Addressing the Housing Crisis in Cyprus: A Path to Rural Development and Demographic Revival

Του Μιχαλάκη Χρίστου*
Τις τελευταίες ημέρες γίνεται μεγάλος θόρυβος για την εξαγγελθείσα πρόθεση της Κυβέρνησης να αναγείρει μεγάλο αριθμό οικιστικών μονάδων σε χαλίτικη γη στη Λεμεσό. Απώτερος σκοπός, όπως δηλώθηκε, να απαμβλυνθεί το οξύ στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η πόλη ως αποτέλεσμα της ίδρυσης και λειτουργίας Δημοσίων και Ιδιωτικών πανεπιστημιακών Σχολών από τη μία και την ανεξέλεγκτη πώληση κατοικιών και διαμερισμάτων σε πολίτες τρίτων χωρών από την άλλη, γεγονός που ανέτρεψε το ισοζύγιο μεταξύ της προσφοράς και ζήτησης στέγης και συνέβαλε στην απίστευτη για τα κυπριακά δεδομένα αύξηση των ενοικίων.
Σύμφωνα πάντοτε με την ίδια ανακοίνωση της Κυβέρνησης, οι υπό εξαγγελία ανέγερσης οικιστικές μονάδες θα διατεθούν για κάλυψη των αυξημένων αναγκών στέγασης ως επί το πλείστο των νεαρών ζευγαριών, αλλά και των ευάλωτων οικονομικά οικογενειών, έναντι μειωμένου κατά 30% του τρέχοντος για την πόλη της Λεμεσού ύψους ενοικίου.
Αν δηλαδή σήμερα το μηνιαίο ύψος ενοικίου ενός διαμερίσματος δύο υπνοδωματίων στη Λεμεσό ανέρχεται, σύμφωνα με εκτιμήσεις κτηματομεσιτικών κύκλων, στα €1200, το προσφερόμενο ενοίκιο θα ανέρχεται στα €840. Διερωτώμαι πώς ένα νεαρό ζευγάρι το οποίο προσδοκεί να δημιουργήσει οικογένεια που, ας σημειωθεί θα συμβάλει και στην αντιμετώπιση του Δημογραφικού μας προβλήματος, δύναται με το μέσο μηνιαίο ύψος απολαβών των €1800 να ανταποκριθεί σε όλες τις οικογενειακές του υποχρεώσεις με τέτοιο αυξημένο κόστος ζωής. Σε τελευταία ανάλυση ίσως να μην μπορεί σε καμιά περίπτωση να αποκτήσει ιδιόκτητη στέγη, με όλες τις συνέπειες που συνεπάγονται για την οικογενειακή του ζωή.
Άραγε ο τρόπος που επέλεξε η Κυβέρνηση με την προσφορά στέγης έναντι ενοικίου, θα λύσει μακροπρόθεσμα το σοβαρό αυτό πρόβλημα ή θα το διαιωνίσει και θα το επιδεινώσει προϊόντος του χρόνου; Αν όντως η Κυβέρνηση επιθυμεί να αντιμετωπίσει το γενικότερo στεγαστικό πρόβλημα που αφορά ιδιαίτερα τα νεαρά ζευγάρια θα μπορούσε να αναζητήσει άλλους τρόπους υποβοήθησης των.
Θα μπορούσε να εφαρμόσει μια νέα στεγαστική πολιτική και να επιλέξει την πρακτική που είχε παλαιότερα υιοθετήσει το 1962 η πρώτη Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας με την ανέγερση «εργατικών» - όπως τις αποκαλούσε τότε - κατοικιών σε ακριτικές και μειονεκτούσες περιοχές και να τις διαθέτει με το σύστημα της ενοικιαγοράς, με ένα λογικό υπό τις περιστάσεις ενοίκιο και μακροπρόθεσμα ο ενοικιαστής να καθίσταται ιδιοκτήτης.
Με μια πιθανή υιοθέτηση της πιο πάνω στεγαστικής πολιτικής από την Κυβέρνηση ή άλλο χρηματοδοτούμενο από αυτήν Φορέα και παράλληλα δίδοντας κίνητρα αποκέντρωσης υπηρεσιών και επιχειρήσεων, στοχεύσει στη βελτίωση του συγκοινωνιακού δικτύου και άλλων έργων υποδομής και στην ενθάρρυνση πανεπιστημίων δημόσιων και ιδιωτικών να λειτουργήσουν σχολές στις μαστιζόμενες από την αστυφιλία περιοχές, όπου υπάρχουν πολλές διαθέσιμες οικιστικές μονάδες για στέγαση φοιτητών και νεαρών ζευγαριών εργαζομένων, θα λύσει πιστεύω σε μεγάλο βαθμό το στεγαστικό πρόβλημα και θα συμβάλει στην αναζωογόνηση της υπαίθρου. Θα καταπολεμήσει την αστυφιλία και θα πετύχει την ανανέωση του πληθυσμού ιδιαίτερα με την εγκατάσταση νεαρών ζευγαριών, με προοπτική να αποκτήσουν δική τους ιδιόκτητη στέγη και με την παροχή πρόσθετων δημογραφικών κινήτρων θα αποκτήσουν πιστεύω δεύτερο, τρίτο ή και περισσότερα παιδιά που είναι στόχος και επιδίωξη όλων μας.
*Μέλος του Ινστιτούτου Δημογραφικής και Μεταναστευτικής Πολιτικής