Έρχονται αυξήσεις στα φωτοβολταϊκά πλαίσια – Καταργείται ο μειωμένος ΦΠΑ

Η περίοδος των πολύ χαμηλών τιμών στα φωτοβολταϊκά πάνελ πλησιάζει στο τέλος της, καθώς όλα δείχνουν ότι το 2026 θα συνοδευτεί από αισθητές ανατιμήσεις που ενδέχεται να φτάσουν έως και το 15%. Την εκτίμηση για ανατιμήσεις, λόγω αλλαγών στις φορολογικές πολιτικές της Κίνας, καταγράφει σε ρεπορτάζ της η ιστοσελίδα strategicenergy.eu.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, από τον Απρίλιο του 2026 η Κίνα θα προχωρήσει σε πλήρη κατάργηση των επιστροφών φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) σε επιχειρήσεις, για τις εξαγωγές εξοπλισμού αξιοποίησης ηλιακής ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την παγκόσμια αγορά, με αναλυτές να κάνουν λόγο για αυξήσεις της τάξης του 10% έως 15% στις τιμές των ηλιακών πάνελ, προκαλώντας μικρότερη προσφορά στις αλυσίδες εφοδιασμού και ενισχύοντας το φαινόμενο των προαγορών σε διεθνές επίπεδο.
Οι κινεζικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι από την 1η Απριλίου 2026 θα καταργηθούν οριστικά οι εκπτώσεις ΦΠΑ στις εξαγωγές φωτοβολταϊκών εξοπλισμών, μια απόφαση που αναμένεται να λειτουργήσει ως σημείο καμπής για τη διαμόρφωση των παγκόσμιων τιμών της ηλιακής ενέργειας. Το συγκεκριμένο φορολογικό κίνητρο, το οποίο είχε ήδη περιοριστεί το 2024 από 13% σε 9% για προϊόντα όπως πλακίδια, κυψέλες και φωτοβολταϊκές μονάδες, πρόκειται πλέον να αποσυρθεί πλήρως, οδηγώντας φυσιολογικά σε αυξήσεις στις τελικές τιμές πώλησης.
Η συγκεκριμένη πολιτική επιλογή εισάγει ένα νέο, μόνιμο διαρθρωτικό κόστος σε όλα τα ηλιακά προϊόντα που εξάγονται από την Κίνα, παγιώνοντας μια αλλαγή στη λειτουργία της αγοράς μετά από πολυετή περίοδο τιμών που διατηρούνταν τεχνητά σε χαμηλά επίπεδα.
Τι λέει η βιομηχανία
Υπό αυτές τις νέες συνθήκες, οι ειδικοί του κλάδου προβλέπουν σαφή ανοδική πορεία στις τιμές των φωτοβολταϊκών πάνελ διεθνώς. Η strategicenergy.eu γράφει ότι ο Rafael Jiménez, Διευθυντής Εμπορικής και Επιχειρηματικής Ανάπτυξης της VIRA Energy, εκτιμά ότι «από τον Απρίλιο οι τιμές των πάνελ θα αυξηθούν μεταξύ 10% και 15%», εξέλιξη που συνιστά ουσιαστική διόρθωση σε σχέση με τα επίπεδα τιμών του 2025.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η εν λόγω προσαρμογή δεν θα πρέπει να εκληφθεί ως κρίση, αλλά ως επιστροφή σε μια πιο φυσιολογική κατάσταση της αγοράς. «Μετά από ένα χρόνο τεχνητά μειωμένης τιμολόγησης το 2025, επιστρέφουμε στη λογική του πραγματικού κόστους», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Αντίστοιχα, ο ενεργειακός σύμβουλος Alejandro Diego Rossel προβλέπει επίσης ανοδικές πιέσεις στις τιμές, αν και εκτιμά ότι αυτές θα είναι πιο συγκρατημένες. Κατά την άποψή του, «με την κατάργηση του φορολογικού κινήτρου, η εποχή των τεχνητά φθηνών φωτοβολταϊκών μονάδων κλείνει οριστικά». Παρότι δεν αναμένει αυτόματη αύξηση ίση με το ποσοστό της καταργούμενης έκπτωσης, θεωρεί ότι το μέτρο αυτό θα συμβάλει στη διαμόρφωση μιας νέας ισορροπίας στην αγορά.
Ο Roberto Cavero García, σύμβουλος στον τομέα της ενέργειας, αποφεύγει να προσδιορίσει με ακρίβεια το μέγεθος της αύξησης, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η τάξη μεγέθους είναι γενικά συγκρίσιμη με το 9% του κινήτρου που καταργείται. Εκτιμά ότι οι τιμές θα κινηθούν ανοδικά, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα, με το τελικό αποτέλεσμα να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις συνθήκες ανταγωνισμού.
«Κατά το επόμενο εξάμηνο έως δωδεκάμηνο, το πιθανότερο σενάριο είναι μια αύξηση των τιμών λόγω των προσδοκιών και των προαγορών πριν από τον Απρίλιο και στη συνέχεια μια σταδιακή προσαρμογή του κόστους εξαγωγής από την Κίνα», ανέφερε ο Cavero García στο Energía Estratégica. Όπως πρόσθεσε, το τελικό εύρος των αυξήσεων θα καθοριστεί από το ποσοστό του κόστους που θα απορροφήσουν οι κατασκευαστές και από το μέρος που θα μετακυλιστεί τελικά στην αγορά.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, όπως εξηγεί, «εφόσον διατηρηθεί η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, η ανταγωνιστική πίεση θα συνεχιστεί. Εάν όμως επιταχυνθεί η ενοποίηση του κλάδου και περιοριστούν οι τεχνητές εκπτώσεις, οι τιμές θα κινηθούν προς μια πιο ομαλοποιημένη κατάσταση».
Προαγορές συστημάτων
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, όλοι οι ειδικοί συμφωνούν ότι ένα παγκόσμιο κύμα προαγορών (pre-buying) είναι σχεδόν βέβαιο. «Αναμφίβολα θα το δούμε, ιδίως από εγκαταστάτες με έργα που έχουν ήδη συμφωνηθεί σε τιμές του 2025», τόνισε ο Jiménez. Με τον τρόπο αυτό, οι οικονομικά ισχυρότεροι παίκτες θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν αποθέματα σε τιμές πριν την προσαρμογή, ενώ άλλοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με την ανάγκη επαναδιαπραγμάτευσης περιθωρίων ή απορρόφησης αυξημένου κόστους.
Ο Cavero επισημαίνει ότι σαφώς προσδιορισμένες ημερομηνίες, όπως η 1η Απριλίου, ενεργοποιούν σχεδόν πάντα τέτοιου είδους κινήσεις. «Κατασκευαστές, EPC εργολάβοι και διανομείς προσπαθούν να “κλειδώσουν” τιμές και διαθεσιμότητα πριν αλλάξουν οι όροι», ανέφερε. Οι προαγορές αυτές αναμένεται να στηρίξουν προσωρινά τις τιμές και να οδηγήσουν αργότερα σε ακριβότερο ανεφοδιασμό.
Σε γεωγραφικό επίπεδο, η Ισπανία εκτιμάται ότι θα συγκαταλέγεται στις αγορές που θα επηρεαστούν εντονότερα, σύμφωνα με τον Jiménez. «Στην ισπανική αγορά λειτουργούμε με σαφώς μικρότερα περιθώρια κέρδους σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Μια αύξηση της τάξης του 10% μπορεί να κρίνει αν ένα έργο παραμένει βιώσιμο ή όχι», εξήγησε.
Παρότι παράγοντες όπως οι όροι χρηματοδότησης, η πρόσβαση στο δίκτυο και οι αδειοδοτήσεις θα εξακολουθήσουν να έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα από το κόστος των μονάδων, η αύξηση των τιμών θα αποδειχθεί καθοριστική για έργα με αυστηρές συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPA) ή υψηλή εμπορική έκθεση.
Σε ό,τι αφορά την αλυσίδα εφοδιασμού, η δημοσιονομική αυτή προσαρμογή ενδέχεται να ασκήσει καθοδικές πιέσεις σε ολόκληρο το βιομηχανικό οικοσύστημα. «Στον συγκεκριμένο κλάδο, όταν οι κατασκευαστές πάνελ “φταρνίζονται”, ολόκληρη η αλυσίδα εφοδιασμού παγώνει», προειδοποίησε ο Jiménez.
Προμηθευτές ηλιακού γυαλιού, πυριτίου, αλουμινένιων πλαισίων και άλλων βασικών εισροών ενδέχεται να δεχθούν πιέσεις από κατασκευαστές που θα προσπαθήσουν να διατηρήσουν τα περιθώρια κέρδους τους στο νέο φορολογικό πλαίσιο.
«Το μέτρο αυτό πιθανότατα θα επιταχύνει την “εκκαθάριση” εταιρειών που λειτουργούν ήδη στα όρια των δομών κόστους τους», εκτίμησε ο Jiménez.
Από την πλευρά του, ο Cavero αναμένει αυξημένη βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα, τόσο λόγω των υλικοτεχνικών πιέσεων που θα προκαλέσουν οι προαγορές όσο και εξαιτίας μιας ενδεχόμενης μείωσης των όγκων μετά την εφαρμογή της πολιτικής.
Σε σχέση με το ενδεχόμενο διαφοροποίησης της προμήθειας εκτός Κίνας, η γενική εκτίμηση είναι ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συμβεί άμεσα. «Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, η μεταφορά της παραγωγής εκτός Κίνας με ανταγωνιστικούς όρους είναι σχεδόν αδύνατη», υπογράμμισε ο Jiménez.
Παρόλα αυτά, ο Rossel διαβλέπει περιθώρια ευκαιριών για μη κινεζικούς προμηθευτές σε έργα όπου η προέλευση, η ιχνηλασιμότητα και η κανονιστική συμμόρφωση έχουν βαρύτητα αντίστοιχη με την τιμή. Το στοιχείο αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει δημόσιους διαγωνισμούς, επενδυτικά κεφάλαια με κριτήρια ESG και συμβάσεις με αυστηρότερες ρυθμιστικές απαιτήσεις.
Σε προοπτική χρόνου, ο Rossel θεωρεί ότι η κατάργηση του φορολογικού κινήτρου θα συμβάλει στη συνολική σταθεροποίηση της αγοράς. «Ο περιορισμός του ακραίου ντάμπινγκ και η υιοθέτηση πιο ορθολογικής τιμολόγησης ευνοούν τη σταθερότητα και τον καλύτερο προγραμματισμό των περιθωρίων κέρδους», σημείωσε, επισημαίνοντας ωστόσο ότι αυτό προϋποθέτει την αποφυγή ενός νέου πολέμου τιμών.
Μια νέα εποχή
Η κοινή συνισταμένη των αναλυτών που μίλησαν στο strategicenergy.eu είναι σαφής: το 2026 αναμένεται να σηματοδοτήσει το τέλος μιας εποχής για την παγκόσμια φωτοβολταϊκή αγορά και την έναρξη μιας πιο ρεαλιστικής και ισορροπημένης φάσης ανάπτυξης. «Βραχυπρόθεσμα, είναι σχεδόν αδύνατο να μετατοπιστεί η παραγωγή μακριά από την Κίνα και να παραμείνει ανταγωνιστική», δήλωσε ο Jiménez.
Ωστόσο, ο Rossel βλέπει μια ευκαιρία για μη Κινέζους προμηθευτές σε έργα όπου η προέλευση, η ιχνηλασιμότητα και η κανονιστική συμμόρφωση έχουν εξίσου σημασία με την τιμή. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει δημόσιους διαγωνισμούς, κεφάλαια που βασίζονται σε ESG και συμβάσεις με αυστηρότερες κανονιστικές απαιτήσεις.
Κοιτώντας μπροστά, ο Rossel πιστεύει ότι η κατάργηση του φορολογικού κινήτρου θα βοηθήσει στη σταθεροποίηση της αγοράς. «Το λιγότερο ακραίο ντάμπινγκ και η πιο ορθολογική τιμολόγηση υποστηρίζουν τη σταθερότητα και τον προγραμματισμό του περιθωρίου κέρδους», είπε, προειδοποιώντας παράλληλα ότι αυτό θα εξαρτηθεί από την απουσία ενός νέου πολέμου τιμών.