Unanswered Questions and Tensions at the Institutions Committee Meeting over Controversial Video

Μετά από πολύωρη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Θεσμών, την Τετάρτη, από την οποία δε έλειψαν οι εντάσεις μεταξύ των Βουλευτών, αποφασίστηκε να επανέλθει στα ζητήματα που άπτονται του βίντεο που κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνική δικτύωσης, με ισχυρισμούς κατά της Κυβέρνησης Χριστοδουλίδη.
Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος της Επιτροπής και Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Δημήτρης Δημητρίου, η συνεδρίαση θα πρέπει να συνεχιστεί, καθώς μένουν αναπάντητα ερωτήματα αναφορικά με την κοινοποίηση στη Βουλή στοιχείων που σχετίζονται με δωρητές, αλλά και με τη νομιμότητα της δραστηριοποίησης του Γιώργου Λακκοτρύπη στον ιδιωτικό τομέα.
Εξάλλου, κάποια από τα ερωτήματα που τέθηκαν δεν μπορούσαν να απαντηθούν για λόγους προστασίας της ποινικής διερεύνησης που είναι σε εξέλιξη με εντολές του Γενικού Εισαγγελέα. Όπως αναφέρθηκε και από τη Νομική Υπηρεσία, ο Ανεξάρτητος Ανακριτής που διορίστηκε, ο πρώην Δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου, Ανδρέας Πασχαλίδης, θα πρέπει να ολοκληρώσει την ανάκριση εντός τριών μηνών, σύμφωνα με τους όρους εντολής του.
Η συνεδρίαση επικεντρώθηκε σε ερωτήματα που τέθηκαν από Βουλευτές κυρίως προς τον Γενικό Λογιστή, Ανδρέα Αντωνιάδη, και την Υφυπουργό παρά τω Προέδρω, Ειρήνη Πική, αναφορικά με τα θέματα που ενέγραψαν προς συζήτηση Βουλευτές του ΑΚΕΛ για τη λειτουργία του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, καθώς και για ενδεχόμενες πολιτικές, θεσμικές και ποινικές ευθύνες που προκύπτουν από το περιεχόμενο του βίντεο, το οποίο, όπως ανέφεραν «παραπέμπει σε μηχανισμό θεσμικής διαπλοκής και διαφθοράς της κυβέρνησης μέσω της εξυπηρέτησης επιχειρηματικών συμφερόντων έναντι πολιτικών και χρηματικών ανταλλαγμάτων».
Από τη συνεδρίαση δεν έλειψαν οι στιγμές έντασης, ιδίως όταν ο ανεξάρτητος Βουλευτής, Ανδρέας Θεμιστοκλέους, αναφέρθηκε σε «κατίνες», μιλώντας για την τοποθέτηση του Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Γιώργου Λουκαΐδη, ο οποίος αντέδρασε λέγοντας ότι ο κ. Θεμιστοκλέους συμπεριφέρεται ως «πολιτικός τραμπούκος».
Ο κ. Λουκαΐδης έθεσε εισαγωγικά ερωτήματα, μεταξύ άλλων, σχετικά και με ενδεχόμενη παραβίαση της νομοθεσίας που αφορά τις προεκλογικές εκστρατείες για τις προεδρικές εκλογές, αναφορικά με το πλαίσιο που διέπει τις συναντήσεις του Προέδρου της Δημοκρατίες και αξιωματούχων, με τον ρόλο του Γιώργου Λακκοτρύπη, για τα ποσά που αναφέρονται ως δωρεές στο επίμαχο βίντεο, αλλά και με τον τετραπλασιασμό των δωρεών στον Ανεξάρτητο Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, ζητώντας απαντήσεις τόσο από την κ. Πική, όσο και από τον Γενικό Λογιστή.
Σε αντίστοιχο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι ερωτήσεις που διατύπωσαν οι υπόλοιποι Βουλευτές του ΑΚΕΛ στη συνεδρίαση, με την Ειρήνη Χαραλαμπίδου να επισημαίνει ότι οι θεσμοί του κράτους αποδείχθηκαν κατώτεροι των περιστάσεων σε ό,τι αφορά την κινητοποίηση και διερεύνηση του περιεχομένου του βίντεο, και τους Νίκο Κέττηρο και Ανδρέα Πασιουρτίδη να κάνουν λόγο για προσπάθειες «οργανωμένης συγκάλυψης» και αποσιώπησης στοιχείων.
Από την πλευρά του ο κ. Θεμιστοκλέους, κατά την τοποθέτησή του στην Επιτροπή, συνεχάρη τον τέως Διευθυντή του Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας, Χαράλαμπο Χαραλάμπους, για την «αυτοπεποίθησή του να παραιτηθεί». Σημείωσε, δε, ότι είναι ανεπίτρεπτο να εγείρεται ζήτημα για την προεκλογική εκστρατεία του 2028, ενώ ανέφερε ότι η έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας αναφέρει πως η προεκλογική εκστρατεία του Ανδρέα Μαυρογιάννη το 2023 ήταν πιο ακριβή από του Νίκου Χριστοδουλίδη. Έθεσε, δε, το ερώτημα αν είχε γνώση ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας για τις ενέργειες Γιώργου Λακκοτρύπη και Χαράλαμπου Χαραλάμπους;
Εξάλλου, ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Γεωργίου, έθεσε προς τον Γενικό Λογιστή το ερώτημα για τον λόγο που αποφάσισε να συμμορφωθεί τελικά το Υπουργικό Συμβούλιο με τις συστάσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τη λειτουργία του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης.
Υπό εξέταση ακόμα η δωρεά 500.000 για πιλοτικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα, είπε η Πική
Υπό εξέταση βρίσκεται ακόμα η δωρεά από επενδυτή ο οποίος δραστηριοποιείται στην Κύπρο, όπως ανέφερε η Υφυπουργός παρά τω Προέδρω, απαντώντας σε ερωτήματα που έθεσαν Βουλευτές στο πλαίσιο της συνεδρίασης. Η κ. Πική εξήγησε ότι δεν έχει καταβληθεί κανένα τέτοιο ποσό μέχρι στιγμής στα ταμεία του κράτους, πράγμα που επιβεβαίωσε και ο Γενικός Λογιστής.
Παραπέμποντας σε δηλώσεις που έκανε την Τρίτη ο Υφυπουργός Καινοτομίας για το θέμα, η κ. Πική είπε ότι η δωρεά θα αφορά την υλοποίηση πιλοτικού έργου για πρόγραμμα εκπαίδευσης σε σχολεία, με την εταιρεία Open AI. Είπε, ακόμα, ότι για μεγάλα έργα που υλοποιούνται με ιδιωτική πρωτοβουλία, όπως το Κέντρο για τον Αυτισμό και η Παιδογκολογική Κλινική, υπάρχει συγκεκριμένη διαδικασία στο Υπουργείο Οικονομικών, για να αποφασιστεί εάν θα προχωρήσει η δωρεά, και εξήγησε ότι η διαδικασία αυτή ακολουθείται και στην περίπτωση του εν λόγω εκπαιδευτικού προγράμματος.
Υπογράμμισε, επίσης, ότι οι επαφές που γίνονται από πλευράς της Κυβέρνησης για την προσέλκυση επενδύσεων γίνονται με διαφανή τρόπο και ότι οι συναντήσεις έχουν κυρίως ενημερωτικό σκοπό, ενώ ακολούθως οι ενδιαφερόμενοι παραπέμπονται στο Κέντρο Εξυπηρέτησης Επιχειρήσεων.
Εξάλλου, σε δηλώσεις της μετά τη συνεδρίαση της Επιτροπής, είπε ότι «πρόθεση της Κυβέρνησης είναι «να ξεκαθαρίσουν όλα τα ζητήματα και να αποκατασταθεί η αλήθεια, ειδικά για θέματα που δημιουργούν εσφαλμένη εικόνα γύρω από τη χώρα μας και την Κυβέρνηση», ενώ σημείωσε σχετικά με τον Ανεξάρτητο Φορέα Κοινωνικής Στήριξης ότι όλες οι δωρεές έγιναν μέσω εμβασμάτων στην Κεντρική Τράπεζα και ότι δεν δόθηκαν ποτέ δωρεές σε μετρητά σε κανέναν αξιωματούχο της Κυβέρνησης.
Πρόσθεσε ότι «το μητρώο δωρητών ήταν διαχρονικά στην διάθεση των αρμόδιων ελεγκτικών αρχών, του Γενικού Ελεγκτή και του Γενικού Λογιστή, που λειτουργεί και ως ταμίας του σχετικού ταμείου», καθώς και ότι «τα λογότυπα των δωρητών στην πλειονότητά τους δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του Φορέα», ενώ είπε ότι το συνταγματικό δικαστήριο έχει αντικρούσει την πρόταση Βουλευτών για δημοσιοποίηση των στοιχείων αυτών.
Εξέφρασε, τέλος, την πρόθεση της Κυβέρνησης να βρει τρόπο για να συνεχιστεί η παροχή βοήθειας προς όσους στηρίζονται από τον Φορέα.
«Όσα λέγονται για γράφονται για μαύρο χρήμα και υπόγειες διαδρομές είναι αβάσιμα» κατέληξε, προσθέτοντας ότι «αυτού του είδους οι πρακτικές, τις οποίες είδαμε στο παρελθόν, δεν έχουν καμία θέση στη δική μας διακυβέρνηση».
Πάντως, ερωτηθείς Σύμβουλος του Προέδρου για θέματα Δεοντολογίας Υπουργών, Γιώργος Αρέστη, εξήγησε στην Επιτροπή ότι δεν κάνει έρευνα για Υπουργούς στο κενό και ότι πρέπει να υπάρχει καταγγελία ή πληροφόρηση για παραβίαση του κώδικα δεοντολογίας. Σημείωσε, δε, ότι δεν έχει τα μέσα για εις βάθος έρευνα, γιατί δεν υπάρχει προσωπικό και ότι για σκοπούς διερεύνησης πληροφοριών, αν υπάρξουν, απευθύνεται σε άλλο αρμόδιο φορέα, όπως την αστυνομία. Κατέληξε, δε, ότι για το εν λόγω βίντεο δεν προχώρησε αυτεπάγγελτα σε έρευνα.
Νομικό κενό για τον έλεγχο επιχειρηματιών γης επεσήμανε ο Δικηγορικός Σύλλογος
Ο Αντιπρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου, Ανδρέας Τσαρδέλλης, επεσήμανε κατά την τοποθέτησή του ενώπιον της Επιτροπής ότι υπάρχει νομοθετικό κενό σε σχέση με έλεγχο επιχειρηματιών ανάπτυξης γης στο πλαίσιο της νομοθεσίας για το ξέπλυμα χρήματος, πράγμα που επιβεβαίωσε εκπρόσωπος του Συλλόγου Εγκεκριμένων Λογιστών.
Κάλεσε, δε, τη Βουλή να προχωρήσει σε ρύθμιση, ώστε να υπόκεινται και αυτού του είδους οι επενδυτές σε ελέγχους, βάσει νομοθεσίας, καθώς αποτελούν, όπως είπε, μία μεγάλη μερίδα επενδυτών που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο.
Εξάλλου, για τις διαδικασίες προσέλκυσης επενδυτών μίλησε στην Επιτροπή και ο Μάριος Τανούσης, Γενικός Διευθυντής του Κυπριακού Οργανισμού Προώθησης Επενδύσεων (CIPA), εξηγώντας ότι ο Οργανισμός κάνει προκαταρτικό έλεγχο για αυτούς με τους οποίους έχει επαφές και οι οποίοι ενδιαφέρονται να έρθουν στην Κύπρο για επενδύσεις.
Ερωτηθείς από τον Πρόεδρο της Επιτροπής αν είναι σύνηθες να έρχονται δυνητικοί επενδυτές στη χώρα, χωρίς να έχουν επαφή με CIPA, ο κ. Τανούσης είπε ότι είναι δυνατόν να προχωρούν κάποιοι χωρίς την εμπλοκή του CIPA, καθώς έχει συγκεκριμένες διαδικασίες που ακολουθούνται.
Σε ξεχωριστό λογαριασμό στην ΚΤ οι εισφορές για πυρόπληκτους, είπε ο Γενικός Λογιστής
Ο Γενικός Λογιστής, Ανδρέας Αντωνιάδης, αναφορικά με τις δωρεές που έγιναν από ιδιώτες για στήριξη των πυρόπληκτων, ανέφερε ότι είχε επικοινωνία με τον Υπουργό Οικονομικών σχετικά με τη διαδικασία με την οποία θα καταβάλλονταν, εκφράζοντας αρχικά και τη διαφωνία του με τον τρόπο που είχε προταθεί από τον δωρητή.
Όπως εξήγησε ο κ. Αντωνιάδης, «οι δωρεές προς του πυρόπληκτους δεν έγιναν προς το κράτος, αλλά είναι σε μεταβατικό λογαριασμό στην Κεντρική Τράπεζα, στον οποίο δεν έχει κυριότητα το κράτος» και του οποίου τη διαχείριση έχει ο ίδιος, ως Γενικός Λογιστής. Επιβεβαίωσε, δε, ότι δόθηκε δωρεά ύψους 75.000 από τη Remedica στον λογαριασμό αυτό.
Ερωτηθείς από τον Γιώργο Λουκαΐδη αν υπήρξαν επενδυτές που, για να συνεισφέρουν στο πλαίσιο εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, δώρισαν ποσά προς τον Φορέα ή προς άλλα ταμεία, ο Γενικός Λογιστής απάντησε πως τα ποσά που δόθηκαν δεν ήταν από κάποιο επενδυτή, με τον κ. Λουκαΐδη να αναφέρει πως «έπρεπε να πηγαίνουν από το Προεδρικό».
Πάντως, ο κ. Αντωνιάδης τάχθηκε υπέρ του να ενισχυθεί η νομοθεσία με πρόνοιες ανάλογες με αυτές που ισχύουν για τις δωρεές στο Συμβούλιο της ΕΕ, με στόχο την ικανοποίηση των αρχών της λογοδοσίας και της διαφάνειας.
Ήγειραν ζήτημα οι Βουλευτές για προστασία δεδομένων για μη αποκάλυψη πολιτικών πεποιθήσεων
Η αιτιολόγηση της προστασίας προσωπικών δεδομένων των δωρητών προς τον κράτος χάριν μη αποκάλυψης πολιτικών πεποιθήσεων, την οποία παρέθεσε η Επίτροπος Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, έγινε αφορμή να εγείρουν ζήτημα οι Βουλευτές, καθώς τα στοιχεία των δωρητών προς τα κόμματα δημοσιεύονται χωρίς να τίθεται τέτοιο ζήτημα.
Το θέμα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων τέθηκε με αφορμή τη γνωμάτευση που ζήτησε ο Γενικός Λογιστής από τη Νομική Υπηρεσία, ώστε να μπορέσει να απαντήσει σε ερώτημα του Προέδρου της Επιτροπής. Η Νομική Υπηρεσία, όπως ανέφερε, αποτάθηκε και στην αρμόδια Επίτροπο για το εν λόγω θέμα.
Στο πλαίσιο της συνεδρίασης η Επίτροπος ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι ο κοινοβουλευτικός έλεγχος δεν είναι απεριόριστος και ότι η κοινοποίηση δεδομένων πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και αναλογική. Σημείωσε, επίσης, ότι για την κοινοποίηση των στοιχείων που ζητήθηκαν από τον Γενικό Λογιστή, δεν έγινε στάθμιση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας, ενώ εξήγησε ότι εταιρικά δεδομένα που μπορεί να οδηγούν σε ταυτοποίηση φυσικού προσώπου δεν μπορούν να δημοσιεύονται, όπως επίσης και δεδομένα που ενδέχεται να αποκαλύπτουν πολιτικές πεποιθήσεις.
Οι Βουλευτές ζήτησαν διευκρινίσεις ως προς το τελευταίο, αντιπαραβάλλοντας το γεγονός της τακτικής δημοσιοποίησης δωρητών προς τα κόμματα.
Ο Γιώργος Λακκοτρύπης δεν είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο lobbying φυσικών προσώπων
O Νίκος Ζαμπακίδης, μέλος της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς, κλήθηκε να απαντήσει για τον ρόλο του Γιώργου Λακκοτρύπη ως λομπίστα, αναφέροντας ενώπιον της Επιτροπής ότι ως φυσικό πρόσωπο δεν είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο που αφορά το lobbying στην Κύπρο, αρκέστηκε όμως σε αυτή την αναφορά, λόγω του ότι βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η ποινική έρευνα, όπως είπε.
Αναφερθείς στις διαδικασίες που προκύπτουν από τη νομοθεσία για το lobbying, εξήγησε ότι όποιος ενεργεί στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να πραγματοποιεί συναντήσεις στη βάση θεμάτων και ορισμένων ομάδων ενδιαφέροντος που εκπροσωπεί, βάσει όσων έχει δηλώσει στο μητρώο. Στο έντυπο που συμπληρώνεται, δηλώνεται επίσης και ο επιδιωκόμενος σκοπός.
Δηλώσεις Βουλευτών
Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση, ο Πρόεδρος της Επιτροπής και Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Δημήτρης Δημητρίου, επεσήμανε ότι δεν δόθηκαν και πολλές απαντήσεις και ότι υπάρχουν ζητήματα ανοιχτά. «Σεβαστήκαμε και θα σεβαστούμε την διαδικασία της ποινικής διερεύνησης, δεν στήνουμε λαϊκά δικαστήρια στο Κοινοβούλιο αλλά ασκούμε τον κοινοβουλευτικό έλεγχο που από το Σύνταγμα προβλέπεται», είπε.
Κατέληξε, πάντως, ότι «τα πολιτικά ζητήματα είναι εκεί και παραμένουν», συνέχισε, σημειώνοντας ότι «αυτός που εκτέθηκε από το βίντεο εδώ και δύο βδομάδες είναι ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και όσο απαντήσεις δεν παίρνουμε, αυτός που παραμένει εκτεθειμένος είναι ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας».
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Λουκαΐδης, σημείωσε επίσης στις δηλώσεις του ότι στη συνεδρίαση δεν απαντήθηκε κανένα από τα ερωτήματα που τέθηκαν προς την Προεδρία της Δημοκρατίας. «Ως εκ τούτου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μένει ακόμα περισσότερο εκτεθειμένος, ανεπανόρθωτα εκτεθειμένος, σε όλα όσα αποκαλύπτονται στο συγκεκριμένο βίντεο. Και ειδικότερα σε σχέση με τον μηχανισμό θεσμικής διαπλοκής και διαφθοράς που είχε στηθεί με επίκεντρο το Προεδρικό», είπε.
Κάλεσε, τέλος, τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας «να προχωρήσει σε αναγνώριση της θεσμικής εκτροπής που υπήρξε και βεβαίως στην ανάληψη ευθύνης στη συνέχεια».
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Πανίκος Λεωνίδου, κατά την τοποθέτησή του ενώπιον της Επιτροπής εξέφρασε την πεποίθηση «ότι τα πράγματα θα οδηγηθούν εκεί που πρέπει και θα διερευνηθούν όσα χρειάζεται». Δήλωσε υπέρ της δικαιοσύνης, του ορθού λόγου και των διαδικασιών και πρόσθεσε ότι η πρωτοβουλία της συζύγου του Προέδρου της Δημοκρατίας να παραιτηθεί από τον ρόλο της στον Φορέα «έδειξε την πορεία των πραγμάτων».
Σημείωσε, ακόμα, ότι το ΔΗΚΟ θα κάνει και πρόταση νόμου για κατάργηση του θεσμού και για θέσπιση διαδικασίας για κάλυψη όσων στηρίζονται από τον Φορέα, κατά τη μεταβατική περίοδο. «Το ΔΗΚΟ δίπλα στους θεσμούς του κράτους», κατέληξε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να μην ενισχυθούν τα πολιτικά ρήγματα.
Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ, Αλέκος Τρυφωνίδης, ανέφερε σε δηλώσεις του ότι η παράταξη απαίτησε «την εμπλοκή των θεσμών, της Εισαγγελίας, της ΜΟΚΑΣ, της Αρχής κατά της Διαφθοράς, ακόμα και της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ούτως ώστε να διερευνηθεί πλήρως το συγκεκριμένο βίντεο και τα όσα φέρονται να λέγονται που δεν περιποιούν τιμή για την Κυπριακή Δημοκρατία».
Σημείωσε ότι «κανένας δεν είναι υπεράνω του νόμου», αλλά πρόσθεσε «ότι δεν πρέπει να θυματοποιούμε οποιονδήποτε πριν την ολοκλήρωση της έρευνας και την εξαγωγή των σωστών αποτελεσμάτων», αναφέροντας ότι «η έρευνα αυτή πρέπει να πάρει το δρόμο της και την αναμένουμε σύντομα και εντός των χρονοδιαγραμμάτων και αν υπάρχουν ένοχοι να οδηγηθούν ενώπιον της δικαιοσύνης».
Η ανεξάρτητη Βουλευτής Αλεξάνδρα Ατταλίδου έκανε λόγο στις δηλώσεις της για «θεσμική εκτροπή» προσθέτοντας ότι «οι συνέπειες είναι βαριές και αλυσιδωτές για τον τόπο μας». Μίλησε για κατάρρευση του κράτους δικαίου και για εισφορές ως «συγκεκαλυμένες δωροδοκίες», για εργαλειοποίηση θεσμών. Πρόσθεσε ότι ως συνέπεια η κοινωνία γίνεται πιο κυνική και το κράτος γίνεται ευάλωτο.
«Η μόνη πραγματική απάντηση είναι απόλυτη διαφάνεια, υποχρεωτική δημοσιοποίηση και ανεξάρτητος έλεγχος», είπε, επισημαίνοντας ότι οι Βουλευτές αντιμετώπισαν κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπή «τοίχο άρνησης» λόγω της γνωμάτευσης της Επιτρόπου για τα προσωπικά δεδομένα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ιδού οι δωρεές προς τον Φορέα Κοινωνικής Στήριξης και η επιστολή της Αρχής κατά Διαφθοράς στην Επιτροπή Θεσμών | AlphaNews
Πηγή: ΚΥΠΕ