Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχωρούν επισήμως από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), παρά τις έντονες προειδοποιήσεις ότι η απόφαση αυτή ενδέχεται να έχει σοβαρές συνέπειες τόσο για τη δημόσια υγεία εντός της χώρας όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Η αποχώρηση πραγματοποιείται ενώ η Ουάσινγκτον παραμένει ο μεγαλύτερος οφειλέτης του οργανισμού, με εκκρεμείς συνεισφορές ύψους περίπου 260 εκατ. δολαρίων.
Η απόφαση ελήφθη τον Ιανουάριο του 2025, όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για την αποχώρηση της χώρας από τον ΠΟΥ. Σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, η διαδικασία απαιτεί προειδοποίηση ενός έτους και πλήρη εξόφληση των οικονομικών υποχρεώσεων προς τον οργανισμό του ΟΗΕ.
Ωστόσο, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε σήμερα ότι ο ΠΟΥ απέτυχε να περιορίσει, να διαχειριστεί και να κοινοποιήσει κρίσιμες πληροφορίες, γεγονός που –όπως υποστήριξε– κόστισε στις ΗΠΑ τρισεκατομμύρια δολάρια. Όπως ανέφερε, ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε το πάγωμα κάθε μεταφοράς αμερικανικών κρατικών κεφαλαίων, υποστήριξης ή πόρων προς τον ΠΟΥ.
«Ο αμερικανικός λαός έχει ήδη καταβάλει υπερβολικά μεγάλα ποσά σε αυτόν τον οργανισμό και το οικονομικό πλήγμα υπερβαίνει οποιαδήποτε προκαταβολή έναντι μελλοντικών υποχρεώσεων», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Απίθανη η επιστροφή των ΗΠΑ στο άμεσο μέλλον
Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, ειδικοί στην παγκόσμια υγεία, αλλά και ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, κάλεσαν επανειλημμένα τις ΗΠΑ να επανεξετάσουν τη στάση τους. «Η αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών αποτελεί απώλεια τόσο για τις ίδιες όσο και για τον υπόλοιπο κόσμο», δήλωσε ο Τέντρος νωρίτερα μέσα στον Ιανουάριο.
Ο ΠΟΥ έχει επισημάνει ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν καταβάλει τις υποχρεωτικές εισφορές τους για τα έτη 2024 και 2025, ενώ τα κράτη-μέλη του οργανισμού αναμένεται να συζητήσουν τον Φεβρουάριο πώς θα διαχειριστούν την αποχώρηση της Ουάσινγκτον.
Από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, ο Μπιλ Γκέιτς –επικεφαλής του Ιδρύματος Γκέιτς και σημαντικός δωρητής προγραμμάτων υγείας και του έργου του ΠΟΥ– εκτίμησε ότι δεν αναμένει επιστροφή των ΗΠΑ στον οργανισμό στο άμεσο μέλλον. «Ο κόσμος χρειάζεται τον ΠΟΥ», τόνισε, προσθέτοντας ότι θα συνεχίσει να υποστηρίζει αυτή τη θέση όπου του δοθεί η ευκαιρία.
Οικονομικό σοκ στον ΠΟΥ
Η αποχώρηση των ΗΠΑ, οι οποίες κάλυπταν περίπου το 18% της συνολικής χρηματοδότησης του οργανισμού, έχει ήδη προκαλέσει σοβαρή οικονομική κρίση στον ΠΟΥ. Ως αποτέλεσμα, η διοίκηση αναγκάστηκε να μειώσει στο μισό την ομάδα διαχείρισης, να περιορίσει σημαντικά το έργο του οργανισμού και να προχωρήσει σε απολύσεις που αναμένεται να αγγίξουν περίπου το ένα τέταρτο του προσωπικού έως τα μέσα του έτους.
Παρότι κατά το προηγούμενο έτος ο ΠΟΥ συνέχιζε να ανταλλάσσει πληροφορίες με τις ΗΠΑ, πλέον παραμένει ασαφές εάν και σε ποιο βαθμό θα συνεχιστεί οποιαδήποτε μορφή συνεργασίας.
Ειδικοί προειδοποιούν ότι η διακοπή της συνεργασίας ενδέχεται να αποδυναμώσει κρίσιμα διεθνή συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και αντιμετώπισης υγειονομικών απειλών. «Η απόσυρση των ΗΠΑ από τον ΠΟΥ μπορεί να υπονομεύσει τις συνεργασίες στις οποίες βασίζεται ο κόσμος για την πρόληψη και αντιμετώπιση παγκόσμιων υγειονομικών κρίσεων», σημείωσε η Κέλι Χένινγκ, επικεφαλής του προγράμματος δημόσιας υγείας του Bloomberg Philanthropies.
US Withdraws from WHO, Leaving a 'Hole' of Hundreds of Millions
The United States has officially withdrawn from the World Health Organization (WHO), despite warnings of serious consequences for global and domestic public health. This decision comes at a time when the US is the WHO's largest debtor, with outstanding contributions of $260 million. The withdrawal was decided in January 2025 by then-President Donald Trump, based on claims that the WHO failed to contain and timely communicate information about the pandemic, causing economic damage to the US. The US government has frozen all funding to the organization. Global health experts and WHO Director-General Tedros Adhanom Ghebreyesus had repeatedly called on the US to reconsider its decision, emphasizing that the withdrawal is a loss for both sides. However, Bill Gates estimated that the US return to the WHO is not expected in the near future. The US withdrawal has caused a severe financial crisis at the WHO, forcing the organization to reduce its staff by a quarter and significantly limit its activities. Although information exchange between the US and the WHO continued last year, the future of cooperation remains uncertain. The disruption of cooperation could weaken critical international early warning and health crisis response systems.
