Η κρίση, ο ηγέτης και ο καθρέφτης!

«Όταν ο ικανός ηγέτης ολοκληρώσει το έργο του, ο κόσμος λέει ότι όλα έγιναν φυσιολογικά», είπε κάποτε ο Λάο Τσε, σκιαγραφώντας την αξία της ταπεινότητας αυτού που ηγείται, ο οποίος ενεργεί αθόρυβα, χωρίς να έχει ανάγκη την επιβεβαίωση, να επιζητεί το χειροκρότημα ή και να αυτοεπικροτείται. Πόσω δε μάλλον να δηλώνει, εν μέσω κρίσης, πως «εγώ δεν θέλω να αναφερθώ στα μηνύματα που παίρνω από όλον τον κόσμο, που προέρχεται από όλα τα κόμματα». Και εδώ ακριβώς σκοντάφτει η κυβέρνηση και ο ίδιος ο Νίκος Χριστοδουλίδης.
Το διάρκειας οκτώ λεπτών και 20 δευτερολέπτων βίντεο δεν εκθέτει απλώς τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν σε αυτό. Αποδομεί ευθέως τη δημόσια εικόνα του ίδιου του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο οποίος είχε θέσει ψηλά τον πήχη -με παντιέρα τη μάχη κατά της διαφθοράς, υπέρ της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Μια εικόνα που χτίστηκε και με παραδείγματα που έφταναν (προεκλογικά) μέχρι και τη μετεγγραφή παιδιών σε σχολεία ως δείγμα παθογένειας. Αυτή την υπερβολική επένδυση στην ηθική ανωτερότητα, πληρώνει σήμερα ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Όταν θέτεις τον εαυτό σου ως σημείο αναφοράς, αναπόφευκτα η πτώση, αν έρθει, θα είναι πιο ηχηρή.
Η διαχείριση της κρίσης, μετά το επίμαχο βίντεο, δεν αποπνέει ηγετική στάση, αλλά μια αμυντική, φοβική και εν τέλει ανεπαρκή προσπάθεια περιορισμού της ζημιάς. Όχι επειδή ξέσπασε ένα σκάνδαλο. Αυτό, θα μπορούσε να συμβεί στην όποια κυβέρνηση, της όποιας χώρας. Η ανεπάρκεια προκύπτει από την αντίδραση, η οποία μεταφράζεται σε αδυναμία ελέγχου του αφηγήματος. Καθυστέρηση στο να ειπωθεί κάτι καθαρά και πειστικά και μια διαρκής αίσθηση αποφυγής της ουσίας. Στην πολιτική την κρίση δεν την επιζητάς. Είσαι έτοιμος/η και την περιμένεις και δεν αφήνεις κενά γιατί κάποιος άλλος/η θα τα γεμίσει. Και εδώ τα κενά γέμισαν με υποψίες, οργή και απαξίωση.
Αντί ανάληψης πολιτικής ευθύνης και ξεκάθαρης στάσης, είδαμε μισόλογα και υπαινιγμούς για σκοπιμότητες και μια προσπάθεια να μετατοπιστεί η συζήτηση από το περιεχόμενο στο ποιος «χτυπά» και γιατί «χτυπά». Ως να υπάρχει μια ρητορική που ενεργοποιείται αυτόματα κάθε φορά που οι κυβερνώντες βρίσκονται σε δυσχέρεια. Το προηγούμενο με το Al Jazeera επιβεβαιώνει το σενάριο: στοχοποίηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, πλήγμα στην Οικονομία, πίσω υπάρχουν τα ξένα συμφέροντα, πρόκειται για οργανωμένη επίθεση. Η ίδια λογική επανεμφανίζεται και σήμερα με την προσθήκη της λέξης «υβριδική»!
Παρά τις όποιες παραιτήσεις και συζητήσεις για θεσμικές και νομικές αλλαγές, η κυρίαρχη στάση παραμένει αμυντική. Πρώτα στήνεται το αφήγημα της επίθεσης απ’ έξω και, μόνο μετά υπό πίεση, ανοίγει η συζήτηση για τα συστημικά λάθη. Η ομοιότητα με το πρόσφατο παρελθόν δεν έχει να κάνει με τα πρόσωπα, αλλά με το ένστικτο της εξουσίας να υψώνει, προτού κοιταχτεί στον καθρέφτη, αμυντικά επικοινωνιακά τείχη.
Όταν λοιπόν ο Πρόεδρος δηλώνει ότι «σε τέτοιες στιγμές κρίσης, οποιοσδήποτε ηγέτης έχει καθαρά χέρια οφείλει να είναι νηφάλιος», το ερώτημα δεν είναι η δική του ακεραιότητα. Το ερώτημα είναι αν η νηφαλιότητα αρκεί. Στην ανάληψη του βάρους κρίνεται η ηγεσία, και όχι στη διαβεβαίωση. Και μέχρι στιγμής, αυτό που διαπιστώνεται είναι μια προσπάθεια αποφυγής του πολιτικού κόστους, η οποία ωστόσο το μεγεθύνει.
Υστερόγραφο: Σε περιόδους πολιτικών αναταράξεων, η μεγαλύτερη δυσκολία δεν είναι να κάνεις το καθήκον σου, αλλά να ξέρεις ποιο είναι το καθήκον σου. (Louis Gabriel de Bonald)