Όταν φεύγει η φωνή και μένει το κενό

Του Πατριάρχη
Χθες, έφυγε από τη ζωή η Μαρινέλλα σε ηλικία 87 ετών, ύστερα από τη μακρά δοκιμασία που ακολούθησε το σοβαρό εγκεφαλικό που είχε υποστεί τον Σεπτέμβριο του 2024 στο Ηρώδειο. Μαζί της έκλεισε ένα μεγάλο κεφάλαιο του ελληνικού τραγουδιού.
Υπάρχουν ορισμένοι άνθρωποι που δεν ανήκουν μόνο στην τέχνη τους, ανήκουν και στον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνία έμαθε να αισθάνεται. Η Μαρινέλλα ήταν μια τέτοια περίπτωση. Δεν ήταν απλώς μια πολύ μεγάλη τραγουδίστρια, αλλά ήταν εκείνη η φωνή που μπορούσε να δώσει αρχοντιά στη λαϊκότητα, βάθος στην ελαφρότητα, σπαραγμό στον έρωτα και αξιοπρέπεια στον καημό. Είχε αυτό το σπάνιο χάρισμα να στέκεται μπροστά στο τραγούδι χωρίς να το μικραίνει με το εγώ της. Το υπηρετούσε και ταυτόχρονα το μεγάλωνε.
Σήμερα αυτό ακούγεται σχεδόν παλιακό και ίσως γι’ αυτό να φαίνεται τόσο μεγάλη η απώλειά της. Μαζί με τη Μαρινέλλα αποχαιρετούμε και μια εποχή όπου η σκηνή ζητούσε παρουσία και όχι φτήνια, ζητούσε φωνή και όχι πρόκληση, ζητούσε προσωπικότητα και όχι κατασκευασμένο θόρυβο και αγοραία γύμνια. Η λέξη «σταρ» τότε είχε πίσω της κόπο, πειθαρχία, επίγνωση, και ήθος. Δεν αρκούσε ένα πλαστικό κορμί, ένα παιχνιδιάρικο βλέμμα στην κάμερα και λίγη επιδέξια διαχείριση στα social media. Χρειαζόταν ψυχή. Και η ψυχή δεν φοριέται σαν φίλτρο σε στημένη selfie.
Τώρα ξέρω πως κάποιοι θα πουν ότι ηθικολογώ ή εκφράζω λόγω ηλικίας νοσταλγία του τύπου «παλιά όλα ήταν καλύτερα». Κάθε άλλο χαίρομαι που όλα προχώρησαν, αλλά ορισμένα πράγματα δεν προχωρούν με τον σωστό τρόπο. Είναι ζήτημα μέτρου και αλήθειας. Σήμερα διαπιστώνεται φτώχεια έμπνευσης, φτώχεια φωνής και φτώχεια εκτοπίσματος. Και όταν λείπει το ταλέντο, περισσεύει η συσκευασία. Το περιτύλιγμα φωνάζει για να μη φανεί ότι το περιεχόμενο ψιθυρίζει.
Η Μαρινέλλα δεν είχε ανάγκη να προκαλέσει έτσι. Έμπαινε στη σκηνή και η σκηνή αποκτούσε νόημα. Κρατούσε το βλέμμα του κοινού όχι επειδή είχε ξεχειλίσει από σιλικόνη, αλλά γιατί είχε εκείνο το σπάνιο εκτόπισμα που δεν διδάσκεται σε σεμινάρια επικοινωνίας. Ήταν η απόδειξη πως η θηλυκότητα μπορεί να είναι ισχυρή χωρίς να γίνεται εμπορεύσιμο τέχνασμα, πως η λάμψη μπορεί να είναι αληθινή χωρίς να καταντά πανηγύρι και πως μια γυναίκα μπορεί να σταθεί βασίλισσα χωρίς να χρειάζεται να ξεγυμνώσει τίποτε άλλο πέρα από την αλήθεια της φωνής της.
Γι’ αυτό η απώλειά της δεν αφορά μόνο όσους μεγάλωσαν με τα τραγούδια της, αλλά αφορά και όσους σήμερα, μέσα σε αυτή την εποχή του γρήγορου εντυπωσιασμού, διψούν για κάτι αυθεντικό και συχνά δεν το βρίσκουν. Η Μαρινέλλα φεύγοντας αφήνει πίσω της ένα μέτρο σύγκρισης σκληρό για πολλούς. Υπενθυμίζει πως η τέχνη δεν είναι διαφημιστική καμπάνια της εμφάνισης. Είναι κατάθεση ψυχής, ύφους και πειθαρχία.
Και ίσως αυτό είναι το πιο πικρό. Δεν έφυγε μόνο μια μεγάλη ερμηνεύτρια, αλλά χάθηκε και η υπενθύμιση του τι σημαίνει πραγματικό μέγεθος. Σε καιρούς όπου πολλοί μπερδεύουν τη δημοσιότητα με την αξία, η απουσία της μοιάζει ακόμη πιο βαριά. Σαν να χαμήλωσε απότομα το φως σε μια αίθουσα που είχε ήδη αρχίσει να σκοτεινιάζει.