Ανησυχεί ο Δικηγορικός Σύλλογος: 4 σοβαρά ζητήματα στα νομοσχέδια για παρακολουθήσεις

Ανησυχία ΠΔΣ αναφορικά με τα υπό συζήτηση νομοσχέδια για την παρακολούθηση ιδιωτικών επικοινωνιών
Ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος (ΠΔΣ) εκφράζει την ανησυχία του αναφορικά με τα υπό συζήτηση νομοσχέδια που αφορούν την παρακολούθηση ιδιωτικών επικοινωνιών για σκοπούς εθνικής ασφάλειας.
Αναγνωρίζουμε πλήρως τη σημασία της προστασίας της εθνικής ασφάλειας και το δύσκολο έργο των αρμόδιων αρχών, ιδιαίτερα υπό τις σημερινές συνθήκες.
Ωστόσο, η ενίσχυση των εξουσιών του κράτους δεν μπορεί να γίνεται σε βάρος θεμελιωδών δικαιωμάτων και βασικών αρχών του Κράτους Δικαίου.
Τα νομοσχέδια, όπως έχουν παρουσιαστεί, εγείρουν σοβαρά ζητήματα.
1. Ιδιαίτερα ανησυχητική και ανεπίτρεπτη είναι η πρόνοια που επιτρέπει παρακολουθήσεις σε «επείγουσες περιπτώσεις» χωρίς καμία εκ των προτέρων έγκριση, με μόνη υποχρέωση την εκ των υστέρων ενημέρωση εντός 72 ωρών. Μια τέτοια ρύθμιση αποδυναμώνει, στην πράξη, κάθε ουσιαστικό έλεγχο και δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο αυθαιρεσίας.
2. Η ευρωπαϊκή νομολογία είναι ξεκάθαρη: τέτοια μέτρα επιτρέπονται μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις και κατόπιν προηγούμενου ελέγχου από δικαστική ή άλλη πραγματικά ανεξάρτητη διοικητική αρχή.
3. Εξίσου προβληματική είναι η κατάργηση του δικαιώματος του πολίτη να αμφισβητήσει δικαστικά την παρακολούθηση. Το δικαίωμα προσφυγής στη δικαιοσύνη αποτελεί βασική εγγύηση σε κάθε δημοκρατικό σύστημα. Η απουσία του οδηγεί σε καθεστώς χωρίς ουσιαστική λογοδοσία.
4. Περαιτέρω, δεν προβλέπεται καμία ουσιαστική προστασία για το δικηγορικό και το δημοσιογραφικό απόρρητο. Πρόκειται για θεμελιώδεις πυλώνες της δημοκρατίας, που διασφαλίζουν το δικαίωμα υπεράσπισης και την ελευθερία της ενημέρωσης. Η απουσία ρητών εγγυήσεων δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους κατάχρησης.
Ο ΠΔΣ επισημαίνει ότι η διεθνής και ευρωπαϊκή εμπειρία καταδεικνύει πως ακόμη και μέτρα που υιοθετούνται με καλή πρόθεση μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές καταχρήσεις, όταν δεν συνοδεύονται από ισχυρές δικλείδες ασφαλείας.
Για τους λόγους αυτούς, καλούμε τη Βουλή των Αντιπροσώπων να επανεξετάσει ουσιαστικά τα νομοσχέδια και να διασφαλίσει ότι:
• κάθε παρακολούθηση θα υπόκειται σε προηγούμενη έγκριση από δικαστική ή άλλη ανεξάρτητη αρχή,
• θα προστατεύεται ρητά το δικηγορικό και δημοσιογραφικό απόρρητο,
• θα διασφαλίζεται το δικαίωμα δικαστικής προσβολής, και
• θα τίθενται σαφή και αυστηρά όρια στην άσκηση των σχετικών εξουσιών.
Η προστασία της ασφάλειας και η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι. Οφείλουν και μπορούν να συνυπάρχουν.
Ο ΠΔΣ παραμένει στη διάθεση της Πολιτείας για ουσιαστικό και εποικοδομητικό διάλογο, με στόχο τη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα σέβεται τόσο την ασφάλεια όσο και το Κράτος Δικαίου.