Το παράδοξο της εκπαίδευσης στην Κύπρο - Τελευταίοι στην Ευρώπη

Η πίεση δεν είναι θεωρία. Είναι πρόγραμμα. Και ξεκινά από την πιο απλή ερώτηση: πότε προλαβαίνω;
Κι έτσι, ο χρόνος δεν μοιράζεται συμπιέζεται. Ελεύθερος χρόνος; είδος υπό εξαφάνιση.
Στην πράξη, μεγάλο μέρος της εκπαίδευσης μεταφέρεται εκτός σχολείου. Στα φροντιστήρια. Και όταν η γνώση μεταφέρεται έξω, μεταφέρεται και στο πορτοφόλι.
«Αυτό δεν είναι μια ιστορία για κακούς μαθητές. Ούτε για αδιάφορους δασκάλους. Είναι μια ιστορία για ένα εκπαιδευτικό σύστημα που δουλεύει ακριβώς όπως σχεδιάστηκε, και παρ’ όλα αυτά αποτυγχάνει.
Κι όταν όλα κρίνονται από εξετάσεις, η πίεση γίνεται τρόπος ζωής.
Το σύστημα λέγεται «σχολείο». Στην πράξη, όμως, συχνά λειτουργεί σαν εξεταστικό κέντρο.
Όταν το ζητούμενο είναι «να προλάβουμε», η κατανόηση γίνεται πολυτέλεια. Και τότε μπαίνει η αποστήθιση και η παπαγαλία. Κι εδώ είναι ο πυρήνας του προβλήματος: πληρώνουμε πολύ, πιέζουμε πολύ, αλλά οι δεξιότητες μένουν πίσω. Τα στοιχεία το δείχνουν ωμά.
Σύμφωνα με τα στατιστικά της PISA το 2022, η Κύπρος ήταν στο χαμηλότερο επίπεδο στην ΕΕ σε Μαθηματικά, Ανάγνωση και Επιστήμες
Τελευταίοι στην Ευρώπη. Και αυτό το παραδέχεται η ίδια η Υπουργός.
«Στην τελευταία PISA είμαστε τελευταίοι στην Ευρώπη δυστυχώς», ανέφερε στην εκπομπή του ΣΙΓΜΑ «Κωδικός 56», η Υπουργός Παιδείας.
Όπως είπε, «ένας καλός μαθητής είναι αυτός που μπορεί να παπαγαλίσει, να πάρει ένα 20. Δεν σημαίνει όμως ότι έχει τις απαραίτητες δεξιότητες.»
Το Υπουργείο μιλά για αλλαγές: μείωση ύλης, έμφαση σε δεξιότητες, ολοήμερο σχολείο. Αλλά η πραγματικότητα των τελειοφοίτων δεν περιμένει «μέχρι το 2028».
Οι εκπαιδευτικοί ζητούν μάθημα πιο ζωντανό, πιο δημιουργικό όχι μόνο ασκήσεις.
Και οι μαθητές λένε τα αυτονόητα: λιγότερη ύλη, λιγότερη εξέταση-παντού, περισσότερο νόημα.
Άλλες χώρες δείχνουν ότι γίνεται αλλιώς. Εσθονία και Ιρλανδία, με επιδόσεις PISA πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Κοινός παρονομαστής: λιγότερη εξετασιοκεντρική πίεση, περισσότερο βάρος σε ανάγνωση, κατανόηση, αυτονομία και αξιολόγηση που βοηθά όχι που τρομάζει.
Μιλάμε για έναν μηχανισμό που παράγει άγχος, φροντιστήρια, αποστήθιση και φτωχά αποτελέσματα. Τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν. Και οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές δείχνουν την κατεύθυνση: λιγότερη ύλη, περισσότερες δεξιότητες, αξιολόγηση με νόημα. Το αν θα γίνει, είναι απόφαση πολιτική και κοινωνική.