογένειες τζιχαντιστών στη βορειοανατολική Συρία, μετά την ήττα της οργάνωσης το 2019.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δήλωσε ότι ανησυχεί για τυχόν αποδράσεις μετά την ανάπτυξη του στρατού της ισλαμιστικής κυβέρνησης, που είναι αποφασισμένος να επεκτείνει την ισχύ του σε όλη τη χώρα.
Οι ΗΠΑ άρχισαν να μεταφέρουν αυτή την εβδομάδα 7.000 φυλακισμένους του ΙΚ από τη Συρία προς το Ιράκ. Ανάμεσα στους 150 πρώτους φυλακισμένους που ήταν υψηλόβαθμα στελέχη του ΙΚ περιλαμβάνονται Ευρωπαίοι, δήλωσαν στο Γαλλικό Πρακτορείο δυο Ιρακινοί αξιωματούχοι των υπηρεσιών ασφαλείας.
Συγκεκριμένα, η ομάδα κρατουμένων που μεταφέρθηκε την Τετάρτη, στο πλαίσιο αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης, αποτελείται “από ηγετικά στελέχη του ΙΚ και ορισμένα είναι εγκληματίες μεταξύ των πιο διαβόητων”, μεταξύ τους “Ευρωπαίοι, Ασιάτες, Άραβες και Ιρακινοί”, δήλωσε ένας Ιρακινός αξιωματούχος.
Σύμφωνα με άλλον αξιωματούχο, 85 μεταξύ των φυλακισμένων αυτών είναι Ιρακινοί και οι 65 άλλοι είναι από την “Ευρώπη, το Σουδάν, τη Σομαλία ή τον Καύκασο”.
Ο Πρωθυπουργός του Ιράκ Μοχάμεντ Σία αλ Σουντάνι κάλεσε, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας με τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, τις ευρωπαϊκές χώρες να επαναπατρίσουν τους πολίτες τους, κάτι που οι χώρες αρνούνται έως σήμερα.
Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (ΣΔΔ) στις οποίες κυριαρχούν οι Κούρδοι, ήταν η αιχμή του δόρατος στην καταπολέμηση του ΙΚ στη Συρία, με την υποστήριξη διεθνούς συνασπισμού υπό τη διοίκηση της Ουάσινγκτον, η οποία πλέον στηρίζει τις αρχές της Δαμασκού.
Οι ΣΔΔ κρατούσαν αιχμάλωτους χιλιάδες μαχητές της οργάνωσης ΙΚ, το οποίο είχε ιδρύσει ένα “χαλιφάτο” μεταξύ του Ιράκ και της Συρίας.
Στον μεγαλύτερο καταυλισμό, αλ Χολ, όπου ζουν συγγενείς τζιχαντιστών, η κατάσταση είναι “ασταθής”, δήλωσε σήμερα ο ΟΗΕ που δεν μπόρεσε να εισέλθει σε αυτόν.
Οι Κούρδοι αποχώρησαν από εκεί την Τρίτη και οι συριακές δυνάμεις εισήλθαν την επομένη στον καταυλισμό.
Ένας πρώην εργαζόμενος στον ανθρωπιστικό τομέα που ζήτησε να μην κατονομαστεί, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι κρατούμενοι επωφελήθηκαν από το “κενό ασφαλείας” για να αποδράσουν, χωρίς να διευκρινίσει τον αριθμό ή την εθνικότητα.
Ο καταυλισμός αλ Χολ φιλοξενεί περισσότερους από 23.000 ανθρώπους, σε μεγάλο βαθμό γυναίκες και παιδιά, εκ των οποίων περίπου 15.000 είναι Σύροι και περισσότεροι από 2.200 Ιρακινοί.
Εκτός από τους Ιρακινούς, οι ξένοι ανέρχονται σε 6.280, κυρίως Άραβες και Ασιάτες, αλλά υπάρχει και ένας μικρός αριθμός Δυτικών, σύμφωνα με την προηγούμενη διοίκηση.
Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες “μπόρεσε να μεταβεί στο αλ Χολ τις τελευταίες τρεις ημέρες αλλά δεν μπόρεσε να μπει στον καταυλισμό λόγω της ασταθούς κατάστασης ασφαλείας”, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η εκπρόσωπος της HCR στη Συρία Σελίν Σμιτ.
Η κατάσταση στο Συμβούλιο Ασφαλείας ΟΗΕ
Για την κατάσταση στη Συρία συνεδρίασε το Συμβούλιο Ασφαλείας, με ανώτερους αξιωματούχους του ΟΗΕ να τονίζουν την αντιπαράθεση μεταξύ της μεταβατικής συριακής Κυβέρνησης και των κουρδικών δυνάμεων στη βορειοανατολική Συρία, η οποία “ενέχει τον κίνδυνο ευρύτερης αποσταθεροποίησης, σε μια περίοδο που η χώρα προσπαθεί να εξέλθει από έτη συγκρούσεων και αυταρχικής διακυβέρνησης”.
Κάλεσαν σε ταχεία εφαρμογή των πρόσφατων συμφωνιών, προκειμένου να αποτραπεί η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών, να προστατευθούν οι άμαχοι και να διαφυλαχθούν τα εύθραυστα κεκτημένα της μεταβατικής περιόδου της χώρας.
Ο Βοηθός Γενικός Γραμματέας Χάλεντ Κιάρι επανέλαβε την ανησυχία του Γενικού Γραμματέα για τη συνεχιζόμενη βία. Έκανε έκκληση για σεβασμό του διεθνούς δικαίου και για προστασία των αμάχων, επαναβεβαιώνοντας τη στήριξη του ΟΗΕ για μια χωρίς αποκλεισμούς πολιτική μετάβαση στη Συρία.
Από την πλευρά της, η Έντεμ Γουοσόρνου, Διευθύντρια του Τμήματος Αντιμετώπισης Κρίσεων της OCHA, δήλωσε ότι οι πρόσφατες συγκρούσεις εκτόπισαν δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στο Χαλέπι, διαταράσσοντας βασικές υπηρεσίες και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας.
Τόνισε ότι η Συρία μπορεί να σημειώσει πρόοδο στη μείωση των ανθρωπιστικών αναγκών, ωστόσο αυτό εξαρτάται από την αύξηση των επενδύσεων, τη διαρκή χρηματοδότηση, καθώς και από ενεργή την διπλωματία για την αποτροπή νέας έξαρσης της βίας.
Έως τις 18 Ιανουαρίου, ανέφερε, περισσότεροι από 13.000 άνθρωποι είχαν διαφύγει μόνο από την Ράκκα, πολλοί από τους οποίους αναζήτησαν καταφύγιο σε υπερπλήρη συλλογικά κέντρα.
Οι οικογένειες που έχουν εκτοπιστεί, πρόσθεσε, αντιμετωπίζουν ακραίες καιρικές συνθήκες, πρόβλημα στέγασης, έλλειψη τροφίμων και θέρμανσης.
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά, αναγνώρισε την πρόοδο που σημείωσε η Συρία το 2025, αλλά και τις προκλήσεις που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει, ιδίως όσον αφορά την ένταξη, την ασφάλεια και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων όλων των Συρίων, ανεξάρτητα από την εθνική και θρησκευτική τους καταγωγή.
Τόνισε ότι “οι συγκρούσεις στη βορειοανατολική Συρία υπογραμμίζουν τη συνεχιζόμενη ευπάθεια της πολιτικής μετάβασης, με αποτέλεσμα χιλιάδες να εγκαταλείπουν τις περιοχές τους και δεκάδες να χάνουν τη ζωή τους”.
Η κ. Μπαλτά υπογράμμισε ότι “η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ της συριακής Κυβέρνησης και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως και αμέσως από όλες τις πλευρές”.
Επίσης, “χαιρέτισε το προεδρικό διάταγμα που αναγνωρίζει επίσημα την κουρδική ταυτότητα ως μέρος του εθνικού ιστού της Συρίας, καθώς πρέπει να διασφαλιστεί και να προστατευθεί η προστασία των Κούρδων και όλων των συνιστωσών της συριακής κοινωνίας”.
Η Συρία υποστήριξε ότι έχει καταβάλει «σημαντικές προσπάθειες ώστε οι ενέργειές της να συμμορφώνονται πλήρως με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο» και ευχαριστεί κράτη που διέκριναν τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις από «τον κουρδικό λαό, αυτό το αυθεντικό και γνήσιο στοιχείο του συριακού πληθυσμού». Ο Σύρος Πρέσβης στον ΟΗΕ Ιμπραχίμ Ολαμπί μιλώντας στο ΣΑΗΕ αναφέρθηκε σε «ιστορική συμφωνία» μεταξύ του αρχηγού των SDF Μαζλούμ Άμπντι και του μεταβατικού Προέδρου Αλ Σάρα, τονίζοντας ότι η Κυβέρνηση «διατήρησε τους κρατικούς θεσμούς και απέτρεψε το χάος».
Η Δαμασκός προβάλλει την έναρξη «ολοκληρωμένης εθνικής πολιτικής διαδικασίας», τη δημιουργία μηχανισμών «μεταβατικής δικαιοσύνης και αγνοουμένων» και «διαφανή συνεργασία» με τον ΟΗΕ και τον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων.
Παράλληλα, ο κ. Ολαμπί αναφέρθηκε επίσης σε συλλήψεις «ανώτερων στελεχών του ISIS» και στην επιστροφή «περισσότερων από τρία εκατομμύρια προσφύγων και εσωτερικά εκτοπισμένων». Τόνισε τη προστασία του πολυθρησκευτικού χαρακτήρα της χώρας, σημειώνοντας ότι «οι Σύροι Χριστιανοί γιόρτασαν τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά στις εκκλησίες και στους δημόσιους χώρους τους».
Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Ισραήλ στον ΟΗΕ, Ντάνι Ντανόν, είπε μεταξύ άλλων ότι «στην περιοχή μας, οι προθέσεις δεν δημιουργούν ασφάλεια. Οι πράξεις το κάνουν».
«Ρουκέτες που πλήττουν το κέντρο της Δαμασκού, η απελευθέρωση κρατουμένων του ISIS, ένοπλες πολιτοφυλακές κοντά στα σύνορα και επιθέσεις κατά μειονοτήτων — αυτό δεν είναι σταθερότητα. Αυτό είναι έλλειψη ελέγχου. Μια “νέα Συρία” δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω στον φόβο, την καταστολή ή τη στοχοποίηση μειονοτήτων» ανέφερε.
Ο κ. Ντανόν είπε ότι “δεν θα υπάρξουν ένοπλες πολιτοφυλακές, καμία τρομοκρατική υποδομή και κανένα όπλο στα σύνορα του Ισραήλ”.
“Η ασφάλεια μας δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Όσοι μιλούν για ένα διαφορετικό μέλλον πρέπει να πολεμήσουν τα εξτρεμιστικά στοιχεία και να προστατεύσουν τις μειονότητες” συμπλήρωσε.
Απαντώντας σε κατηγορίες εις βάρος του Ισραήλ, ο κ. Ντανόν ανέφερε ότι «δεν μπορείτε να μιλάτε για συντονισμό και σταθερότητα και ταυτόχρονα να κατηγορείτε το Ισραήλ στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Πρέπει να επιλέξετε ανάμεσα σε πραγματική συνεργασία ή πολιτικό θέατρο σε αυτή την αίθουσα».
Πηγή: ΚΥΠΕ