Challenges Ahead for the Cyprus Health System in 2026

Η σπαζοκεφαλιά του λογισμικού, το περίπλοκο και μεγαλεπήβολο εγχείρημα των εξειδικευμένων θεραπειών, η σταθεροποίηση και πλήρης ομαλοποίηση του σχεδίου αποστολής ασθενών στο εξωτερικό, η εσωτερική διακυβέρνηση, το επόμενο βήμα για τους παρόχους με μοναδικό στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας που λαμβάνουν οι ασθενείς μέσω του Γενικού Συστήματος Υγείας, αποτελούν τα μεγάλα στοιχήματα για τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας το 2026.
Για το 2025, ο ΟΑΥ κλήθηκε να κερδίσει δύο μεγάλα στοιχήματα εντάσσοντας στο ΓεΣΥ δύο νέες υπηρεσίες: Την αποστολή ασθενών στο εξωτερικό και τη χορήγηση εξειδικευμένων φαρμάκων μέσω της διαδικασίας των ονομαστικών αιτημάτων.
Πέραν από την ανάγκη για σταθεροποίηση πλέον των δύο αυτών προγραμμάτων, για το 2026, προστίθεται στις προκλήσεις η βελτίωση, ανάπτυξη και αναβάθμιση του λογισμικού συστήματος του Γενικού Συστήματος Υγείας.
Η χρονιά που πέρασε ομολογουμένως σημαδεύτηκε από τα προβλήματα του συστήματος πληροφορικής, με τον ΟΑΥ να έχει κληθεί σε αρκετές περιπτώσεις να εξηγήσει το τι ακριβώς συνέβαινε.
Μέσα στα 6 χρόνια λειτουργίας του Γενικού Συστήματος Υγείας, ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας, ανέφερε, σε συνέντευξή της στον «Φ», η γενική διευθύντρια του ΟΑΥ, Ιφιγένεια Καμμίτση, «κατάφερε να εφαρμόσει ένα καθολικό, αλληλέγγυο και ισότιμο σύστημα υγείας και έχει εισέλθει σε μια φάση σταθερότητας και ωρίμανσης». Πλέον, είπε, «επιδίωξη μας, είναι το ΓεΣΥ να μην επεκτείνεται μηχανιστικά αλλά να εξελίσσεται στοχευμένα, με κύριο στόχο την ενίσχυση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών προς όφελος όλων των δικαιούχων του ΓεΣΥ. Με οδηγό την εμπειρία, τα δεδομένα και τις τεκμηριωμένες ανάγκες των δικαιούχων και των παροχέων του Συστήματος, προτεραιότητα είναι η ανασκόπηση της μέχρι σήμερα πορείας του ΓεΣΥ και η ενδυνάμωση του Οργανισμού. Παρακολουθούμε στενά τη λειτουργία του Συστήματος και τις τάσεις που παρατηρούνται και δίνουμε προτεραιότητα στην αξιολόγηση της αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας αλλά και στη διαχείριση των προκλήσεων».
Για τη νέα χρονιά, ανέφερε, «ο ΟΑΥ θα επικεντρωθεί πλήρως στους στρατηγικούς του στόχους οι οποίοι καθοδηγούν τον σχεδιασμό και την υλοποίηση όλων των δράσεων του Οργανισμού και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, την ενίσχυση της οικονομικής βιωσιμότητας του ΓεΣΥ, τον συνεχή εκσυγχρονισμό και βελτιστοποίηση του, τον αποτελεσματικό έλεγχο των καταχρήσεων και την καλλιέργεια κουλτούρας ορθολογιστικής χρήσης των υπηρεσιών. Επιπλέον, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνεχή αξιολόγηση και βελτίωση των νέων υπηρεσιών που ανέλαβε ο Οργανισμός, όπως η διαχείριση αποστολών δικαιούχων στο εξωτερικό και η εξέταση ονομαστικών αιτημάτων φαρμάκων, ώστε να γινόμαστε συνεχώς πιο αποτελεσματικοί, με επίκεντρο πάντα τον δικαιούχο και τις ανάγκες του».
Συγκεκριμένα «σε σχέση με τη διαδικασία αποστολής δικαιούχων στο εξωτερικό και τη μεταφορά του αντίστοιχου προγράμματος από το Υπουργείο Υγείας στον ΟΑΥ, αυτή αναλήφθηκε από τον ΟΑΥ επίσημα στις 2 Οκτωβρίου 2025. Κάνοντας ένα σύντομο απολογισμό μετά την πάροδο τριών μηνών από την ανάληψη της εν λόγω διαδικασίας από τον Οργανισμό, κρίνουμε ότι η διαδικασία αξιολογείται μέχρι στιγμής με θετικό πρόσημο, χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα, ιδιαίτερα σε ότι αφορά στην ταχύτητα διαχείρισης των περιστατικών, τη συνεργασία με την ομάδα εμπειρογνωμόνων που αξιολογούν τα περιστατικά αναλόγως ειδικότητας καθώς και τη συνεργασία με τους παρόχους του εξωτερικού».
Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία εξέτασης ονομαστικών αιτημάτων φαρμάκων, «εκεί απαιτούνται διάφορες επιμέρους διαδικασίες και σίγουρα αυτές οι διαδικασίες χρειάζονται συνεχή παρακολούθηση και αναπροσαρμογή, ώστε να καθίστανται πιο ευέλικτες, με γνώμονα πάντοτε το όφελος των δικαιούχων. Κύριος μας στόχος είναι να ενταχθούν σταδιακά όσο το δυνατόν περισσότερα εξειδικευμένα φάρμακα στους καταλόγους φαρμακευτικών προϊόντων του ΓεΣΥ, ώστε να περιοριστούν οι ανάγκες για υποβολή ονομαστικών αιτημάτων. Για αυτό, άλλωστε, προχωρήσαμε και σε εφαρμογή αναθεωρημένων κριτηρίων για αξιολόγηση των ονομαστικών αιτημάτων φαρμάκων από τις 12 Ιουνίου 2025».
Εθνικό Κέντρο Κλινικής Τεκμηρίωσης
Με τη δημιουργία του Εθνικού Κέντρου Κλινικής Τεκμηρίωσης, «θα καλυφθεί σημαντικό μέρος εργασίας που τώρα υλοποιείται από τον ΟΑΥ και αφορά την αξιολόγηση κλινικών πρακτικών και τη διαμόρφωση κατευθυντήριων οδηγιών. Μέσω της λειτουργίας του Κέντρου Τεκμηρίωσης το οποίο έχει ως αποστολή την επιστημονική τεκμηρίωση της ιατρικής πράξης, μέσω της ανάπτυξης, αξιολόγησης και αναθεώρησης εθνικών κλινικών πρωτοκόλλων και κατευθυντήριων οδηγιών, βασισμένων σε διεθνή δεδομένα και βέλτιστες πρακτικές, θα διασφαλίζεται ενιαία, προσέγγιση στη διάγνωση, θεραπεία και παρακολούθηση σε ολόκληρο το σύστημα υγείας».
Καθοριστικό έτος για το Σύστημα Πληροφορικής
Σύμφωνα με τη γενική διευθύντρια του ΟΑΥ, «τα τεχνικά ζητήματα που παρουσίασε κατά διαστήματα το 2025 το Σύστημα Πληροφορικής του ΓεΣΥ είναι ένα εξαιρετικά σοβαρό θέμα που έχει απασχολήσει επανειλημμένα τον Οργανισμό, και το οποίο αντιμετωπίζουμε με τη δέουσα σοβαρότητα. Όπως είναι γνωστό, αρκετές δυσλειτουργίες που παρουσιάστηκαν στο Σύστημα Πληροφορικής εντός του 2025 σχετίζονται με αλλαγές στην εσωτερική δομή της ομάδας συνεργατών της αναδόχου εταιρείας του Συστήματος, οι οποίες προέκυψαν από την αποχώρηση βασικού υπεργολάβου, με αποτέλεσμα η νέα ομάδα διαχείρισης να χρειαστεί σημαντικό χρονικό διάστημα για τη σταθεροποίηση και αποτελεσματική λειτουργία του Συστήματος στα πρότερα επίπεδα».
Τους τελευταίους μήνες, «αν και έχει παρατηρηθεί σημαντική βελτίωση στη λειτουργία του συστήματος, τα προβλήματα εξακολουθούν να εμφανίζονται, σε αισθητά, όμως, μικρότερη συχνότητα. Σ’ αυτό το σημείο, θα πρέπει να τονιστεί ότι η Διεύθυνση Πληροφορικής του Οργανισμού συνεργάζεται στενά και σε καθημερινή βάση με την ανάδοχο εταιρεία για επίλυση προβλημάτων που προκύπτουν και εφαρμόζει μηχανισμούς τόσο για την παρακολούθηση και τον έλεγχο του πλάνου αποκατάστασης του Συστήματος, όσο και για την έγκαιρη ενημέρωση των παροχέων για τυχόν τεχνικά ζητήματα».
Η συνεχής εξέλιξη, αναβάθμιση και παρακολούθηση του συστήματος πληροφορικής είναι επιβεβλημένη, «ώστε να υποστηρίζει τους στόχους του Οργανισμού για πλήρη ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του και να ενισχύει τη λειτουργική υποστήριξη των διαδικασιών του, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής εποπτείας και του ελέγχου του ΓεΣΥ».
Εσωτερική διακυβέρνηση και νομοθετικές εκκρεμότητες
Μετά την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού και τη βελτίωση της στελέχωσης του Οργανισμού ανέφερε η κ. Καμμίτση, «έχει πλέον δημιουργηθεί το απαραίτητο υπόβαθρο για να προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο, που αφορά την αναπροσαρμογή και περαιτέρω ανάπτυξη της εσωτερικής διακυβέρνησης, με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της λογοδοσίας και του συντονισμού των λειτουργιών του Οργανισμού».
Επίσης, από την αρχή της εφαρμογής του ΓεΣΥ, «λέγαμε ότι επιβάλλεται και η θέσπιση νομοθεσιών για διάφορα άλλα ζητήματα και κυρίως νομοθεσιών που θα ρυθμίζουν τον τρόπο λειτουργίας των παροχέων μας».
Σε εκκρεμότητα στη Βουλή βρίσκονται τα νομοσχέδια που αφορούν τη λειτουργία ιατρείων και οδοντιατρείων, τη λειτουργία των κλινικών εργαστηρίων, των ακτινοδιαγνωστικών κέντρων, των κέντρων ανακουφιστικής φροντίδας. Ταυτόχρονα, στο υπουργείο Υγείας εκκρεμεί η ετοιμασία του νομοσχεδίου για τη λειτουργία των νοσοκομείων, τη λειτουργία των ασθενοφόρων (τα οποία τώρα βρίσκονται υπό τον Οργανισμό Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας).
Τέλος, εκκρεμεί η εφαρμογή του νόμου που ρυθμίζει τις υπηρεσίες αποκατάστασης. Τα κέντρα αποκατάστασης αναμένεται ότι θα υποβάλουν τις αιτήσεις για αδειοδότηση τους στο υπουργείο Υγείας τον ερχόμενο Φεβρουάριο. «Με την αξιολόγηση και αδειοδότηση τους ο ΟΑΥ θα μπορεί να προχωρήσει σε διαβούλευση μαζί τους με στόχο την ένταξη τους στο ΓεΣΥ», τόνισε η κ. Καμμίτση. Αναφέρεται ότι μέσω του ΓεΣΥ ήδη προσφέρονται υπηρεσίες αποκατάστασης μέσω τριών συγκεκριμένων νοσοκομειακών κέντρων.
«Βασική προτεραιότητα είναι η ένταξη νέων υπηρεσιών και παροχέων βασιζόμενη στην αποτελεσματικότητα και ωφέλεια και η συνεχής εξέλιξη του ΓεΣΥ καθώς και η αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς όφελος των δικαιούχων και της κοινωνίας».