Όταν το βίντεο μιλά και η πολιτική ευθύνη σιωπά

Της
Γιώργιας Ερωτοκρίτου
Το επίμαχο βίντεο που τις τελευταίες ημέρες κυκλοφορεί και προκαλεί πολιτικό σεισμό δεν είναι απλώς ακόμη ένα στιγμιότυπο αμηχανίας για την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη. Είναι ένας καθρέφτης. Και ο καθρέφτης αυτός δείχνει κάτι που η εξουσία στην Κύπρο αποφεύγει συστηματικά να αντικρίσει: την απουσία πολιτικής ευθύνης σε ανώτατο επίπεδο. Όσα αποτυπώνονται στο βίντεο –ανεξαρτήτως της προσπάθειας υποβάθμισης ή επικοινωνιακής διαχείρισης– δεν αφήνουν περιθώρια για παρερμηνείες. Δεν πρόκειται για «λάθος χειρισμούς τρίτων», ούτε για «μεμονωμένα περιστατικά». Πρόκειται για μια κουλτούρα εξουσίας που λειτουργεί χωρίς λογοδοσία, με έναν Πρόεδρο που εμφανίζεται έτοιμος να δεχθεί παραιτήσεις υφισταμένων, αλλά απρόθυμος να αναλάβει το βάρος της ευθύνης που του αναλογεί.
Οι παραιτήσεις που ακολούθησαν παρουσιάστηκαν ως απόδειξη πολιτικής ευθιξίας. Στην πραγματικότητα όμως λειτούργησαν ως ασπίδα. Ως ένας βολικός τρόπος να κλείσει ο κύκλος της συζήτησης, χωρίς να πλησιάζει όμως την κορυφή της πυραμίδας. Διότι στην Κύπρο, για ακόμη μία φορά, η πολιτική ευθύνη σταματά ένα σκαλάκι πριν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης εξελέγη με το αφήγημα του νέου ανθρώπου που δεν ανήκει στο παλιό σύστημα. Σήμερα όμως, η εικόνα αυτή καταρρέει. Όχι μόνο επειδή το βίντεο δημιουργεί σοβαρά πολιτικά και ηθικά ερωτήματα, αλλά κυρίως γιατί η αντίδραση του Προεδρικού αποκαλύπτει έναν γνώριμο, παλαιοκομματικό τρόπο σκέψης: φταίνε πάντα κάποιοι άλλοι.
Αν ο Πρόεδρος δεν γνώριζε, τότε το πρόβλημα είναι ανικανότητα. Αν γνώριζε και ανέχθηκε, τότε το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο. Και στις δύο περιπτώσεις, η ευθύνη είναι πολιτική και προσωπική. Δεν μεταβιβάζεται, δεν διαχέεται, δεν εξατμίζεται με μια παραίτηση και μια λιτή ανακοίνωση.
Η κοινωνία δεν ζητά θεατρικές συγγνώμες ούτε επικοινωνιακά τρικ. Ζητά καθαρές απαντήσεις. Ζητά να ακούσει τον Πρόεδρο να λέει ξεκάθαρα: «Αναλαμβάνω την ευθύνη». Όχι επειδή το επιβάλλει το Σύνταγμα, αλλά επειδή το επιβάλλει η δημοκρατική ηθική. Αλλά μέχρι στιγμής, κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ο πυρήνας της κρίσης. Όχι στο ίδιο το βίντεο, αλλά στη διαχείρισή του. Στην επιλογή της σιωπής, της αποστασιοποίησης, της μετάθεσης ευθυνών. Σε μια χώρα που πλήρωσε ακριβά τη διαπλοκή και την ατιμωρησία, αυτή η στάση δεν είναι απλώς απογοητευτική. Είναι επικίνδυνη. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης έχει ακόμη χρόνο να αποδείξει ότι διαφέρει. Ότι η «νέα σελίδα» που υποσχέθηκε δεν ήταν απλώς προεκλογικό σύνθημα.
Αυτό βέβαια απαιτεί πολιτικό θάρρος, το οποίο δεν μετριέται με το πόσο εύκολα αποδέχεσαι παραιτήσεις άλλων, αλλά με το αν είσαι έτοιμος να σταθείς μπροστά στο λαό και να αναλάβεις τη δική σου ευθύνη. Μέχρι τότε, το βίντεο θα συνεχίσει να «καίει». Όχι μόνο τον Πρόεδρο, αλλά και την ίδια την έννοια της πολιτικής αξιοπιστίας.