Venezuela Crisis: US Action and Global Oil Market Implications

Ο Πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, συνελήφθη και μεταφέρθηκε εκτός χώρας μετά από μεγάλης κλίμακας αμερικανικό στρατιωτικό πλήγμα στο Καράκας, αφήνοντας πίσω αβεβαιότητα για το πολιτικό μέλλον της χώρας – και για τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της.
Η κυβέρνηση Τραμπ έπληξε μια χώρα με περισσότερα αποθέματα πετρελαίου από το Ιράκ. Η Βενεζουέλα «κάθεται» πάνω σε περίπου 303 δισεκατομμύρια βαρέλια αργού, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποθεμάτων, σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Ενεργειακών Πληροφοριών των ΗΠΑ (EIA). Αυτός ο ενεργειακός πλούτος θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στο μέλλον της χώρας.
Επειδή τα συμβόλαια πετρελαίου δεν διαπραγματεύονται τα Σαββατοκύριακα, ο άμεσος αντίκτυπος στις διεθνείς τιμές είναι προς το παρόν μια «εικασία», και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πώς θα εξελιχθούν οι επόμενες ημέρες. Η σοσιαλιστική κυβέρνηση Μαδούρο ήταν εχθρική απέναντι στη διεθνή πετρελαϊκή βιομηχανία και επέτρεψε στις ενεργειακές υποδομές να καταρρεύσουν. Παραμένει ασαφές εάν η επόμενη κυβέρνηση θα διατηρήσει σφιχτό κρατικό έλεγχο ή θα ανοίξει την αγορά σε διεθνείς επενδύσεις.
«Για το πετρέλαιο, αυτό έχει τη δυναμική να εξελιχθεί σε ιστορικό γεγονός», δήλωσε ο Phil Flynn, ανώτερος αναλυτής της Price Futures Group. «Το καθεστώς Μαδούρο και ο Ούγκο Τσάβες λεηλάτησαν τη βιομηχανία πετρελαίου της Βενεζουέλας».
Υπάρχουν αναλυτές που εκτιμούν πως η απομάκρυνση Μαδούρο ανοίγει το ενδεχόμενο κενού εξουσίας, κάτι που μπορεί να αποσταθεροποιήσει τη χώρα. Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν τον αυτοεξόριστο Edmundo Gonzalez ως νόμιμο πρόεδρο, με ισχυρή στήριξη από τη βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης 2025,
Ο έλεγχος του πετρελαϊκού πλούτου της Βενεζουέλας
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, όμως η πραγματική παραγωγή της υπολείπεται δραματικά των δυνατοτήτων της. Σήμερα παράγει μόλις 1 εκατομμύριο βαρέλια/ημέρα, που αντιστοιχεί περίπου στο 0,8% της παγκόσμιας παραγωγής.
Αυτό είναι λιγότερο από το μισό της παραγωγής πριν ο Μαδούρο αναλάβει την εξουσία το 2013, και λιγότερο από το ένα τρίτο των 3,5 εκατ. βαρελιών/ημέρα πριν από την σοσιαλιστική διακυβέρνηση.
Οι διεθνείς κυρώσεις, η οικονομική κατάρρευση και η έλλειψη επενδύσεων επιτάχυναν την πτώση, αλλά καθοριστικό ρόλο έπαιξε και η εγκατάλειψη συντήρησης και τεχνολογικού εκσυγχρονισμού.
Για αυτόν τον λόγο, ακόμα και αν η παραγωγή της διακοπεί πλήρως, οι τιμές πετρελαίου και βενζίνης δεν αναμένεται να εκτοξευθούν, καθώς η χώρα δεν παράγει αρκετό ώστε να προκαλέσει σοκ στην προσφορά. Φέτος, οι τιμές κρατήθηκαν χαμηλά λόγω φόβων υπερπροσφοράς, με τον OPEC να αυξάνει παραγωγή και τη ζήτηση να υποχωρεί.
Το αμερικανικό πετρέλαιο αυξήθηκε στιγμιαία πάνω από τα $60/βαρέλι όταν οι ΗΠΑ άρχισαν να δεσμεύουν βενεζουελάνικα δεξαμενόπλοια, αλλά σύντομα υποχώρησε στα $57/βαρέλι. Επομένως, οποιαδήποτε επίδραση στις διεθνείς τιμές αναμένεται να είναι περιορισμένη.
«Ψυχολογικά μπορεί να υπάρξει μικρή ώθηση, όμως το πετρέλαιο της Βενεζουέλας μπορεί εύκολα να αντικατασταθεί από άλλους παραγωγούς», εκτιμά ο Flynn.
Διαβάστε επίσης: LIVE: «Σύλληψη Μαδούρο» ανακοίνωσε ο Τραμπ (VID)- Του απαγγέλθηκαν κατηγόρίες
Οι πραγματικές ενεργειακές ιδιαιτερότητες του βενεζουελάνικου αργού
Ο τύπος πετρελαίου που διαθέτει η Βενεζουέλα είναι βαρύς και υψηλής περιεκτικότητας σε θείο (heavy sour crude), και η εξόρυξή του απαιτεί ειδικό εξοπλισμό και υψηλή τεχνογνωσία.
Οι διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες έχουν την ικανότητα να το εξορύξουν και να το διυλίσουν, αλλά για χρόνια ήταν αποκλεισμένες από τη χώρα λόγω πολιτικών και κυρώσεων.
Οι ΗΠΑ, αν και είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, παράγουν κυρίως ελαφρύ και χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο αργό (light sweet crude), ιδανικό για βενζίνη, αλλά όχι για εξειδικευμένα προϊόντα. Το βαρύ βενεζουελάνικο αργό είναι κρίσιμο για ντίζελ, άσφαλτο και βιομηχανικά καύσιμα, και η παγκόσμια έλλειψη ντίζελ συνδέεται εν μέρει με τους περιορισμούς στις εξαγωγές του.
Η απελευθέρωση αυτών των αποθεμάτων θα μπορούσε να ευνοήσει ιδιαίτερα τις ΗΠΑ: η χώρα είναι γεωγραφικά κοντά και το πετρέλαιό της φθηνότερο λόγω της υφής του που απαιτεί εκτεταμένη επεξεργασία. Πολλά αμερικανικά διυλιστήρια κατασκευάστηκαν ειδικά για αυτόν τον τύπο και λειτουργούν πολύ αποδοτικότερα με βενεζουελάνικο παρά με αμερικανικό πετρέλαιο.
«Αν η μετάβαση κυλήσει ομαλά και οι αμερικανικές εταιρείες επιστρέψουν για να ανασυγκροτήσουν τη βιομηχανία, μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας», δήλωσε ο Flynn. «Θα ήταν πραγματικά σημείο καμπής».