Κώστας Μ. Κωνσταντίνου: Επικίνδυνη εξέλιξη το Συμβούλιο Ειρήνης Τραμπ – Μεγάλα ρίσκα για Κύπρου

Ακρως επικίνδυνη εξέλιξη, χαρακτήρισε ο Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Κώστας Μ. Κωνσταντίνου το Συμβούλιο Ειρήνης που προγραμματίζει ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, λέγοντας ότι η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα την Κύπρο και εμπεριέχει αντιφάσεις και μεγάλα ρίσκα.
Σε συνέντευξή του στο ΚΥΠΕ για το Συμβούλιο Ειρήνης του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόλαντ Τραμπ, ο κ. Κωνσταντίνου είπε ότι φαίνεται πλέον ξεκάθαρα ότι στοχεύει στην κανονιστική αναδιάταξη του διεθνούς συστήματος που δημιουργήθηκε μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Πρόκειται για μια εξέλιξη που μας επηρεάζει άμεσα, είναι άκρως επικίνδυνη και πρέπει να μελετηθεί διεξοδικά» τόνισε ο κ. Κωνσταντίνου.
Εξέφρασε τη θέση ότι η πρόσκληση για συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Συμβούλιο Ειρήνης «εμπεριέχει αντιφάσεις και μεγάλα ρίσκα».
Αναλύοντας τον Καταστατικό Χάρτη του Συμβουλίου αυτού, επισήμανε ότι δημιουργεί ένα νέο «διεθνή οργανισμό» που «θα είναι τα εναλλακτικά Ηνωμένα Έθνη του Τραμπ».
Απουσιάζουν από τον Χάρτη, τόνισε, θεμελιώδεις αρχές όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, η αυτοδιάθεση, η ειρηνική επίλυση διαφορών, η μη απειλή ή/και χρήση βίας.
Εξέφρασε την βεβαιότητα ότι το Συμβούλιο Ειρήνης, με το Καταστατικό που προτείνεται πέραν του πλαισίου του ΟΗΕ, θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα, νέες συγκρούσεις, και θα είναι καταστροφικό για τα δίκαια των πλείστων λαών και εθνών του πλανήτη.
Μεγάλα ρίσκα για την Κύπρο
Σε σχέση με την Κύπρο, είπε ότι η πρόσκληση για συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Συμβούλιο Ειρήνης «μπορεί να παρουσιάζεται εσωτερικά ως επιτυχία και στρατηγική αναβάθμιση και ενδυνάμωση» αλλά «εμπεριέχει αντιφάσεις και μεγάλα ρίσκα».
Εξήγησε ότι «ενώ τα μικρά κράτη ιστορικά επενδύουν στην πολυμέρεια και στη θεσμική ισότητα για έλεγχο των πράξεων των ισχυρών, καλούνται τώρα να στηρίξουν δια της τυπικής συμμετοχής τους, την κανονιστική αποδιάρθρωση του διεθνούς συστήματος και τις έκνομες πράξεις των μεγάλων δυνάμεων».
Το ότι τα ΗΕ πρέπει να αναδομηθούν και να γίνουν πιο αποτελεσματικά είναι προφανές και επιτακτικό, εκτίμησε ο κ. Κωνσταντίνου, προσθέτοντας ότι αυτό είναι κάτι που συζητείτο από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου.
Όμως, σημείωσε, το Συμβούλιο Ειρήνης με το Καταστατικό που προτείνεται πέραν του πλαισίου του ΟΗΕ, με βεβαιότητα θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα, νέες συγκρούσεις, και θα είναι καταστροφικό για τα δίκαια των πλείστων λαών και εθνών του πλανήτη.
Το Συμβούλιο Ειρήνης, είπε, που προγραμματίζει ο Πρόεδρος Τραμπ, «υπό την επίκληση της μεταβατικής διακυβέρνησης και οικοδόμησης ειρήνης στη Γάζα, φαίνεται πλέον ξεκάθαρα ότι στοχεύει στην κανονιστική αναδιάταξη του διεθνούς συστήματος που δημιουργήθηκε μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο».
«Πρόκειται για μια εξέλιξη που μας επηρεάζει άμεσα, είναι άκρως επικίνδυνη και πρέπει να μελετηθεί διεξοδικά» τόνισε ο κ. Κωνσταντίνου.
Μεταφερόμαστε σε μια απολυταρχική διεθνή τάξη
Η άνοδος του Προέδρου Τραμπ στην εξουσία πριν από ένα χρόνο, είπε, έχει επιφέρει ραγδαίες γεωπολιτικές μετατοπίσεις, προσθέτοντας ότι η πολυμερής διπλωματία μετασχηματίζεται με κινητήριο δύναμη τις ΗΠΑ.
«Δυστυχώς τα δεδομένα καταδεικνύουν ότι μεταφερόμαστε σε μια απολυταρχική διεθνή τάξη που, αν κανονικοποιηθεί, πολιτικά επιστρέφουμε στον 19ο αιώνα» προειδοποίησε.
Ανέφερε ότι «οι δυνατοί δρώντες ενδεχομένως να το οραματίζονται αυτό θετικά και να το βλέπουν νοσταλγικά ως μια περίοδο ηγεμονικής σταθερότητας και της επιβολής της τάξης μέσα από τον εξαναγκασμό και τις συναλλαγές, αλλά πρέπει να θυμόμαστε, ειδικά οι λαοί που ζήσαμε εξωτερικούς δυνάστες, ότι είναι ο αιώνας που άνθησε και επεκτάθηκε η αποικιοκρατία και ο ιμπεριαλισμός».
Αυτή την περίοδο, επισήμανε, ήταν άγνωστη η αρχή της αυτοδιάθεσης, τα εδάφη εκχωρούνταν χωρίς τη συναίνεση των πληθυσμών τους, αγοράζονταν ή ενοικιάζονταν, όπως για παράδειγμα η Αλάσκα, η Κύπρος, οι Παρθένοι Νήσοι, κλπ.
«Αυτό οραματίζεται ο Τραμπ και οι συνεργάτες του. Αυτό είναι το πολιτικό διακύβευμα και σε αυτό οφείλει η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντισταθεί. Αλλά και η Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία κατανοώ ότι έχει λιγότερες δυνατότητες, τουλάχιστον όμως με ξεκάθαρο και σθεναρό διπλωματικό λόγο».
Το Συμβούλιο Ειρήνης θα είναι τα εναλλακτικά Ηνωμένα Έθνη του Τραμπ
Είπε ότι ο Καταστατικός Χάρτης του Συμβούλιου Ειρήνης, το κείμενο του οποίου διέρρευσε αρχικά στους Times of Israel, επισυνάφθηκε στις προσκλήσεις συμμετοχής στο Συμβούλιο Ειρήνης της Γάζας, αλλά προχωρά πέραν του Ψηφίσματος 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας που το εξουσιοδοτεί.
Βασικά, εξήγησε, δημιουργεί, όπως ρητά αναφέρεται στον Χάρτη, ένα νέο «διεθνή οργανισμό» που στόχο έχει «την προώθηση της σταθερότητας, την αποκατάσταση αξιόπιστης και νόμιμης διακυβέρνησης και την διασφάλιση διαρκούς ειρήνης» κατ’ επιλογή ανά το παγκόσμιο.
«Ουσιαστικά αυτό το Συμβούλιο Ειρήνης θα είναι τα εναλλακτικά Ηνωμένα Έθνη του Τραμπ. Η αποστολή του, αν και εφόσον δημιουργηθεί όπως προγραμματίζεται, θα εγκαθιδρύσει μια ακραία προσωποκεντρική και ηγεμονική παγκόσμια διακυβέρνηση» είπε ο κ. Κωνσταντίνου.
Οι πρόνοιες του Συμβουλίου Ειρήνης
Σύμφωνα με το κείμενο που κυκλοφορεί, τα κράτη μέλη που έχουν προσκληθεί ή θα προσκληθούν να συμμετάσχουν θα εκπροσωπούνται από αρχηγούς κρατών, και ο πρόεδρος (chairman) του Συμβουλίου, βλέπε Τραμπ, θα έχει αποκλειστική εξουσία: (α) να προσκαλεί ή να απομακρύνει κράτη-μέλη (Άρθρο 2.1 και 2.3), (β) να εγκρίνει ή να απορρίπτει αποφάσεις ακόμη και μετά από πλειοψηφική ψήφο (Άρθρο 3.1), (γ) να ερμηνεύει τελεσίδικα τον ίδιο τον Χάρτη (Άρθρο 7), και (δ) να διαλύει τον οργανισμό κατά την κρίση του (Άρθρο 10.2).
Αυτό, σημείωσε ο κ. Κωνσταντίνου, αναιρεί την αρχή της συλλογικής θεσμικής ισοτιμίας που χαρακτηρίζει διεθνείς διακυβερνητικούς οργανισμούς όπως ο ΟΗΕ και θυμίζει αποικιακά «καθεστώτα προστασίας» αλλά και μετααποικιακά «καθεστώτα εξαίρεσης» μέσα από τα οποία ο επικυρίαρχος νομιμοποιείται να δρα πέραν του νόμου και των κανόνων.
Το Άρθρο 2.2 του Χάρτη, πρόσθεσε, θεσμοθετεί αγορά μόνιμης συμμετοχής στο Συμβούλιο Ειρήνης. Συγκεκριμένα, κράτη που καταβάλλουν ένα δισεκατομμύριο δολάρια αποκτούν εξαίρεση από χρονικούς περιορισμούς συμμετοχής.
«Πρόκειται για ρητή υποκατάσταση της πολιτικής ισότητας από οικονομική ισχύ» επισήμανε.
Συνέχισε λέγοντας ότι αν και ο Χάρτης του Συμβουλίου Ειρήνης δηλώνει ότι θα λειτουργεί «σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο» αυτό δεν συνοδεύεται από μηχανισμούς λογοδοσίας και υπονομεύεται από την τελική ερμηνευτική αρμοδιότητα του Προέδρου του Συμβουλίου.
«Συνεπώς, το διεθνές δίκαιο μετατρέπεται από δεσμευτικό πλαίσιο σε ρητορικό λόγο νομιμοποίησης με στόχο «την ανάπτυξη και διάχυση καλών πρακτικών» για τη γρήγορη και αποτελεσματική επίτευξη της ειρήνης» υπογράμμισε ο κ. Κωνσταντίνου.
Επιβολή ειρήνης δια της ισχύος, απουσιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα
Ουσιαστικά, πρόσθεσε, πρόκειται για επιβολή ειρήνης διά της ισχύος αντί μέσω της συμμετοχής και της απονομής δικαιοσύνης, προσθέτοντας ότι τέτοιου είδους διευθετήσεις δεν είναι βιώσιμες.
Η γλώσσα του Χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης μιλά για «σταθερότητα», «διακυβέρνηση» και «καλές πρακτικές», αλλά απουσιάζουν θεμελιώδεις αρχές όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, η αυτοδιάθεση, η ειρηνική επίλυση διαφορών, η μη απειλή ή/και χρήση βίας.
«Έτσι, η ειρήνη νοείται ως τεχνικό πρόγραμμα διακρατικής διαχείρισης, όχι ως πολιτική και πολυεπίπεδη διαδικασία οικοδόμησης ειρήνης» ανέφερε ο κ. Κωνσταντίνου.
Ενδεικτικό επίσης ότι το Συμβούλιο Ειρήνης συγκροτείται εκτός του ΟΗΕ, αντιπαραβάλλεται με το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, δεν υπόκειται σε Γενική Συνέλευση ή Διεθνές Δικαστήριο, και φαίνεται να λειτουργεί ως «συνασπισμός των προθύμων», για διαχείριση διεθνών κρίσεων, επίλυση συγκρούσεων και επιβολή λύσεων ανά το παγκόσμιο, πρόσθεσε.
«Το Συμβούλιο Ειρήνης που προγραμματίζεται σε σχέση με την Γάζα και πέραν αυτής, αναπαράγει ιμπεριαλιστικά μοτίβα υπό το σκεπτικό της «αποτελεσματικότητας» και υποστηρίζει εξωτερικές επεμβάσεις για διαχείριση «προβληματικών» περιοχών. Ωστόσο, δεν πρόκειται για απλή επιστροφή στον κλασικό ιμπεριαλισμό. Η νομιμοποίηση του Συμβουλίου είναι διαχειριστική, όχι φυλετική ή πολιτισμική, και έχουν προσκληθεί ήδη πολλά κράτη του παγκόσμιου νότου» είπε στο ΚΥΠΕ ο κ. Κωνσταντίνου.