«David Lynch: Must be seen to be believed» της ομάδας του STYX Film Encounters

Είμαστε η ομάδα του STYX Film Encounters, μέσω του οποίου διοργανώνουμε προβολές κλασσικών και σημαντικών σύγχρονων ταινιών του διεθνή κινηματογράφου, και σήμερα μοιραζόμαστε μαζί σας πέντε από τα πιο καθηλωτικά έργα του David Lynch, εγχείρημα το οποίο αντιλαμβανόμαστε ότι είναι πιο εύκολο να το πεις παρά να το κάνεις!
Ως καλλιτέχνης, ο Lynch δημιούργησε για διάφορα μέσα, έχοντας ξεκινήσει την καριέρα του ως εικαστικός, ενώ αργότερα ενεπλάκη και ως τραγουδοποιός σε συνεργασία με διάφορους μουσικούς. Αδιαμφισβήτητα έζησε ως καλλιτέχνης με K κεφαλαίο. Τη φήμη του όμως θα επικρατεί κυρίως το έργο του ως κινηματογραφικός, αλλά και τηλεοπτικός δημιουργός.
Έτσι, εάν επιθυμείτε να (ξανά)επισκεφθείτε κάποια από τα ανεπανάληπτα του έργα, ή αν θέλετε να ανακαλύψετε κάποιο που μπορεί να σας διέφυγε, ιδού πέντε από τα σπουδαιότερα έργα του από την πλούσια κληρονομιά την οποία μας άφησε:
Eraserhead (1977): Εδώ όπου ξεκίνησαν όλα - για την κινηματογραφική του καριέρα. Η ιδιαίτερη ατμόσφαιρα που δημιουργεί στην πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία νιώθει καταπιεστική, ακόμη και απειλητική, μα δεν παύει να μαγνητίζει ακόμα και 50 σχεδόν χρόνια μετά την αρχική της κυκλοφορία. Ένα έργο, την παραγωγή του οποίου επωμίστηκε ο ίδιος ως επί το πλείστο, με αλλόκοτους χαρακτήρες, άβολες συνθήκες και τρομακτικά εφέ, παραμένει ως ένα από τα φοβερότερα ντεμπούτα στην ιστορία του Ανεξάρτητου Αμερικανικού σινεμά, και είτε αρέσει είτε μπερδέψει, είναι σαφές ότι όποιος κι αν βρίσκεται πίσω από κάτι τέτοιο δεν μπορεί να αγνοηθεί.
The Elephant Man (1980): Εφόσον το Erasehead δίχασε κοινά παγκοσμίως, η αξία και το ταλέντο του Lynch τίθονταν προς αμφισβήτηση. Για χάρη του Lynch, ο περίφημος κωμικός και μεγαλοπαραγωγός Mel Brooks λάτρεψε το ντεμπούτο του και πόνταρε στον 34χρονο τότε σκηνοθέτη να αναλάβει τη μεταφορά της ιστορίας του Τζόν Μέρικ, του ομότιτλου ανθρώπου ελέφαντα, στη μεγάλη οθόνη. Το ριψοκίνδυνο αυτό πείραμα απέδωσε τόσο για τον Brooks, εφόσον η ταινία προτάθηκε για 8 βραβεία Όσκαρ συμπεριλαμβανομένου του βραβείου καλύτερης ταινίας, όσο και για τον Lynch, ο οποίος απέδειξε πως το μπορούσε να φέρει εις πέρας ένα υψηλών προδιαγραφών ιστορικό δράμα, το οποίο έπλασε με τις χαρακτηριστικές οπτικοακουστικές του πινελιές.
Twin Peaks: Η σειρά η οποία καθήλωσε εκατομμύρια θεατές, όχι σε μία, αλλά σε δύο μεταδόσεις με 25 χρόνια να μεσολαβούν μεταξύ τους, θεωρείται από πολλούς ως το αριστούργημα του Lynch, ακόμη κι αν δεν είχε πλήρη δημιουργικό έλεγχο καθ’ όλη τη διάρκεια της. Η εμβληματική πρώτη σεζόν τάραξε τα τηλεοπτικά νερά το 1990 όποτε και εντάχθηκε άμεσα στο εγχειρίδιο της ποπ κουλτούρας. Η δεύτερη σεζόν επίσης έφερε ταραχές, δυστυχώς όμως ήταν μεταξύ του Lynch και του καναλιού, καταλήγοντας στην αποχώρηση του Lynch από τη σειρά στα μέσα - επέστρεψε όμως για να παραδώσει ένα συγκλονιστικό φινάλε, το οποίο τότε προοριζόταν να ήταν οριστικό. Ένα χρόνο αργότερα, το 1992, κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους η ταινία Twin Peaks: Fire Walk With Me η οποία αποτελούσε προοίμιο της σειράς, η οποία όμως δίχασε τους θεατές και διάλυσε τις όποιες ελπίδες υπήρχαν για να επέστρεφε στους δέκτες. Πηδάμε στο 2017, όποτε και ο Lynch με τον συνέταιρό του Mark Frost επέστρεψαν με 18 νέα επεισόδια στην πόλη του Twin Peaks, όλα εκ των οποίων σκηνοθέτησε ο ίδιος ο Lynch εφόσον τα θεωρούσε 18 μέρη μιας ταινίας. Κατά πόσο το Twin Peaks: Η Επιστροφή έδωσε αίσιο τέλος στην αγαπημένη σειρά παραμένει θέμα συζήτησης. Αυτό που είναι σίγουρο όμως είναι ότι για μια τελευταία φορά ο David Lynch κατάφερε να έχει δημιουργικό έλεγχο για να εκφράσει το έπος που οραματίστηκε, και αυτό ίσως να είναι ότι πιο πολύτιμο.
The Straight Story (1999): Η ταινία η οποία ο ίδιος ο Lynch περιέγραψε ως η πιο πειραματική του, χαρακτηρίζεται συχνά από θεατές ως η πιο βατή του. Εάν από μόνη της αυτή η αντίφαση δεν σας κεντρίζει το ενδιαφέρον, τότε ας πούμε απλώς ότι όντως πρόκειται για την πιο ασυνήθιστη, αφηγηματικά τουλάχιστον, παρέκκλιση αυτού του τόσο πολύπλευρου δημιουργού. Χωρίς να σας προϊδεάζουμε, θα πούμε απλώς ότι όσο κι αν νιώθει μονότονα λιτή και περιπλανιτική, αξίζει να δείτε αυτή την πορεία μέχρι το τέλος, της οποίας η συναισθηματική κλιμάκωση παραμένει μοναδική.
Mulholland Drive (2001): Όσα λιγότερο λέγονται τόσο το καλύτερο για αυτή την αινιγματική ταινία-παζλ η οποία ήδη λογίζεται μεταξύ στα καλύτερα έργα του 21ου αιώνα. Αν και το διαδίκτυο σφύζει από θεωρίες και αναλύσεις οι οποίες προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν την έννοια πίσω από το καθετί, η επιθυμία του Lynch για νέους θεατές είναι πλέον συμβουλή - απλά αφεθείτε στον κόσμο και τη συναισθηματική εμπειρία που προκαλείται μέσω αυτής της λαβυρινθώδους πλοκής κι άσ’τε την ταινία να μιλήσει από μόνη της. Για όσους πάει λίγος καιρός από τότε που την έχετε δει, βάλτε την ξανά κι ετοιμαστείτε να ανακαλύψετε μια εντελώς νέα ταινία. 25 πλέον χρόνια μετά, το Mulholland Drive εξακολουθεί να σαγηνεύει θεατές με τη μυστηριώδη και επικίνδυνη γοητεία του, κι αυτό θα συνεχίσει να κάνει για επερχόμενες γενιές.