Η εφαρμογή του Κανονισμού για Ψηφιακές Υπηρεσίες στα διάφορα κράτη ΕΕ

Ο Κανονισμός της ΕΕ για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA) έχει περάσει από το στάδιο της θεσμικής προετοιμασίας σε αυτό της πρακτικής επιβολής.
Από τότε που ο κανονισμός τέθηκε πλήρως σε ισχύ στις 17 Φεβρουαρίου 2024, τα κράτη μέλη έχουν μετατοπίσει την προσοχή τους από τον ορισμό αρμόδιων αρχών και τη θέσπιση εθνικών κανόνων στην εποπτεία, τους ελέγχους, τις κυρώσεις και τον συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η εφαρμογή ακολουθεί ένα μοντέλο δύο επιπέδων: η Επιτροπή εποπτεύει τις πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες και τις μηχανές αναζήτησης με συστημικό αντίκτυπο στην αγορά της ΕΕ, ενώ οι εθνικοί Συντονιστές Ψηφιακών Υπηρεσιών (Digital Services Coordinators – DSCs) εποπτεύουν τους λοιπούς διαμεσολαβητές, διαχειρίζονται καταγγελίες χρηστών και διενεργούν αρχικούς εθνικούς ελέγχους. Ο συντονισμός πραγματοποιείται μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες και της πλατφόρμας ανταλλαγής πληροφοριών AGORA.
Ιρλανδία: Κόμβος εποπτείας πλατφορμών
Η Ιρλανδία διαδραματίζει κεντρικό ρόλο, καθώς φιλοξενεί τις ευρωπαϊκές έδρες μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών όπως η Meta, η Google, το TikTok και το X. Η ρυθμιστική της αρχή, η Media Commission (Coimisiún na Meán), είναι από τις πιο επιβαρυμένες στην ΕΕ λόγω του μεγάλου όγκου διασυνοριακών υποθέσεων. Η Ιρλανδία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις “αξιόπιστες πηγές επισήμανσης” παράνομου περιεχομένου (trusted flaggers): ΜΚΟ και δημόσιους φορείς των οποίων τις αναφορές παράνομου περιεχομένου οι πλατφόρμες υποχρεούνται να ιεραρχούν κατά προτεραιότητα. Ο μηχανισμός αυτός χρησιμοποιείται ενεργά σε υποθέσεις που αφορούν την προστασία ανηλίκων, τη διαδικτυακή βία και σοβαρές παραβιάσεις.
Γαλλία: Διαφάνεια, παραπληροφόρηση και ηλεκτρονικό εμπόριο
Η Γαλλία προσεγγίζει την DSA από την οπτική του δημοσίου συμφέροντος. Η ρυθμιστική της αρχή, η ARCOM, εστιάζει στη διαφάνεια των αλγορίθμων, στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και στην παρακολούθηση των πρακτικών του ηλεκτρονικού εμπορίου. Οι γαλλικές αρχές συμμετέχουν σε πανευρωπαϊκές έρευνες για επικίνδυνα ή παράνομα προϊόντα που πωλούνται διαδικτυακά.
Γερμανία: Πρόσβαση σε δεδομένα και εποπτεία έρευνας
Η Γερμανία δίνει έμφαση στην πρόσβαση ανεξάρτητων ερευνητών σε δεδομένα πλατφορμών. Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Δικτύων (Bundesnetzagentur) έχει αναπτύξει μηχανισμούς για την κάλυψη των απαιτήσεων παροχής δεδομένων για επιστημονικούς σκοπούς. Μεταξύ Μαΐου 2024 και τέλους 2025, η υπηρεσία έλαβε περίπου 850 καταγγελίες, κυρίως για ασαφείς διαδικασίες αναφοράς, ανεπαρκώς αιτιολογημένες αποφάσεις αφαίρεσης περιεχομένου ή περιορισμούς σε λογαριασμούς, περιεχόμενο και πρόσβαση σε υπηρεσίες. Η κυβέρνηση θεωρεί τα ψηφιακά διαβατήρια προϊόντων ως βασικό εργαλείο για πιο αποτελεσματική επιβολή των κανόνων ασφάλειας, καθώς θα διευκόλυναν σημαντικά τους κανονιστικούς ελέγχους σε προϊόντα που πωλούνται μέσω διαδικτυακών πλατφορμών.
Βουλγαρία: Καλύπτοντας το κενό στην επιβολή
Στη Βουλγαρία, η Επιτροπή Ρύθμισης Επικοινωνιών λειτουργεί ως Συντονιστής DSC. Για τους Βούλγαρους χρήστες, η DSA εισάγει νέους μηχανισμούς καταγγελίας και προσφυγής κατά ανεπαρκώς αιτιολογημένων αφαιρέσεων περιεχομένου ή αποκλεισμών λογαριασμών. Το 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κινήθηκε κατά της Βουλγαρίας λόγω ελλιπούς και καθυστερημένης εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένων κενών στις αρμοδιότητες του DSC και στο εθνικό πλαίσιο κυρώσεων. Έκτοτε, η χώρα θέσπισε τις αναγκαίες νομοθετικές αλλαγές.
Από τη «χαλαρή» ρύθμιση στις κυρώσεις
Το πιο σαφές σημάδι ότι ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) λειτουργεί πλέον ως εργαλείο επιβολής είναι η έναρξη συγκεκριμένων ερευνών και η επιβολή κυρώσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κινήσει πολλαπλές έρευνες κατά μεγάλων πλατφορμών για παραβιάσεις υποχρεώσεων διαφάνειας, για αποτυχία αξιολόγησης και μετριασμού συστημικών κινδύνων και για ανεπαρκή προστασία των ανηλίκων.
Το 2025, η Επιτροπή επέβαλε το πρώτο σημαντικό πρόστιμο στο πλαίσιο της DSA, κατά του X, αποδεικνύοντας ότι ο κανονισμός διαθέτει πραγματική ισχύ επιβολής.
Επίσημες διαδικασίες κινήθηκαν επίσης κατά του TikTok τον Φεβρουάριο και τον Απρίλιο 2024, της AliExpress τον Μάρτιο 2024 και της Meta τον Απρίλιο και τον Μάιο 2024.
Μέχρι τα μέσα του 2025, η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι ο κινεζικός γίγαντας του διαδικτυακού λιανεμπορίου Temu παραβίαζε το ενωσιακό δίκαιο, καθώς δεν απέτρεπε επαρκώς την πώληση παράνομων προϊόντων στην πλατφόρμα του. Τα δεδομένα έδειχναν υψηλό κίνδυνο οι καταναλωτές της ΕΕ να έρχονται σε επαφή με απαγορευμένα αγαθά. Ανάλυση «μυστικής αγοράς» (mystery shopping) που διεξήγαγαν εμπειρογνώμονες της Επιτροπής αποκάλυψε ότι οι αγοραστές στο Temu ήταν πιθανό να εντοπίσουν μη συμμορφούμενα προϊόντα μεταξύ των προσφορών, συμπεριλαμβανομένων παιδικών παιχνιδιών και μικρών ηλεκτρονικών συσκευών.