Αύξηση φόρων σε αλκοόλ, αναψυκτικά, χυμούς ζητά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας

Όσο χαμηλότεροι είναι οι φόροι και άλλες επιβαρύνσεις που θέτουν τα κράτη σε αλκοολούχα ποτά, αναψυκτικά, χυμούς και άλλα είδη ζαχαρούχων ποτών, τόσο μεγαλύτερη είναι η κατανάλωσή τους και τόσο περισσότερα τα προβλήματα υγείας που προκαλούν στους πολίτες, με συνέπεια να χάνονται ζωές, να υποβαθμίζεται το επίπεδο διαβίωσης μεγάλου μέρους του πληθυσμού και να επιβαρύνονται οικονομικά τα κρατικά συστήματα υγείας.
Η πιο πάνω είναι σε γενικές γραμμές η θέση – προειδοποίηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, όπως διατυπώθηκε χθες μέσα από δύο εκθέσεις που δημοσιοποιήθηκαν. Υπέρ της αύξησης της φορολογίας τάσσεται ο ΠΟΥ και σε σχέση με τα καπνικά προϊόντα, τομέα στον οποιο αναμένεται εντός του 2026 να ανακοινώσει σοβαρή αύξηση φόρων και επιβαρύνσεων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί χαμηλούς τους σημερινούς φορολογικούς συντελεστές για αλκοόλ και ζαχαρούχα ποτά στις περισσότερες χώρες. Επισημαίνει δε, ότι η φορολόγηση δεν ακολούθησε την αυξητική τάση του πληθωρισμού τα τελευταία 3-4 χρόνια, με συνέπεια, αναφέρεται στις εκθέσεις, η βιομηχανία του αλκοόλ, των αναψυκτικών και άλλων ζαχαρούχων ποτών να πραγματοποιήσουν κέρδη δισεκατομμυρίων, χωρίς τα κράτη να αυξήσουν το μερίδιό τους σε αυτά τα κέρδη μέσω αυξημένης φορολόγησης.
Μέσω των δύο εκθέσεων που δημοσιεύθηκαν χθες, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καλεί τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν σημαντικά τους φόρους στα αλκοολούχα και ζαχαρούχα ποτά, ώστε να προστατέψουν τους πολίτες τους από σοβαρές μη μεταδιδόμενες ασθένειες και από τραυματισμούς που προκαλούνται από ατυχήματα και τροχαία δυστυχήματα υπό την επήρρεια του αλκοόλ, αλλά παράλληλα να μειώσουν την πίεση που δέχονται για νοσηλείες και θεραπείες τα κρατικά συστήματα υγείας.
Αποτελεσματικά εργαλεία
«Οι φόροι υγείας είναι ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία που διαθέτουμε για την προώθηση της υγείας και την πρόληψη ασθενειών», δήλωσε ο Δρ. Tedros Adhanom Ghebreyesus, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ.
«Αυξάνοντας τους φόρους σε προϊόντα όπως ο καπνός, τα ζαχαρούχα ποτά και το αλκοόλ, οι κυβερνήσεις μπορούν να μειώσουν την επιβλαβή κατανάλωση και να αποδεσμεύσουν κεφάλαια για ζωτικές υπηρεσίες υγείας».
Οι δύο εκθέσεις του ΠΟΥ δείχνουν ότι τουλάχιστον 116 χώρες φορολογούν τα ζαχαρούχα ποτά, πολλά από τα οποία είναι αναψυκτικά.
Ωστόσο, πολλά άλλα προϊόντα υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη, όπως οι χυμοί φρούτων 100%, τα ζαχαρούχα ποτά γάλακτος και οι έτοιμοι προς κατανάλωση καφέδες και τσάγια, διαφεύγουν της φορολογίας σε πολλά κράτη.
Ενώ το 97% των χωρών φορολογεί τα ενεργειακά ποτά, το ποσοστό αυτό δεν έχει αλλάξει από την τελευταία παγκόσμια έκθεση του 2023.
Μια ξεχωριστή έκθεση του ΠΟΥ δείχνει ότι τουλάχιστον 167 χώρες επιβάλλουν φόρους στα αλκοολούχα ποτά, ενώ 12 απαγορεύουν εντελώς το αλκοόλ. Όμως, η τιμή του αλκοόλ έχει γίνει πιο προσιτή ή έχει παραμείνει αμετάβλητη στις περισσότερες χώρες από το 2022, καθώς οι φόροι δεν συμβαδίζουν με τον πληθωρισμό και την αύξηση του εισοδήματος. Το κρασί παραμένει αφορολόγητο σε τουλάχιστον 25 χώρες, κυρίως στην Ευρώπη, παρά τους σαφείς κινδύνους για την υγεία.
Ο ΠΟΥ διαπίστωσε ότι σε πολλές χώρες τα μερίδια φόρου επί του αλκοόλ παραμένουν χαμηλά, με τα παγκόσμια μέσα μερίδια ειδικών φόρων κατανάλωσης να είναι 14% για την μπύρα και 22,5% για τα οινοπνευματώδη ποτά.
– Σε ό,τι αφορά την μπύρα, στην Κύπρο επιβάλλεται ΦΠΑ 19% και ειδικός φόρος κατανάλωσης €3 ανά εκατόλιτρο ανά βαθμό αλκοόλης για μικρές ζυθοποιίες και €6 ανά εκατόλιτρο ανά βαθμό αλκοόλης για μεγαλύτερες ζυθοποιίες.
Σε αλκοολούχα ποτά όπως ουίσκι, βότκα, τζιν, ρούμι, κλπ, στην Κύπρο επιβάλλεται ειδικός φόρος κατανάλωσης €956,82 ανά εκατόλιτρο καθαρού αλκοόλ και 19% ΦΠΑ.