Κλείδωσε το νέο σχέδιο φωτοβολταϊκών – Μόνο με αποθήκευση η κρατική χορηγία

Το σχέδιο «φωτοβολταϊκά για όλους» ολοκληρώθηκε και έληξε μετά από χρόνια, με την είσοδο του 2026. Χιλιάδες καταναλωτές, πολίτες και μικροί εμπορικοί, αιτήθηκαν και εντάχθηκαν στο σχέδιο που τέλειωσε στις 31/12/2025. Ωστόσο, οι επιχορηγήσεις από το κράτος δεν τελειώνουν εδώ.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες που άντλησε ο «Φ», εντός των πρώτων ημερών Ιανουαρίου το Υπουργείο Ενέργειας προτίθεται να ανακοινώσει νέο σχέδιο, με δύο όμως διαφοροποιήσεις σε σχέση με το Σχέδιο «Φωτοβολταϊκά για Όλους», που επαναπροκηρυσσόταν τα τελευταία χρόνια με κάποιες μικροαλλαγές.
Ειδικότερα, το νέο σχέδιο θα φέρει μαζί του δύο κύριες αλλαγές. Η πρώτη αφορά τον τρόπο συμψηφισμού. Μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2025 οι αιτητές εντάσσονταν στο net metering. Δηλαδή, η χρέωση στους λογαριασμούς τους υπολογιζόταν με βάση την παραγωγή που έδιναν από το φωτοβολταϊκό τους σύστημα στο δίκτυο και την κατανάλωση των κιλοβατώρων από την άντληση από το δίκτυο της ΑΗΚ κατά τη διάρκεια που δεν παρήγαγαν τα φωτοβολταϊκά τους. Αυτός ο τρόπος συμψηφισμού πλέον καταργείται και όσες αιτήσεις υποβληθούν από την 1η Ιανουαρίου 2026 θα εντάσσονται στο net billing.
Στο net billing ο τρόπος υπολογισμού είναι διαφορετικός. Αντί η παραγωγή και η κατανάλωση να συμψηφίζονται σε κιλοβατώρες, ο υπολογισμός θα γίνεται στην τιμή κάθε κιλοβατώρας. Άρα, ο τελικός λογαριασμός που θα λαμβάνει ο καταναλωτής θα υπολογίζεται με βάση την τιμή της κιλοβατώρας που παρήγαγε και έδωσε στο δίκτυο κάθε στιγμή, σε σχέση με την τιμή της κιλοβατώρας τη στιγμή που αντλούσε ενέργεια από το δίκτυο της ΑΗΚ.
Η άλλη μεγάλη αλλαγή αφορά τους δικαιούχους. Αυτή τη φορά, για να γίνει κάποιος δικαιούχος του σχεδίου θα πρέπει να εγκαταστήσει εκτός από φωτοβολταϊκά (net billing) και αποθήκευση. Δηλαδή, μπαταρίες, όπου θα αποθηκεύεται η ενέργεια που θα παράγεται.
Ουσιαστικά, για να πάρεις την επιχορήγηση, θα πρέπει να εγκαταστήσεις και αποθήκευση, χωρίς όμως να γνωρίζουμε μέχρι στιγμής τι μέγεθος μπαταριών θα πρέπει να εγκαταστηθούν ή άλλες λεπτομέρειες σχετικά με τα ποσά που θα διατεθούν και τις επιλέξιμες δαπάνες. Αυτό που γνωρίζουμε είναι πως οι επιχορηγήσεις θα προέρχονται από εθνικούς πόρους.
Αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει περισσότερα γνωστά αναφορικά με όλες τις πρόνοιες του σχεδίου, αυτές οι δύο αλλαγές φαίνεται πως θα είναι οι πιο σημαντικές. Ένα άλλο βασικό ερώτημα είναι το ύψος της επιχορήγησης, καθώς η εγκατάσταση αποθήκευσης κοστίζει, ίσως όσο και το ίδιο το φωτοβολταϊκό σύστημα ή κοντά στην τιμή του. Η διεθνής τάση, όμως, επιτρέπει αιαισιοδοξία ότι σταδιακά οι τιμές για την αποθήκευση θα μειώνονται.
Πρωταθλήτρια η Λευκωσία
Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνέλεξε ο «Φ», οι πολίτες και οι μικροί εμπορικοί καταναλωτές που εγκατέστησαν φωτοβολταϊκά συστήματα ξεπερνούν τις 88 χιλιάδες, με τους περισσότερους να βρίσκονται στην επαρχία Λευκωσίας, με συνολικά 34.711 συστήματα.
Ακολουθεί, η Λεμεσός με 20.146 συμβόλαια, η Λάρνακα με 15.418, η Πάφος με 10.275 και η Αμμόχωστος με 4.812.
Σε αυτά τα συμβόλαια συγκαταλέγονται όλων των ειδών οι τρόποι συμψηφισμού. Από το net metering μέχρι και το virtual net billing και την 08 διατίμηση για ευάλωτους καταναλωτές, με τη μερίδα του λεόντος να καταλαμβάνει όπως είναι φυσικό, ως πιο συμφέρον, το net metering, με περισσότερους από 81 χιλιάδες πολίτες, από τους συνολικά 88 χιλιάδες.
Ενεργειακές κοινότητες
Το net metering έχει καταργηθεί στις πλείστες -ή όλες- χώρες της ΕΕ και αντικαταστάθηκε με το net billing, το οποίο θεωρείται πιο δίκαιο σύστημα, κυρίως για όσους καταναλωτές δεν διαθέτουν ή δεν μπορούν για τεχνικούς λόγους να εγκαταστήσουν φωτοβολταϊκά στέγης.
Σταδιακά θα προωθηθεί και στην Κύπρο, όπως γίνεται και στις άλλες χώρες μέλη της Ένωσης, ο θεσμός των ενεργειακών κοινοτήτων, ώστε να μπορέσουν να επωφεληθούν από φθηνό πράσινο ρεύμα -σε κοινόκτητα φωτοβολταϊκά πάρκα- και καταναλωτές που μένουν σε διαμερίσματα ή σε κατοικίες που δεν μπορούν να φιλοξενήσουν την υποδομή των φωτοβολταϊκών.