Bάλτε τα στη θάλασσα να ησυχάσουμε!

Όταν το 1974 τα γεγονότα του τραγικού διμήνου, Ιουλίου – Αυγούστου, έφεραν την καταστροφή, πολλοί ήταν εκείνοι, που δεν πίστευαν ότι η Κύπρος, τρία – τέσσερα χρόνια μετά την καταστροφή, θα στεκόταν και πάλιν στα πόδια της. Οι απώλειες του 1974 ήταν τρομακτικές. Χιλιάδες νεκροί και αγνοούμενοι. Διακόσιες και πλέον χιλιάδες πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα. Το 70% των πλουτοπαραγωγικών πόρων της χώρας βρέθηκαν στα χέρια του κατακτητή. Το 37% του εδάφους υπό κατοχή. Τριάντα χρόνια μετά και αφού προηγήθηκε η μεγάλη προσπάθεια ανασυγκρότησης της χώρας και ενώ υπήρξαν σοβαρές εξωγενείς κρίσεις, π.χ. Πόλεμος στον Κόλπο, η Κύπρος εντάσσεται στην Ε.Ε. Και εντάσσεται όχι μόνο για λόγους πολιτικούς αλλά και γιατί κατόρθωσε να ανταποκρίνεται και στα οικονομικά κριτήρια της Ε.Ε. Μεγάλο επίτευγμα του κυπριακού λαού και της ηγεσίας του!
Εκείνο όμως το οποίο έχει αλλάξει οριστικά πλέον, ήταν το γεγονός ότι μας είχε απομείνει μόνο το 63% του εδάφους. Τότε ο πληθυσμός ήταν γύρω στις 400 χιλιάδες και κατοικούσε σε όλη την κυπριακή επικράτεια. Σήμερα στο 63% της γης περίπου, κατοικούν και δραστηριοποιούνται 1 εκ. άτομα. Τεράστια διαφορά!!! Όλος αυτός ο πληθυσμός στριμώχτηκε στο ελεύθερο κομμάτι της χώρας μας. Μιας, έτσι ή αλλιώς, πάρα πολύ μικρής σε έκταση χώρας, η οποία έμεινε σχεδόν η μισή από το 1974. Σε αυτή τη μικρή γεωγραφική έκταση, έπρεπε να γίνουν πολλά. Πάρα πολλά. Ένα πάρα πολύ μικρό Κράτος, όφειλε να μεταμορφωθεί σε ένα σύγχρονο Κράτος. Όφειλε μάλιστα, μετά την ένταξη στην Ε.Ε., να γίνει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό Κράτος. Δηλαδή να είναι σε θέση να ακολουθήσει και να υιοθετήσει οικονομικά, πολιτικά, κοινωνικά, πολιτισμικά, περιβαλλοντολογικά, τεχνολογικά κ.ο.κ πρότυπα και κριτήρια πολύ προηγμένων Κρατών. Χωρών με ανεξάρτητη κρατική υπόσταση αιώνων. Ποια, η μικρή Κύπρος! Η μισή μικρή Κύπρος! Με μόλις 44 χρόνια ημιανεξάρτητης ζωής το 1974. Γιατί λέω ημιανεξάρτητης; Διότι:
α) Πήραμε μια ανεξαρτησία κολοβωμένη και με εξαρτήσεις. Η παρουσία των Βάσεων, για τις οποίες πληρώσαμε και πληρώνουμε τίμημα ακόμα και σήμερα, σε πολλά επίπεδα, οι Εγγυήτριες και ο ρόλος τους, που μόνο εγγυητικός δεν υπήρξε, και η μόνιμη επιθετική προσέγγιση της Τουρκίας, με στόχο τον έλεγχο του νησιού.
β) Τα διάφορα τραγικά γεγονότα που επισυνέβησαν, το 1963 -1965, το 1967, το 1972 και τελικά αποκορύφωμα το μαύρο καλοκαίρι του1974. Όλα αυτά δεν συνιστούσαν συνθήκες ομαλότητας, οι οποίες θα επέτρεπαν να προχωρήσει ο τόπος και να μπορεί να συναγωνιστεί Κράτη με αιώνες ανεξάρτητη ζωή και ανάπτυξη. Και όμως μέχρι το 2004 είχε επιτευχθεί τέτοια πρόοδος που επέτρεψε την ένταξη στην Ε.Ε., εκπληρώνοντας τα αναγκαία κριτήρια. Με μισή χώρα! Επιτυχία!
Υπάρχει όμως κάτι που δεν διορθώθηκε. Κάτι που δεν άλλαξε. Δεν ανατράπηκε η κατοχή! Κατά συνέπεια η μισή σχεδόν γεωγραφική έκταση της χώρας μας παραμένει υπό τον έλεγχο της Τουρκίας. Η όλη δραστηριοποίηση και ανάπτυξη στο ελεύθερο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας συντελείται στο έδαφος που έχει απομείνει. Σε αυτό λοιπόν το 60% του εδάφους, θέλουμε ποικιλόμορφες αναπτύξεις. Οικονομικές, περιβαλλοντικές, κοινωνικές κλπ., στα πρότυπα της Ε.Ε. Μάλιστα, συγκρίνουμε τακτικά τον εαυτό μας όχι με τον μέσο όρο των επιτευγμάτων των χωρών της Ε.Ε., αλλά με τις πρωτοπόρες χώρες της Ένωσης. Για παράδειγμα χώρες όπως Γαλλία, Γερμανία, Σκανδιναβικές, Κάτω Χώρες κ.λ.π. με αιώνες Κρατικής υπόστασης. Οπόταν καταλήγουμε και στα ανάλογα συμπεράσματα. Το θέμα μου όμως σήμερα είναι το ακόλουθο: Μέσα σε αυτό το εξαιρετικά μικρό κομμάτι γης, το οποίο αποτελεί σήμερα, το ελεύθερο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας θέλουμε να τα κάνουμε όλα και μάλιστα στα πιο προηγμένα πρότυπα και αψεγάδιαστα.
Θα αναφέρω μόνο μερικά ενδεικτικά παραδείγματα:
1) Θέλουμε σύγχρονους δρόμους τεσσάρων λωρίδων, και πεζόδρομους, ποδηλατόδρομους, λεωφορειολωρίδες. Συζητούμε ακόμα και για τραμ, σιδηροδρόμους κ.ο.κ. Διερωτούμαι ειλικρινά: Υπάρχει τόσο προσφερόμενο έδαφος για όλα αυτά;
2) Θέλουμε σταθμούς παραγωγής ρεύματος, με συμβατικά μέσα, αλλά και ΑΠΕ, ανεμογεννήτριες, φωτοβολταϊκά κ.λ.π. Θέλουμε και αφαλατώσεις, θέλουμε και καλής ποιότητας οικοδομικές πρώτες ύλες και άλλα προϊόντα παράγωγα οχληρών βιομηχανιών. Θέλουμε λοιπόν τα προϊόντα αυτών των μονάδων, αλλά ουδείς τα θέλει πλησίον της περιοχής που κατοικεί.
3) Θέλουμε αναπτύξεις που θα προσελκύσουν ξένους επενδυτές. Αυτοί όμως για να έλθουν να επενδύσουν σε μάρινες, γκολφ, καζίνο, οικιστικές αναπτύξεις κ.ο.κ., θέλουν χαλαρώσεις, εξαιρέσεις και ευνοϊκή μεταχείριση. Εμείς χαιρόμαστε και παινευόμαστε για τις αναπτύξεις, αλλά απορρίπτουμε τα όποια αρνητικά τις συνοδεύουν. Και πάλιν ρωτώ αν τα γεωγραφικά μας δεδομένα επέτρεπαν και επιτρέπουν όλα αυτά ταυτόχρονα;
4) Επενδύσαμε στην τουριστική ανάπτυξη καθ΄ υπερβολήν, σε σημείο που μειώθηκε κατακόρυφα η προσφερόμενη και μάλιστα υψηλής αποδοτικότητας γεωργική γη. Αποτέλεσμα ψηλά έσοδα από τον τουρισμό μεν αλλά και εξ αντικειμένου μείωση του εδάφους προς αγροτική παραγωγή δε. Αποτέλεσμα σημαντικές απώλειες από τη μείωση της αγροτικής παραγωγής αλλά και έξοδα προς αναπλήρωση χαμένων αγροτικών προϊόντων μέσον εισαγωγών. Αυτή η γη μειώθηκε και από την αλόγιστη, κατά τη γνώμη μου, ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών πάρκων. Και πάλιν αναφύεται το ίδιο ερώτημα. Μπορούμε με βάση το προσφερόμενο έδαφος να κάνουμε ταυτόχρονα και μάλιστα με υπερβολικό τρόπο όλες αυτές τις αναπτύξεις;
5) Ο αφδώδης πυρετός, έγινε αφορμή για ακόμα ένα ερώτημα παρόμοιας φύσης. Το ανέδειξε σε ανάρτηση του ο Σταύρος Μαλάς. Αφού η τρύπα των κατεχομένων, δεν μπορεί να κλείσει λόγω Τουρκίας, είναι φρόνιμο να παραμένουν τόσες πολλές φάρμες στα σύνορα με την κατοχή; Γεγονός που διευκολύνει τη μετάδοση ασθενειών αλλά και το λαθρεμποριο. Ενας σχεδιασμός για γεωγραφική αναδιάταξη τους σιγά-σιγά θα ήταν χρήσιμος. Που να μεταφερθούν όμως κάποιες έστω εξ΄ αυτών και να γίνουν αποδεκτές; Σε ποια γεωγραφικά σημεία; Ποια Κοινότητα θα τις δεχτεί; Μάλλον πολύ δύσκολο. Καλές και αναγκαίες οι φάρμες αλλά όχι κοντά στην κοινότητα μας.
6) Επίσης, ένα τελευταίο παράδειγμα, αν και υπάρχουν και άλλα. Ανάμεσα στα κίνητρα ανάπτυξης που δόθηκαν σε ξένους και ντόπιους, για διάφορους λόγους είναι και η χαλάρωση του συντελεστή δόμησης και η εξαγορά του για σκοπούς παρκαρίσματος. Αποτέλεσμα να υπάρχουν πολύ περισσότερα οχήματα σε μια οικιστική μονάδα, από ότι οι θέσεις για παρκάρισμα. Και μιλώ για το νόμιμο πλεόνασμα τροχοφόρων. Συνέπεια τούτου, γεμίζουν αυτοκίνητα οι δρόμοι και παράδρομοι. Ενίοτε δε συμβαίνει και το ιλαροτραγικό να σε καταγράφουν για πρόστιμο οι ίδιες οι αρχές που σου έδωσαν τη χαλάρωση. Το όφελος από αυτές τις χαλαρώσεις όλοι το θέλουν. Τα προβλήματα όμως που προκύπτουν ουδείς.
Φυσικά για όλα τα πιο πάνω φταίει ο τρίτος. Το απρόσωπο κράτος και κυρίως οι κατά καιρούς κυβερνήσεις. Έχουν οι κυβερνήσεις ευθύνες; Έχει το απρόσωπο κράτος, το οποίο κατά τη γνώμη μου δε είναι καθόλου απρόσωπο, ευθύνες; Φυσικά και έχουν. Για ορισμένα θέματα τεράστιες! Θα μπορούσαν τα πράγματα να ήταν γενικά καλύτερα σήμερα και σε ορισμένα θέματα πολύ καλύτερα; Ναι θα μπορούσε. Η ευθύνη γι’ αυτό βαραίνει πολλούς για να μην πω κατά ένα τρόπο όλους μας. Σίγουρα βαραίνει πάρα πολύ περισσότερους, από τους κατά καιρούς 100 -200 ανώτερους αξιωματούχους αυτού του κράτους και της Πολιτείας. Τι εννοώ με αυτούς τους όρους και τις ευθύνες στις οποίες αναφέρομαι θα επανέλθω άλλη φορά. Την ίδια στιγμή θα μπορούσε τα πράγματα να ήταν χειρότερα ή και πολύ χειρότερα. Πως και γιατί σε επόμενο άρθρο. Διότι αυτό που σήμερα θέλω να αναδείξω είναι το εξής γεγονός: Το γεγονός ότι, η τραγική και μέχρι στιγμής αναλλοίωτη, αντικειμενική πραγματικότητα, συνίσταται στο δεδομένο, ότι όλα όσα θέλουμε να κάνουμε πρέπει να γίνουν σε ένα εξαιρετικά μικρό κομμάτι γης. Δεδομένο που θέτει εξ΄ αντικειμένου περιορισμούς. Άρα θα πρέπει να επιλέγουμε κατά προτεραιότητα τι προτιμούμε και τι επιβάλλεται να γίνει με προοπτική χρόνου.
Στάθηκα σε αυτό το θέμα, διότι κατά τη γνώμη μου, ένα μεγάλο μας πρόβλημα σε όλους τους τομείς και όλα τα επίπεδα, είναι η αδυναμία μας να αντιληφθούμε τα αντικειμενικά δεδομένα. Στη βάση αυτών των δεδομένων να ιεραρχήσουμε τις προτεραιότητες μας και στη βάση και των δύο αυτών πραγματικοτήτων, να σχεδιάσουμε σε βάθος χρόνου. Ως εκ τούτου με τη μέχρι σήμερα λογική η οποία επικρατεί και έχω περιγράψει, σωρεία αναπτύξεων θα πρέπει να τοποθετηθούν στη… θάλασσα, για να ησυχάσουμε όλοι!