Αερομεταφορές: Δωρεάν χειραποσκευές και θέσεις για παιδιά κάτω των 12 ετών – Υψηλότερες αποζημιώσεις για καθυστερήσεις – Οι προτάσεις του ΕΚ

Δωρεάν χειραποσκευές, δωρεάν θέσεις για παιδιά κάτω των 12 ετών και υψηλότερες αποζημιώσεις για καθυστερήσεις πτήσεων, ανεξαρτήτως απόστασης, τουλάχιστον τριών ωρών.
Αυτές είναι μερικές από τις προτάσεις που εξακολουθεί να υποστηρίζει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την προστασία των καταναλωτών, απορρίπτοντας σήμερα με μεγάλη πλειοψηφία τις προτάσεις του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη μεταρρύθμιση κανόνων για τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών εταιρειών. Υπερ της απόρριψης των προτάσεων του Συμβουλίου ψήφισαν 632 Ευρωβουλευτές, κατά, 15 κατά και υπήρξαν 9 αποχές.
Η απελευθέρωση της αγοράς αερομεταφορών της ΕΕ, η οποία ολοκληρώθηκε το 1997 επέκτεινε τις διαδρομές, μείωσε τα ναύλα και αύξησε τον αριθμό των επιβατών σε πάνω από 1,1 δισεκατομμύριο το 2024. Ωστόσο, οδήγησε επίσης σε συμφόρηση, καθυστερήσεις, ακυρώσεις και απώλεια αποσκευών. Οι αεροπορικές εταιρείες, και κυρίως η ένωση Airlines for Europe (A4E) που περιλαμβάνει τις Lufthansa, Air France-KLM, Ryanair και την IAG, ιδιοκτήτρια της British Airways ασκούσαν επί χρόνια μεγάλη πίεση τόσο στα κράτη – μέλη της ΕΕ, όσο και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ώστε οι κανόνες που ορίζουν τα δικαιώματα των επιβατών να επανεξεταστούν, επικαλούμενες στρέβλωση του ανταγωνισμού και υψηλότερο κόστος λειτουργίας.
Οι ισχύοντες κανονισμοί στην ΕΕ, που καθορίστηκαν για πρώτη φορά το 2004, προβλέπουν ότι οι αεροπορικές εταιρείες θα χορηγούν αποζημίωση στους επιβάτες που κυμαίνεται από 250 έως 600 ευρώ, ανάλογα με τη διάρκεια της διαδρομής, για όλες τις πτήσεις με καθυστέρηση τουλάχιστον τριών ωρών.
Το 2013, η Επιτροπή πρότεινε τις πρώτες αλλαγές στους εν λόγω κανονισμούς που προέβλεπαν μεταξύ άλλων την αύξηση του ορίου καθυστέρησης σε πέντε ώρες για όλες τις πτήσεις εντός της ΕΕ ή για πτήσεις έως και 3.500 χιλιομέτρων, εννέα ώρες για πτήσεις εκτός ΕΕ μεταξύ 3.500 χλμ. και 6.000 χλμ. και 12 ώρες για πτήσεις εκτός ΕΕ άνω των 6.000 χλμ.
Ο φάκελος παρέμεινε κλειστός για περίπου μια δεκαετία, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διαφωνούσε με τους νέους αυτούς κανόνες, οι οποίοι, σύμφωνα με τους Ευρωβουλευτές της αρμόδια επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού (ΤRAN), υπονόμευαν τα δικαιώματα των επιβατών.
Στις 5 Ιουνίου 2025, το δεύτερο νομοθετικό όργανο της ΕΕ, ήτοι το Συμβούλιο της ΕΕ (κράτη – μέλη) κατέληξε τελικά σε πολιτική συμφωνία σχετικά με τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση σχετικά με την αναθεώρηση των δικαιωμάτων των επιβατών αεροπορικών μεταφορών, η οποία δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2025 και πρότεινε καταβολή αποζημιώσεων για καθυστερήσεις τεσσάρων ωρών για πτήσεις έως 3.500 χλμ. ή εντός της ΕΕ, και έξι ωρών για πτήσεις άνω των 3.500 χλμ.
Η επιτροπή TRAN του ΕΚ απέρριψε εκ νέου τις προτάσεις του Συμβουλίου και σήμερα το ζήτημα έφτασε στην Ολομέλεια του σώματος στο Στρασβούργο, όπου η πλειοψηφία των νομοθετών της ΕΕ καταψήφισαν κάθε προσπάθεια αποδυνάμωσης των δικαιωμάτων των επιβατών.
Τα ακανθώδη ζητήματα
Χρόνος καθυστέρησης για δικαίωμα αποζημίωσης: Το Συμβούλιο της ΕΕ (θέση των κρατών μελών) προτείνει να αυξηθεί ο χρόνος καθυστέρησης που ενεργοποιούν την αποζημίωση προς τους τους επιβάτες — αντί των 3 ωρών που ισχύει σήμερα, η αποζημίωση να ισχύει μετά από 4 ή και 6 ώρες, ανάλογα με την απόσταση της πτήσης.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (θέση ΕΚ / Επιτροπής Μεταφορών θέτει ως μη διαπραγματεύσιμο σημείο τη διατήρηση του ορίου 3 ωρών καθυστέρησης για δικαίωμα αποζημίωσης ανεξαρτήτως της διάρκειας της πτήσεις, καθώς σε περίπτωση που ο χρόνος καθυστέρησης αυξηθεί, θα σημαίνει ότι οι επιβάτες στο 80% των περιπτώσεων δεν θα δικαιούνται πλέον αποζημίωση.
Επίπεδα και είδος αποζημίωσης: Το Συμβούλιο της ΕΕ προτείνει να οριστούν νέα επίπεδα αποζημίωσης με ανώτατο όριο ως €500 για μεγάλες καθυστερήσεις και ανάλογα με την απόσταση πτήσης — δηλαδή μικρότερα ποσά από τα ισχύοντα για κάποιες κατηγορίες.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζει τη διατήρηση ή ακόμη και βελτίωση των τρεχόντων επιπέδων (€300 – €600 ανάλογα με την απόσταση) και τάσσεται κατά της μείωσης.
Χειραποσκευές και πρόσθετες χρεώσεις: Το Συμβούλιο της ΕΕ αφήνει περιθώριο να χρεώνονται ορισμένες χειραποσκευές και να δίνονται διαφορετικά δικαιώματα ανάλογα με την πρακτική των αεροπορικών εταιρειών ή ακόμα να επιτρέπεται μια δωρεάν χειραποσκευή με μέγιστες διαστάσεις 40 εκατ. x 30 εκατ x 15 εκατ. που να χωράει κάτω από το μπροστινό κάθισμα.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητεί καθαρά ότι κάθε επιβάτης θα έχει το δικαίωμα ενός προσωπικού αντικειμένου και μιας μικρής χειραποσκευής δωρεάν, με μέγιστες διαστάσεις 100 εκατοστά (μήκος + πλάτος + ύψος) και όριο βάρους 7 κιλών, χωρίς επιπλέον χρέωση και να απαγορευτούν οι κρυφές χρεώσεις για βασικές υπηρεσίες (π.χ., διορθώσεις ονόματος στο εισιτήριο ή έκδοση κάρτας επιβίβασης).
Φροντίδα για ευπαθείς ομάδες επιβατών: Το Συμβούλιο της ΕΕ εστιάζει πιο γενικά σε διατάξεις που στοχεύουν στη διατήρηση μιας ισορροπίας μεταξύ προστασίας επιβατών και λειτουργίας των αεροπορικών εταιρειών σε επίπεδο αγοράς. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνει ενισχυμένες διατάξεις για άτομα με μειωμένη κινητικότητα, έγκυες, παιδιά — συμπεριλαμβανομένων θέσεων καθισμάτων δίπλα σε συνοδούς χωρίς χρέωση — και απλούστευση διαδικασιών αποζημίωσης με προσυμπληρωμένα έντυπα από τις αεροπορικές εταιρείες.
Μιλώντας χθες στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, ο εισηγητής Ευρωβουλευτής Αντρέι Νόβακοφ (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα) υπογράμμισε ότι το ΕΚ δεν πρόκειται να αλλάξει τη στάση του και κάλεσε το Συμβούλιο να σταματήσει τα πολιτικά παιχνίδια.
«Ως εδώ και μη παρέκει. Υπάρχουν άλλοι τρόπου να βοηθήσουμε τους αερομεταφορείς. Να μειώσουμε τη φορολογία στα αεροδρόμια και τα συμπαρομαρτούντα, όπως ποτά και φαγητά κατά την πτήση, αλλά όχι με την αποζημίωση των επιβατών και τη διάρκεια καθυστερήσεων. Ζητεί το Συμβούλιο να αυξήσουμε το όριο σε έξι ώρες; Φανταστείτε μια εξάωρη αναμονή με μικρά παιδιά. Δεν μπορούμε να συμβιβαστούμε» δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Νόβακοφ.
Μετά την άρνηση του ΕΚ να εγκρίνει τις προτάσεις του Συμβουλίου, οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στα δύο νομοθετικά όργανα της ΕΕ (ΕΚ και Συμβούλιο) και την Κομισιόν αναμένεται να ξεκινήσουν εκ νέου.