Διαδηλώσεις στο Ιράν και εξωτερικές παρεμβάσεις: Ποιοι επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την κρίση

Νέες απειλές εναντίον του Ιράν εξαπέλυσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ εχθές μιλώντας σε πετρελαιάδες στον Λευκό Οίκο με στόχο να τους «πείσει» να επενδύσουν στην αρπαγή των πόρων στη Βενεζουέλα.
Σε συνέχεια των αντίστοιχων πρόσφατων δηλώσεων του, «προειδοποίησε» την ηγεσία του Ιράν ότι αν ξεκινήσει να πυροβολεί «θα πυροβολήσουμε και εμείς». Επίσης ανέφερε ότι «Έχω την εντύπωση ότι ο λαός είναι έτοιμος να πάρει τον έλεγχο ορισμένων πόλεων, κάτι που κανείς δεν θα μπορούσε να πιστέψει πως ήταν δυνατό πριν από λίγες εβδομάδες». Ο Τραμπ ισχυρίστηκε πως «χτύπημα» δεν σημαίνει απαραίτητα «μπότες στο έδαφος, θα τους χτυπήσουμε εκεί που πονάνε».
Ταυτόχρονα, ο μοναρχικός «σκελετός» Παχλαβί, γιος του τελευταίου Σάχη του Ιράν, κάλεσε σε επέμβαση των ΗΠΑ. «Παρακαλώ να είστε έτοιμοι να παρέμβετε για να βοηθήσετε τον λαό του Ιράν» είπε ζώντας ο ίδιος στο εξωτερικό για να προσθέσει ότι «Κάλεσα τον λαό να βγει στους δρόμους για να αγωνιστεί για την ελευθερία του και να συντρίψει τις δυνάμεις ασφαλείας με τεράστιους αριθμούς. Χθες το βράδυ (σ.σ. προχθές), έκαναν ακριβώς αυτό. Η απειλή σας για αυτό το εγκληματικό καθεστώς απέτρεψε επίσης τους κακοποιούς του καθεστώτος». Τελείωσε την ανάρτηση εκλιπαρώντας για «βοήθεια» τον Τραμπ που σε συνέντευξη του φάνηκε να μην τον θεωρεί «εναλλακτική».
Ο Παχλαβί μάλιστα με βιντεοσκοπημένο μήνυμα του σήμερα έγραψε πως καλεί «τους εργαζόμενους και τους υπαλλήλους σε βασικούς τομείς της οικονομίας, ιδίως στις μεταφορές, το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και την ενέργεια, να ξεκινήσουν την πανεθνική απεργία. Επίσης, σας ζητώ όλους σήμερα και αύριο, Σάββατο και Κυριακή (10 και 11 Ιανουαρίου), αυτή τη φορά, από τις 6 μ.μ., να βγείτε στους δρόμους με σημαίες, εικόνες και εθνικά σύμβολα και να διεκδικήσετε τους δημόσιους χώρους ως δικούς σας. Στόχος μας δεν είναι πλέον απλώς να βγούμε στους δρόμους. Στόχος είναι να προετοιμαστούμε για την κατάληψη των κέντρων των πόλεων και την κατοχή τους».
Θυμίζουμε πως υπό τη μέγγενη ασφυκτικών «δυτικών» κυρώσεων και απροκάλυπτων πολεμικών απειλών από ΗΠΑ και Ισραήλ, εν μέσω καπιταλιστικής κρίσης το Ιράν βιώνει από τις 28 Δεκέμβρη σημαντικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, έκφραση της λαϊκής οργής. Ξεκίνησαν με την απεργία εμπόρων της Τεχεράνης και σύντομα προστέθηκαν εργαζόμενοι και φοιτητές, που βλέπουν τα εισοδήματά τους να εξανεμίζονται λόγω του πληθωρισμού, που ξεπερνά ετησίως το 42%, της υποτίμησης – ρεκόρ του ριάλ έναντι του δολαρίου, που είχε διαμορφώσει (στις 28/12/2025) τερατώδη ισοτιμία, της τάξης του ενός δολαρίου έναντι περίπου 1,5 εκατ, ριάλ, και την ακρίβεια που εδώ και καιρό κάνει απλησίαστα τρόφιμα (αύξηση τιμής 72%), φάρμακα (ακρίβυναν κατά 50%) και άλλα είδη πρώτης ανάγκης.
Τις πρώτες μέρες οι διαδηλώσεις ήταν ειρηνικές, χωρίς σοβαρά επεισόδια. Οσο απλώνονταν όμως σε δεκάδες πόλεις σχεδόν όλων των περιφερειών της χώρας (σε ορισμένες από τις οποίες υπάρχουν εθνοτικές ή θρησκευτικές μειονότητες, π.χ. στο δυτικό Ιράν, όπου υπερέχει η κουρδική κοινότητα) άρχισαν να παίρνουν πιο μαζικό και βίαιο χαρακτήρα, με τους πρώτους τρεις νεκρούς να ανακοινώνονται την 1η Γενάρη 2026.
Σε έναν βαθμό ορισμένες από τις κινητοποιήσεις επιχειρήθηκε να αξιοποιηθούν από προβοκάτορες ή και πράκτορες ξένων μυστικών υπηρεσιών (Mossad, CIA), όπως φάνηκε από εμπρηστικές ή ένοπλες επιθέσεις σε κυβερνητικές υπηρεσίες και αστυνομικά τμήματα.
Τα συνθήματα είναι πολύμορφα, όπως πολύμορφες είναι και οι κινητοποιήσεις. Αρχικά περιορίζονταν σε θέματα οικονομίας και ακρίβειας. Στη συνέχεια πήραν χαρακτήρα διεκδίκησης ευρύτερων μεταρρυθμίσεων (όχι απαραίτητα ανατροπής του καθεστώτος, όπως ευελπιστούν οι ΗΠΑ, το Ισραήλ ή και το Ηνωμένο Βασίλειο, μολονότι σε ορισμένες περιπτώσεις – ειδικά το τελευταίο διάστημα – ακούγεται το σύνθημα «Θάνατος στον δικτάτορα», εννοώντας τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ), αλλά και αντίθεσης σε ορισμένες επιλογές του ιρανικού καθεστώτος σε περιφερειακό επίπεδο εξωτερικής πολιτικής (π.χ. με το σύνθημα «Ούτε για τη Γάζα ούτε για τον Λίβανο, δίνουμε το αίμα μας για το Ιράν»).
Το βράδυ της 8ης Γενάρη οι διαδηλώσεις κλιμακώθηκαν, και στην Τεχεράνη (όπου αναφέρθηκαν εκρήξεις και καμένα οχήματα και κτίρια) και σε πολλές άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας, με τις πληροφορίες για τους νεκρούς κατά τις (έως τότε) 12 μέρες κινητοποιήσεων να ανέρχονται (κατά τη ΜΚΟ HRANA) σε 42 (34 διαδηλωτές, 8 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας) ή σε 45 (κατά την οργάνωση «Iran Human Right»).
Οι συλληφθέντες, σύμφωνα με τις δύο οργανώσεις, ξεπερνούσαν τους 2.200.
Σε μια προσπάθεια να θέσουν υπό έλεγχο την κατάσταση, οι ιρανικές αρχές σταμάτησαν την πρόσβαση των πολιτών στο ίντερνετ και προκάλεσαν προβλήματα σε τηλεπικοινωνίες (κυρίως κινητής τηλεφωνίας). Επίσης ακυρώθηκαν αρκετές πτήσεις εσωτερικών και εξωτερικών δρομολογίων, με την «Turkish Airlines» π.χ. να ακυρώνει 5 πτήσεις προς Τεχεράνη στις 9 Γενάρη.
Την Παρασκευή ο 86χρονος ανώτατος Ιρανός ηγέτης, Αλί Χαμενεΐ, αναφερόμενος στην έκρυθμη κατάσταση στη χώρα εμφανίστηκε οργισμένος. Διεμήνυσε ότι οι αρχές δεν θα ανεχτούν άτομα που δρουν ως «μισθοφόροι ξένων δυνάμεων» και ότι δεν θα υποχωρήσει «σε σαμποτέρ και βανδάλους», κατηγορώντας μέρος των διαδηλωτών πως «καταστρέφουν τους δικούς τους δρόμους για να ευχαριστήσουν τον Πρόεδρο άλλης χώρας», υπονοώντας τον Τραμπ.
Την ίδια στιγμή διεθνή το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας φέρεται σύμφωνα με δημοσιεύματα να έχει διατυπώσει την θέση πως «Η Κίνα δεν θα μείνει άπραγη ενώ η κυριαρχία του μεγάλου ιρανικού έθνους παραβιάζεται από εξωτερικά υποστηριζόμενους κακοποιούς και εγκληματίες. Ό,τι κι αν χρειάζεται η ιρανική κυβέρνηση σε οικονομικό, τεχνικό, στρατιωτικό ή στρατιωτικό τομέα, η Κίνα είναι έτοιμη να το παράσχει».
Πηγή: 902.gr